Geri Dön

Niyozomal taşıma sistemi ile hücrelere aktarılan doğal terpenlerin deneysel parkinson modelinde nöron koruyucu etkisinin incelenmesi

Investigation of the neuroprotective effects of natural terpenes delivered to cells via a niosomal transport system in an experimental parkinson's disease model

  1. Tez No: 1002458
  2. Yazar: SENA ÖNER ÇAĞLAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ENES ARSLAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Genetik, Nöroloji, Biyoteknoloji, Genetics, Neurology, Biotechnology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erzurum Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Parkinson hastalığı (PH), substantia nigra pars compacta bölgesindeki dopaminerjik nöronların ilerleyici kaybı ile karakterize edilen, prevalansı 65 yaş üzeri bireylerde %2–3 düzeyine ulaşan ve günümüzde küratif tedavisi bulunmayan bir nörodejeneratif hastalıktır. Mevcut tedavi yaklaşımları ağırlıklı olarak semptom kontrolüne yönelik olup, hastalığın patogenezinde rol oynayan oksidatif stres, mitokondriyal disfonksiyon ve protein agregasyonu gibi mekanizmalar üzerinde sınırlı etkiye sahiptir. Bu nedenle, nöroprotektif ajanların geliştirilmesi ve hedef hücrelere etkin şekilde taşınması büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, doğal kaynaklı terpenlerin niyozomal taşıyıcı sistemler aracılığıyla hücrelere aktarımının, deneysel Parkinson hastalığı in vitro modelinde nöron koruyucu etkilerinin nicel olarak değerlendirilmesidir. Çalışmada SH-SY5Y hücre hattı dopaminerjik fenotipe farklılaştırılmış ve IC 50 konsantrasyonunda MPP⁺ uygulaması ile nörotoksisite modeli oluşturulmuştur. MPP⁺ uygulaması sonucunda hücre canlılığı kontrol grubuna kıyasla %100'den %42,6 ± 3,8 düzeyine düşmüştür (p < 0,001). Doğal terpenlerin serbest formda uygulanması hücre canlılığını %61,4 ± 4,2 seviyesine yükseltirken, aynı terpenlerin niyozomal enkapsülasyon sonrası uygulanması canlılığı %78,9 ± 3,1 düzeyine çıkarmıştır. Niyozomal terpen grubu ile MPP⁺ grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p < 0,001). Oksidatif stres parametrelerinde, MPP⁺ uygulaması TOS düzeyini 18,6 ± 1,9 µmol H₂O₂ eşdeğeri/L seviyesine yükseltirken, niyozomal terpen uygulaması bu değeri 9,2 ± 1,3 seviyesine düşürmüştür (p < 0,01). Aynı şekilde TAC düzeyi MPP⁺ grubunda 0,82 ± 0,07 mmol Trolox eşdeğeri/L iken, niyozomal terpen grubunda 1,74 ± 0,11 seviyesine yükselmiştir (p < 0,001). Sonuç olarak, niyozomal taşıyıcı sistemler ile hücrelere aktarılan doğal terpenlerin, serbest formlarına kıyasla hücre içi biyoyararlanımının arttığı, MPP⁺ kaynaklı nöronal sitotoksisiteyi anlamlı düzeyde azalttığı ve oksidatif stres parametrelerini baskıladığı gösterilmiştir. Bu bulgular, niyozom-temelli doğal bileşiklerin Parkinson hastalığı için potansiyel yeni bir nöroprotektif nano-terapötik yaklaşım sunabileceğini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Parkinson's disease (PD) is a neurodegenerative disorder characterized by the progressive loss of dopaminergic neurons in the substantia nigra pars compacta, with a prevalence reaching 2–3% in individuals over the age of 65, and for which no curative treatment is currently available. Existing therapeutic approaches are primarily aimed at symptomatic management and have limited effects on pathogenic mechanisms such as oxidative stress, mitochondrial dysfunction, and protein aggregation. Therefore, the development of neuroprotective agents and their effective delivery to target cells are of great importance. The aim of this thesis is to quantitatively evaluate the neuroprotective effects of naturally derived terpenes delivered to cells via niosomal carrier systems in an experimental in vitro model of Parkinson's disease. In this study, the SH-SY5Y cell line was differentiated into a dopaminergic phenotype, and a neurotoxicity model was established by the application of MPP⁺ at its IC₅₀ concentration. As a result of MPP⁺ treatment, cell viability decreased from 100% in the control group to 42.6 ± 3.8% (p < 0.001). While the application of natural terpenes in their free form increased cell viability to 61.4 ± 4.2%, the application of the same terpenes following niosomal encapsulation elevated viability to 78.9 ± 3.1%. A statistically significant difference was observed between the niosomal terpene group and the MPP⁺ group (p < 0.001). In terms of oxidative stress parameters, MPP⁺ treatment increased total oxidant status (TOS) to 18.6 ± 1.9 µmol H₂O₂ equivalent/L, whereas niosomal terpene treatment reduced this value to 9.2 ± 1.3 (p < 0.01). Similarly, total antioxidant capacity (TAC) was 0.82 ± 0.07 mmol Trolox equivalent/L in the MPP⁺ group and increased to 1.74 ± 0.11 in the niosomal terpene group (p < 0.001). In conclusion, it was demonstrated that natural terpenes delivered to cells via niosomal carrier systems exhibit increased intracellular bioavailability compared to their free forms, significantly reduce MPP⁺-induced neuronal cytotoxicity, and suppress oxidative stress parameters. These findings indicate that niosome-based natural compounds may offer a potential novel neuroprotective nano-therapeutic approach for Parkinson's disease.

