Kolorektal kanser tanılı bireyler için web tabanlı destek bakım programının geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi
Development and evaluation of the effectiveness of a web-based support care program for individuals diagnosed with colorectal cancer
- Tez No: 1002454
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLCAN BAĞÇİVAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik bakımı, Onkolojik hemşirelik, Yaşam kalitesi, Nursing care, Oncologic nursing, Quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kanser tedavisi alan kolorektal kanser tanılı bireyler için web tabanlı destek bakım programının geliştirilmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi. Randomize kontrollü tipte olan bu çalışma, Ağustos 2025–Kasım 2025 tarihleri arasında Koç Üniversitesi Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesinde tedavi gören 24 kolorektal kanser tanılı hastanın (deney=12, kontrol=12) katılımıyla yürütüldü. Deney grubunda yer alan hastalara, rutin bakıma ilave olarak web tabanlı“Sağlıkta Buluşalım Destek Bakım Programı”3 ay boyunca kullanıma sunuldu. Araştırma verilerinin toplanmasında; 'Tanımlayıcı Bilgi Formu', 'Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği', 'Kanser Tedavisinde Fonksiyonel Değerlendirme Ölçeği-Kolorektal (FACT-C)', 'Web Sitesi Kullanılabilirlik Ölçeği' ve 'Telefonla İzlem Formu' kullanıldı. Veriler ilk görüşmede yüz yüze, 1. ve 3. ay izlemlerinde telefonla görüşme ile toplandı. Verilerin analizinde Mann Whitney U testi, Pearson Ki-Kare, Fisher Exact ve Friedman testi kullanıldı. Araştırma izlem süreci boyunca hem deney hem de kontrol grubundaki hastaların semptom düzeylerinde ve FACT-C toplam puan ortalamaları arasında grup içi ya da gruplar arası istatistiksel açıdan anlamlı bir fark saptanmadı. Ancak deney grubundaki hastaların“Faaliyet Durumu”alt boyutunda zaman içinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Deney grubundaki hastaların web sitesi genel kullanılabilirlik puan ortalaması 110,81±18,31 ve genel memnuniyet (VAS) puanı 7,90 ± 1,97 olarak yüksek düzeylerde bulundu. Bu araştırmada semptom ve yaşam kalitesi puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamış olsa da hastaların web tabanlı müdahaleye ilişkin yüksek memnuniyet düzeyleri, müdahalenin kullanılabilirliğine ilişkin önem taşımaktadır. Web tabanlı müdahalelerin etkinliğini artırmak amacıyla, gelecek çalışmalarda katılımcıların dijital sağlık okuryazarlığı düzeylerinin önceden değerlendirilmesi; ayrıca bulguların zamana yayılan etkisini değerlendirmek için çalışmaların daha uzun vadeli planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to develop and evaluate the effectiveness of a web-based supportive care program for individuals diagnosed with colorectal cancer undergoing cancer treatment. The program's effectiveness was evaluated based on the symptom burden and quality of life experienced by patients during cancer treatment. This randomized controlled trial was conducted between August 2025 and November 2025 with the participation of 24 patients diagnosed with colorectal cancer (intervention group=12, control group=12) receiving treatment at the Outpatient Chemotherapy Unit of Koç University Hospital. Patients in the intervention group were provided with access to the web-based“Sağlıkta Buluşalım Supportive Care Program”for 3 months in addition to routine care. Data were collected using a 'Descriptive Information Form', 'Edmonton Symptom Assessment System', 'Functional Assessment of Cancer Therapy-Colorectal (FACT-C)', 'Website Usability Scale', and a 'Telephone Follow-up Form'. Mann Whitney U test, Pearson Chi-Square, Fisher's Exact and Friedman Test were used for data analysis. During the research follow-up period, no statistically significant difference was found in symptom levels or FACT-C total mean scores within or between the groups. However, a statistically significant difference was found over time in the“ Functional Well-Being”subscale for patients in the intervention group. The mean overall usability score of the website for patients in the intervention group was 110.81±18.31, and the overall satisfaction (VAS) score was 7.90 ± 1.97, indicating high levels of usability and satisfaction. Although no statistically significant difference was found in symptom and quality of life scores in this study, the high levels of patient satisfaction with the web-based intervention are important regarding the usability of the intervention. To enhance the effectiveness of web-based interventions, it is recommended that future studies pre-assess participants' digital health literacy levels and plan for longer-term studies to evaluate the time-spread impact of the findings.
Benzer Tezler
- Aile hekimlerinin kanser ile mücadeledeki yeri
Family physicians' status in cancer management
AYŞE GÜNİZ ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
OnkolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY SARI
- Farklı beden kütle indeksi (BKİ)'nde olan kolorektal kanser tanılı bireylerde diyet antioksidan kapasite ve bazı biyogöstergeler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between diet antioxidant capacity and some biomarkers in patients with colorectal cancer with different body mass index (BMI)
BÜŞRA ATABİLEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAMZE AKBULUT
- Diabetes mellitus tanılı hastalarda kolorektal polip sıklığı ve polip sıklığını etkileyen faktörler
Colorectal polyp prevalence and factors affecting polyp prevalence in patients with Diabetes mellitus
FATMA FERAY DAĞDELEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN ERDEM ER
- Kolorektal kanserler için yeni bir tanısal belirteç olarak serum AMDL DR-70 seviyelerinin önemi
The importance of AMDL DR-70 levels as a new diagnostic tool for colorectal cancers
SERDAR SARIDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
OnkolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LÜTFİ DOĞAN
- Birinci Derece Yakınında Kolorektal Kanser Olan Ve Olmayanlarda Kolorektal Kanser Tarama Programları, Kolon Koruyucu Beslenme ve Yaşam Stili Hakkında Bilgi Düzeyi Karşılaştırması
The Comparasion of The Knowledge Level of Individuals With and Without Colorectal Cancer Family History About Colorectal Canser Diagnosis, Screening Programmes, Colon Protective Diets and Life Style
MEHLİKE KALELİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERKAN SARI