Geri Dön

Ortaokul öğrencilerinde beyin molası (brain breaks) uygulamalarının fiziksel aktiviteye yönelik tutuma ve akademik başarıya etkisinin incelenmesi

An investigation into the effects of brain breaks on secondary school students' attitudes toward physical activity and academic achievement

PDF İndir

  1. Tez No: 1002309
  2. Yazar: CAHİT ÖZKAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NEVİN GÜNDÜZ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Spor, Education and Training, Sports
  6. Anahtar Kelimeler: Akademik başarı, beyin molası (brain breaks), fiziksel aktivite, Beden eğitimi ve spor dersi, Egzersiz hareket teknikleri, Kas germe egzersizleri, Matematik dersi, Nefes egzersizleri, Türkçe dersi, Academic success, brain breaks, physical activity, Physical education and sports lesson, Exercise movement techniques, Muscle stretching exercises, Mathematics lesson, Breathing exercises, Turkish lesson
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, ortaokul beşinci ve altıncı sınıf öğrencilerine yönelik sekiz haftalık fiziksel aktivite ağırlıklı beyin molası (brain breaks) uygulamalarının, öğrencilerin fiziksel aktiviteye yönelik tutumları ve akademik başarıları üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak nicel araştırma modeli kapsamında yürütülmüştür. Bu araştırmanın evrenini, 2022–2023 eğitim-öğretim yılı itibarıyla İstanbul ili Çekmeköy ilçesindeki Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi devlet ortaokulları ile bu okullarda öğrenim gören öğrenci ve öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklem, kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen dört devlet ortaokulunda öğrenim gören toplam 788 beşinci ve altıncı sınıf öğrencisi ile Türkçe ve Matematik derslerine giren toplam 16 öğretmenden (8 Türkçe, 8 Matematik) oluşmaktadır. Deney ve kontrol grubu olarak belirlenen sınıflarda, ilgili derslere aynı öğretmenlerin giriyor olması esas alınmıştır. Deney grubundaki 404 öğrenciye, sekiz hafta süresince haftada iki gün, Türkçe ve Matematik dersleri sırasında öğretmen rehberliğinde 3–5 dakikalık beyin molası uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubundaki 384 öğrenciye ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Beyin molası uygulamaları, Millî Eğitim Bakanlığı onaylı video içerikleri eşliğinde, sınıf ortamında akıllı tahta veya bilgisayar monitörü aracılığıyla uygulanmıştır. Videolarda yer alan hareketler; spor branşlarına özgü egzersizler, hayvan davranışlarını taklit eden figürler, ritmik danslar, denge çalışmaları, esneme-germe hareketleri ve nefes egzersizleri gibi fiziksel etkinlikleri içermektedir. Veri toplama araçları olarak Fiziksel Aktiviteye Yönelik Tutum Ölçeği (APAS), Türkçe ve Matematik derslerine ait başarı testleri ile boy, kilo ve beden kitle indeksi (BKİ) ölçümleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 ve AMOS 21.0 programları kullanılmış; gruplar arası farklılıkların başlangıç düzeyinden kaynaklı etkilerini kontrol altına almak amacıyla Kovaryans Analizi (ANCOVA) tercih edilmiştir. Ayrıca APAS ölçeğinin geçerlik ve güvenirliğini belirlemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Cronbach Alpha analizleri uygulanmıştır. Uyum indeksleri (RMSEA, χ²/df ve SRMR) doğrultusunda ölçeğin yedi faktörlü yapısının modele uygunluğu doğrulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, beyin molası uygulamaları öğrencilerin fiziksel aktiviteye yönelik tutumlarının öz-yeterlik (p=0,002), eğlence (p=0,006), fiziksel uygunluk (p=0,001) ve kişisel en iyi (p<0,001) alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde gelişme sağlamıştır. Buna karşılık, akademik başarı [F(1,782)=0,019, p=0,891] ve beden kitle indeksi [F(1,782)=0,067, p=0,796] açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Bu sonuçlar, fiziksel etkinlik temelli kısa süreli beyin molalarının öğrencilerin fiziksel aktiviteye yönelik duyuşsal tutumlarını olumlu yönde etkilediğini; ancak bilişsel ve fizyolojik çıktılar açısından daha uzun süreli ve planlı müdahalelere ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study is to examine the effects of an eight-week physical activity-based brain breaks intervention on students' attitudes toward physical activity and academic achievement among fifth and sixth grade middle school students. The study was conducted using a quasi-experimental quantitative design with a pretest-posttest control group model. The population of this study consisted of public middle schools affiliated with the Ministry of National Education in the Çekmeköy district of Istanbul during the 2022–2023 academic year, as well as the students and teachers enrolled in those schools. The sample included a total of 788 fifth- and sixth-grade students from four public middle schools selected through convenience sampling, along with 16 teachers (8 Turkish and 8 Mathematics teachers) who taught these classes. It was ensured that the same teachers were responsible for both the experimental and control group classes. In the experimental group, 404 students participated in brain break activities for 3–5 minutes, twice a week, during Turkish and Mathematics lessons for eight weeks under the guidance of their classroom teachers. In the control group, no such intervention was implemented. Brain breaks activities were delivered through Ministry-approved videos displayed via smart boards or computer monitors in the classroom. Students were encouraged to follow and perform the movements shown in the videos, which included sports-based exercises, animal movement imitations, rhythmic dance sequences, balance tasks, stretching routines, and breathing exercises. Data were collected using the Attitudes Toward Physical Activity Scale (APAS), standardized academic achievement tests for Turkish and Mathematics, and measurements of height, weight, and Body Mass Index (BMI). Data analysis was performed using SPSS 25.0 and AMOS 21.0. Analysis of Covariance (ANCOVA) was employed to control for initial group differences and determine the true effect of the intervention on the dependent variables. Confirmatory Factor Analysis (CFA) and Cronbach's Alpha were used to evaluate the validity and reliability of the APAS. Model fit was confirmed through fit indices such as RMSEA, χ²/df, and SRMR, validating the seven-factor structure of the scale. Findings indicated that the brain breaks intervention led to statistically significant improvements in students' attitudes in the self-efficacy (p=0.002), enjoyment (p=0.006), fitness (p=0.001), and personal best (p<0.001) subdimensions of the APAS. However, no significant differences were found between groups in terms of academic achievement [F(1,782)=0.019, p=0.891] or Body Mass Index [F(1,782)=0.067, p=0.796]. These results suggest that short-duration, physical activity-based brain breaks positively influence students' affective attitudes toward physical activity, whereas cognitive (academic) and physiological (BMI) outcomes may require longer-term and more structured interventions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    193271

    Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri

    Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara

    İKBAL OK BOZKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU

  2. Tez No

    639458

    Beyin temelli bellek destekleyicilerinin ortaokul öğrencilerinde kelime öğretimine, kalıcılığa ve okuduğunu anlamaya etkisi

    The effect of brain-based memory supporters on vocabulary teaching, retention and reading

    ÜMİT YEGEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Eğitim ve ÖğretimSakarya Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÖZDEMİR

  3. Tez No

    715375

    Fen bilimleri dersinde zihin haritaları tekniği kullanımının akademik başarı ve tutuma etkisi

    The effect of using mind maps technique on academic achievement and attitude in science education course

    BÜŞRA ÇALIŞKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimBartın Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET VOLKAN YÜZÜAK

  4. Tez No

    794835

    Bilim ve sanat merkezi görsel sanatlar öğrencilerinde yaratıcı düşünme tekniklerinin yaratıcılığa etkisi

    The effect of creative thinking techniques on creativity in science and art center visual arts students

    ABDULLAH YALÇIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. REYHAN YÜKSEL GEMALMAYAN

  5. Tez No

    363081

    Beyin temelli öğrenme tasarımlarının öğrencilerin akademik başarı, tutum ve öğrenmelerinin kalıcılığı üzerine etkisi

    The effect of brain based learning design to academic achievement, attitude and retenti̇on of learning students'

    NURAY İNCİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Eğitim ve ÖğretimFırat Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HİLMİ ERTEN

Geri Dön