Avukatlarda ahlaki zedelenme ve ilişkili değişkenlerin irdelenmesi
Examining moral injury and related variables in lawyers
- Tez No: 1002308
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLBAHAR BAŞTUĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ahlaki uzaklaşma, Psikopati, Tükenmişlik sendromu, Yabancılaşma, Moral disengagement, Psychopathy, Burnout syndrome, Alienation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Adli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Adli Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ahlaki zedelenme bireyin ahlaki kurallarını ihlal eden eylemler ya da bu eylemlerin eksikliği sonucu psikolojik, sosyal ve dini boyutta etkilenmesidir. Bu çalışmada avukatların ahlaki zedelenme düzeyleri ile ahlaki uzaklaşma, tükenmişlik sendromu, psikopati ve yabancılaşma düzeyleri arasında bir ilişki olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini Ankara ilinde yaşayan, en az bir yıldır aktif olarak çalışan 23-71 yaş arası 260 avukat ve insanlarla birebir çalışmayan 25-60 yaş arası 109 büro çalışanı oluşturmaktadır. Çalışmada katılımcılara yaş, cinsiyet, medeni durum gibi kişisel özellikleriyle iş yaşamlarına dair sorulardan oluşan Sosyodemografik Veri Formu, Mesleki Ahlaki Zedelenme Ölçeği (MAZÖ-The Occupational Moral Injury Scale), Ahlaki Uzaklaşma Ölçeği (AUÖ), Ahlaki Yaralanma Ölçeği (AYÖ), Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Ahlaki Yaralanma Ölçeği (AYÖ), Levenson Psikopati Ölçeği (LPÖ) ve Dean'in Yabancılaşma Ölçeği (YÖ) uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 istatistik programından yararlanılmıştır. Korelasyon analizi için Pearson ve Spearman korelasyon testleri, grupların karşılaştırılmasında dağılımın özelliklerine göre Bağımsız Örneklemler için t-testi ya da Mann Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve yordayıcı faktörlerin belirlenmesi için stepwise regresyon analizi kullanılmıştır. Mesleki ahlaki zedelenme değişkeninin ölçülmesi aşamasında kullanılan olan MAZÖ'nün Türkçeye uyarlanmasının alanyazına katkı sağladığı düşünülmektedir. Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi sonucuna göre MAZÖ'nün toplam varyansın %67,2'sini açıklayan üç faktör“Sorgulama, Tanık Olma, İhanete Uğrama”şeklinde belirlenmiştir. Ölçeğin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .94 olarak hesaplanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre avukatlarda mesleki ahlaki zedelenme toplam ve alt ölçek puanları ile duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve yabancılaşma puanları arasında olumlu yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Mesleki ahlaki zedelenme İhanete Uğrama alt ölçek puanı ile ahlaki uzaklaşma puanı arasında olumlu yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Mesleki ahlaki zedelenme toplam puanı ve İhanete Uğrama alt ölçek puanı ile psikopati toplam puanı arasında olumlu yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Stepwise regresyon analizi sonucunda katılımcıların ahlaki zedelenme ve yabancılaşma düzeyinin mesleki ahlaki zedelenme düzeyini yordadığı tespit edilmiştir. Bulgular alanyazın ışığında değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Moral injury is the psychological, social and religious impact of actions or lack of actions that violate the moral codes of an individual. This study aims to examine whether there is a relationship between the moral injury levels of lawyers and their levels of moral disengaement, burnout syndrome, psychopathy and alienation. The sample of the study consists of 260 lawyers between the ages of 23-71 living in Ankara and actively working for at least one year, and 109 white collar workers between the ages of 25-60 who do not work with people one-on-one. In the study, the Sociodemographic Information Form consisting of questions about the participants' personal characteristics such as age, gender, marital status and their work lives, the Occupational Moral Injury Scale (OMIS), the Moral Disengagement Scale (MDS), the Maslach Burnout Inventory (MBI), the Moral Injury Outcome Scale (MIOS), the Levenson Psychopathy Scale (LSRPS) and the Dean's Alienation Scale (AS) were applied to the participants. SPSS 25.0 statistics program was used in the analysis of the data. Pearson and Spearman tests were used for correlation analysis, t-test or Mann Whitney U test for independent samples according to the characteristics of the distribution in comparing the groups, Kruskal-Wallis test and stepwise regression analysis were used to determine the predictive factors. It is thought that the adaptation of the Occupational Moral Injury Scale, which is used in the measurement of the occupational moral injury variable, into Turkish contributes to the literature. According to the results of the Exploratory Factor Analysis, the“Question, Witnessing, Betrayal”factors that explain 67,2% of the total variance in the Occupational Moral Injury Scale were determined. The Cronbach alpha coefficient of the scale was calculated as .94. According to the results of the study, there is a positive and significant relationship between the total and subscale scores of occupational moral injury and the emotional exhaustion, depersonalization and alienation scores in lawyers. There is a positive and significant relationship between the occupational moral injury betrayal subscale score and the moral disengagement score. There is a positive and significant relationship between the total score of occupational moral injury and the betrayal subscale score and the psychopathy total score. As a result of stepwise regression analysis, it was determined that the participants' level of moral injury and alienation predicted the level of occupational moral injury. The findings were discussed considering similar studies in the literature.
Benzer Tezler
- Mesleki özerklik ve meslek etiği açısından kamu kesimi ve kurum avukatları ile serbest çalışan avukatların karşılaştırılması: Ankara ili örneği
The comparison of government & corporate lawyers with solo practitioners in terms of professional autonomy and professional ethics: the case of Ankara province
ZEYNEP CEREN NURATA
- Avukatlık mesleğinde tabakalaşma sorunu ve işçi avukatlık
The problem of stratification in the lawyer profession and worker lawyer
MEHMET İRFAN
- Post-truth ve medya: suçlu çocuk algısının inşası
Post-truth and the medi̇a: The constructi̇on of publi̇c percepti̇ons of chi̇ldren i̇n confli̇ct wi̇th the law
HELEN SANEM GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sosyal HizmetMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF YILMAZ
- Avukatların meslek suçları ve yargılanması usulü
Occupational offences and trial procedures of attorneys
SILA SENCER TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukAtılım ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR TAŞDEMİR
- Osmanlı'dan günümüze Türk hukukunda yargı etiği ve hâkimin vasıfları
From the Ottoman empire to daily in Turkish law judicial ethics and qualifications of the judge
HASAN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HukukKırıkkale ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ ARIKAN