Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Sigarayı Bırakma Polikliniklerine başvuran bireylerin sigara bağımlılık düzeyi ve anksiyete düzeyi arasındaki ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between smoking dependence level and anxiety level in individuals applying to the Family Medicine Smoking Cessation Clinics of Ankara Training and Research Hospital
- Tez No: 1002487
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sigara, sigara bağımlılığı, Anksiyete, Anksiyete düzeyi, Fagerström, Cigarette, smoking dependence, anxiety, anxiety level, Fagerström
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Yapılan çalışmalar, anksiyete düzeyi yüksek bireylerde sigara kullanımının daha yaygın olduğunu ve bu bireylerin sigarayı bırakma girişimlerinde daha düşük başarı gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı, Sigara Bırakma Polikliniğine başvuran 18–65 yaş arası bireylerde sigara bağımlılık düzeyi ile anksiyete düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, tanımlayıcı kesitsel tipte bir anket araştırmasıdır. Çalışmaya 30.10.2025-01.12.2025 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği sigarayı bırakma polikliniklerine ayaktan başvuran, 18-65 yaş arası, herhangi bir iletişim ve zihinsel engeli olmayıp çalışmaya katılmayı kabul eden 319 katılımcı dahil edildi. Bireylere araştırmacı tarafından yüzyüze görüşme yöntemi ile anket uygulandı. Araştırmada istatistiksel değerlendirme sırasında toplanan veriler, IBM SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences, version 25.0) programına aktarıldı ve bu program kullanılarak istatistiksel analiz yapıldı. Bulgular: Katılımcıların ortalama sigaraya başlama yaşı 18,26 ± 4,42; yıllık paket tüketimi 272,75 ± 190,83'tür. Fagerstrom nikotin bağımlılık puanı ortalaması 4,06 ± 2,94, beck anksiyete ölçeği puanı ortalaması 9,35 ± 9,42 olarak saptandı. Çalışmada sigara içmediğinde huzursuz veya kaygılı hissettiğini belirtenlerin oranı yüksekti (%69,91). Sigarayı bırakma düşüncesinin kaygıyı artıracağı endişesi de yaygındı (%61,76). Kaygı düzeyi yükseldiğinde sigara tüketiminin arttığını bildirenlerin oranı toplamda %86,52 olup, yoksunluk belirtileri yaşayanlar %50,47 idi. Fagerstrom nikotin bağımlılık puanları erkeklerde, çocuğu olanlarda ve düşük eğitim düzeyinde anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Ayrıca huzursuzluk, yoksunluk belirtileri, kaygı altında sigara içme isteği ve kaygıyı azaltmak için sigara kullanımına ilişkin tüm değişkenler Fagerstrom nikotin bağımlılık puanları ile güçlü biçimde ilişkiliydi (p<0,001). Beck anksiyete ölçeği puanları da benzer şekilde, sigara içmeme durumunda huzursuzluk, bırakma kaygısı, tüketim artışı, yoksunluk belirtileri ve stres altında sigara içme isteğiyle anlamlı ilişki gösterdi. Sonuç: Çalışmamızda nikotin bağımlılığı ile kaygı arasında güçlü ve çift yönlü bir ilişki saptanmıştır. Sigara içmediğinde huzursuzluk ve kaygı yaşayan, stres altında sigara tüketimi artan ve sigarayı kaygı azaltma amacıyla kullanan bireylerde hem Fagerstrom nikotin bağımlılık puanları hem beck anksiyete ölçeği puanları anlamlı derecede yüksektir. Erkeklerde, düşük eğitim düzeyinde ve çocuğu olanlarda bağımlılık düzeyi daha yüksektir. Bulgular, kaygının sigara kullanımını pekiştirdiğini ve sigara tüketiminin de kaygıyı artırarak bağımlılık döngüsünü güçlendirdiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: Previous studies have shown that cigarette use is more prevalent among individuals with high levels of anxiety and that these individuals have lower success rates in smoking cessation attempts. The aim of this study is to examine the relationship between smoking dependence and anxiety levels among individuals aged 18–65 years who applied to a Smoking Cessation Outpatient Clinic. Materials and Methods: This study is a descriptive cross-sectional survey. A total of 319 participants, aged 18–65 years, who applied to the Ankara Training and Research Hospital Family Medicine Smoking Cessation Outpatient Clinics between 30.10.2025 and 01.12.2025, had no communication or intellectual impairment, and agreed to participate in the study, were included. Data were collected through face-to-face interviews using a structured questionnaire administered by the researcher. The data obtained were transferred to the IBM SPSS 25.0 (Statistical Package for the Social Sciences, version 25.0) program and analyzed statistically. Results: The mean age at smoking initiation was 18.26 ± 4.42 years and the mean pack-years of smoking was 272.75 ± 190.83. The mean Fagerström Test for Nicotine Dependence score was 4.06 ± 2.94, and the mean Beck Anxiety Inventory score was 9.35 ± 9.42. A high proportion of participants reported feeling restless or anxious when not smoking (69.91%), and concern that their anxiety would increase when thinking about quitting smoking was also common (61.76%). In total, 86.52% stated that their cigarette consumption increased when their anxiety level rose, and 50.47% experienced withdrawal symptoms. Fagerström scores were significantly higher in men, in those with children, and in those with lower educational levels. Restlessness when not smoking, withdrawal symptoms, increased urge to smoke under anxiety, and using cigarettes to reduce anxiety were all strongly associated with higher Fagerström scores (p<0.001). Beck Anxiety Inventory scores similarly showed significant associations with restlessness in the absence of smoking, anxiety about quitting, increased consumption during periods of heightened anxiety, withdrawal symptoms, and increased desire to smoke under stress. Conclusion: This study identified a strong, bidirectional relationship between nicotine dependence and anxiety. Fagerström Test for Nicotine Dependence and Beck Anxiety Inventory scores were significantly higher among individuals who felt restless and anxious when not smoking, whose cigarette consumption increased under stress, and who used smoking as a means of reducing anxiety. Dependence levels were higher in men, in individuals with lower educational levels, and in those with children. The findings suggest that anxiety reinforces smoking behavior, while smoking increases anxiety and strengthens the cycle of dependence.
Benzer Tezler
- Keçiören Eğitim Araştırma Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniğine başvuran hastalarda sigara bırakma başarısını etkileyen faktörler
Factors affecting smoking cessation success in patients who attended to Keçiören Education and Research Hospital Smoking Cessation Polyclinic
SADETTİN MELİH ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
- Nikotin bağımlılığı ve sigara bırakma davranışının kişilik özellikleriyle ilişkisi
The relationship between nicotine dependence and smoking cessation behaviour with personality traits
EMRE GÜLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA AKBIYIK
- COVID-19 enfeksiyonunun sigara bırakma davranışı üzerine etkisinin incelenmesi
Research of the effect of COVID-19 infection on smoking cessation behaviour
BÜŞRA YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN DUYGU YENGİL TACİ
- Sigara bırakmaya karar veren çalışan kişilerde tükenmişlik düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of burnout level in working people who decided to quit smoking
ASENA MERVE OFLAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiHacettepe ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL AKSOY
- Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi sigara bırakma polikliniğine başvuran hastaların 1-3 yıllık süreçteki sigara bırakma durumları
Status of cigarette usage in 1-3 years of the patients who attempt to smoking cessation polyclinic of the Ankara Training and Research Hospital
EREN KIDIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İSMAİL ARSLAN