Benzer Tezler

  1. Zeytin yaprağı ekstraktının niozom tekniği ile mikroenkapsülasyonu ve antimikrobiyal aktivitesi

    Niosomal encapsulation of olive leaf extract and its antimicrobial activity

    AYGÜL CAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Gıda MühendisliğiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. ÇİĞDEM PALA

  2. Drug Delivery Systems (DDS) based on in situ forming gels as eye drops for the anterior ocular disease treatments

    Ön oküler hastalık tedavileri için göz damlası olarak yerinde oluşturucu jellere dayanan İlaç Taşıma Sistemleri (DDS)

    MONIREH ESMAEILI RAD

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Mühendislik BilimleriSabancı Üniversitesi

    Malzeme Bilimi ve Nanomühendislik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MERAL YÜCE

    DOÇ. DR. ALI ZARRABI

  3. Design and synthesis of stimuli responsive polymeric nanostructures for drug delivery applications

    İlaç taşınım sistemlerinde kullanılmak üzere uyarıya duyarlı polimerik nanoyapıların tasarımı ve üretimi

    ABDURRAHİM CAN EGİL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Mühendislik BilimleriSabancı Üniversitesi

    Malzeme Bilimi ve Nanomühendislik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖZDE İNCE

  4. Developing advanced non-invasive nano-formulations and drug-conjugation strategies against glioblastoma via complete antibody and antibody Fab fragments

    Glioblastoma karşı gelişmiş invaziv olmayan nano-formülasyonlar ve ilaç-konjugasyon stratejilerinin geliştirilmesi: Tam antikor ve antikor Fab kısımlarının kullanımı

    NİLÜFER ÇAKIR

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    BiyoteknolojiSabancı Üniversitesi

    Moleküler Biyoloji, Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NUR MUSTAFAOĞLU VAROL

  5. Kaktüs meyvesinden (Opuntia ficus-indica L.) betalainlerin yeni yöntemlerle ekstraksiyonu, niyozomal enkapsülasyonu ve gıda uygulaması

    Extraction of betalains from cactus pear (Opuntia ficus-indica L.) by novel methods, niosomal encapsulation and food application

    BÜŞRA AKDENİZ OKTAY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Gıda MühendisliğiHacettepe Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ELİF YOLAÇANER

    PROF. DR. SAİT AYKUT AYTAÇ