Ebü'l- Fütul Şihabüddin Yahya b. Habeş b. Emirek es-Sühreverdi (el-Maktul) ile Henri-Louis Bergson'nun sezgi anlayışları
Ebu'l-Futul Shi̇habüddi̇n Yahya b. Habeş b. Emi̇rek es-Suhreverdi (el-Maktul) and Henri-Louis Bergson's intuitive understandings
- Tez No: 1002326
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ALİ SEVGİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Doğu İslâm felsefesinin önemli temsilcilerinden Ebü'l-Fütûh Şihâbeddîn Yahyâ es-Sühreverdî ile modern Batı felsefesinin öncülerinden Henri-Louis Bergson'un sezgi anlayışları felsefî ve epistemolojik yönleriyle incelenmiştir. Her iki düşünür, farklı coğrafya ve zamanlarda yaşamış olsalar da insanın hakikate ulaşmasında aklın ötesinde bir bilgi kaynağı olarak sezgiye vurgu yapmaları açısından ortak bir zeminde buluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde sezgi kavramının felsefî temelleri genel hatlarıyla sunulmuştur. İkinci bölümde Sühreverdî'nin nûr metafiziği bağlamında sezgiye yüklediği anlam ve sezginin metafizik bilgiye ulaşmadaki rolü ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Bergson'un süre (durée), bilinç ve yaratıcı evrim gibi temel kavramları çerçevesinde sezgi anlayışı analiz edilmiştir. Tezin son bölümünde, Sühreverdî ve Bergson'un sezgi anlayışları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş; aralarındaki benzerlikler, farklılıklar ve bu anlayışların çağdaş felsefeye katkıları irdelenmiştir. Ayrıca Bergson'un sezgi anlayışında Sühreverdi'nin sezgi anlayışına benzeyen ortak noktaları belirterek Bergson'un Sühreverdi'den etkilenip, etkilenmediği sorusuna cevap aramak olacaktır. Sonuç olarak sezgi hem Doğu hem Batı düşünce sistemlerinde aklın sınırlarını aşan, varlıkla doğrudan temasa imkân tanıyan bir bilgi biçimi olarak ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the understanding of intuition of Abu'l-Futûh Shihabeddin Yahya al-Suhrawardi, one of the important representatives of Eastern Islamic philosophy, and Henri-Louis Bergson, one of the pioneers of modern Western philosophy, were examined from their philosophical and epistemological aspects. Although both thinkers lived in different geographies and times, they found common ground in terms of emphasizing intuition as a source of knowledge beyond reason in reaching the truth. The first part of the study presents Suhrawardi's life, works, and understanding of intuition and philosophy in general terms. The second part presents Bergson's life, works, and understanding of intuition and philosophy in general terms. The third part analyzes the meanings both philosophers attributed to the concept of intuition and the understanding of intuition within the framework of the methods and concepts they employed within each understanding. In the last part of the thesis, the understanding of intuition of Suhrawardi and Bergson were evaluated comparatively; the similarities, differences between them and the contributions of these understandings to contemporary philosophy have been examined. As a result, intuition has been presented as a form of knowledge that transcends the limits of reason and allows direct contact with existence in both Eastern and Western thought systems.
Benzer Tezler
- Gazali ve Suhreverdi'de tasavvufi tecrübenin önemi
The importance of Sufi experience in Gazali and Suhrawardi
SIMONE DARIO NARDELLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
FelsefeFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiMedeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NAGİHAN HALİLOĞLU
- İşrâkî düşüncede kötülük problemi
The problem of evil in ishraqi thought
SELÇUK GÜZEL
Doktora
Türkçe
2022
Dinİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHSİN AKBAŞ
- Ömer Nesefi ve Ebu'l-Futuh Razi'nin Kur'an yorumlamaları (karşılaştırmalı bir yaklaşım)
Omar Nasafi and Abu al-Fotouh Razi's interpretation methods of Quran(a comparative method)
SEYFULLAH EFE
Doktora
Türkçe
2013
DinDokuz Eylül ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER DUMLU
- İbn A`sem el-Kufi`nin (ö. 320/932`den sonra) Kitabü`l-Fütuh`un de Hz. Ebu Bekir Dönemi
The Period of Abu Bekir in Kitab al-Fütuh by ibn A`sem al-Kufi
MAHMUT KELPETİN
- أبو بكر الجصاص وآراؤه الأصولية في كتابه الفصول في الأصول، مباحث الدلالة نموذجا
Ebu Bekr El-Cessas Ve El-fusul fi'l–usûl adlı kitabındaki Fıkıh usûlü görüşleri, Delalet Bahisleri Örneği
YUSUF TEMEL
Yüksek Lisans
Arapça
2003
DinUnıversıte Moulay Ismaılİslam Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN HİYSİ