Tüketici davranışları ve nöro pazarlama
Consumer behavior and neuromarketing
- Tez No: 1002492
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET TAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Iğdır Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Nöro pazarlama, tüketici davranışlarını bilinçli ve bilinç dışı düzeyde anlamayı hedefleyen, nöro bilim, psikoloji ve pazarlama disiplinlerini birleştiren ve bu alanda kullanılan cihazları tüketiciler üzerinde değerlendirerek elde edilen veriler ışığında tüketici davranışlarını analiz etmeye yönelik yenilikçi bir yaklaşımdır. Bu çalışmada nöro pazarlama alanında tüketici davranışlarını açıklamaya yönelik yapılan akademik araştırmalar sistematik biçimde incelenmiştir. Ayrıca alandaki tematik yönelimlerin ve en yaygın kullanılan nöro bilimsel yöntemlerin neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda Web of Science veri tabanında yer alan ve 2010 ile 2025 yılları arasında yayımlanmış çalışmalar, belirli anahtar kelimeler kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen çalışmalar belirli dahil etme ve hariç tutma kriterleri doğrultusunda, işletme alanında değerlendirilen toplam 121 nöro pazarlama çalışması bibliyometrik ve tematik analizlere tabi tutulmuştur. Elde edilen verilere göre, çalışmaların 2017 yılından sonra ivme kazandığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu alada en sık kullanılan yöntemlerin neler olduğuna dair analizler yapılmış ve EEG, fMRI ve Eye-Tracking tekniklerinin nöro pazarlama araştırmalarında en sık kullanılan yöntemler olduğu tespit edilmiştir. Çalışmayı benzer araştırmalardan ayıran temel özellik, nöro pazarlamanın yanında fMRI, EEG ve Eye-tracking gibi nöro pazarlama cihazlarının yalnızca sonuçlarıyla değil, yöntemsel özellikleri, kullanım alanları ve literatürdeki uygulama biçimleriyle ayrıntılı bir şekilde incelenmiş olmasıdır. Genel olarak bakıldığında, nöro pazarlamanın tüketici davranışlarını geleneksel öz bildirim yöntemlerinin ötesinde, daha nesnel ve derinlikli biçimde açıklama potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak etik, gizlilik ve yöntemsel standartlara ilişkin belirsizliklerin alanın gelişimini sınırladığı görülmektedir. Bu doğrultuda, gelecekte yapılacak araştırmalarda çok yöntemli EEG, fMRI, Eye-Tracking gibi tasarımların benimsenmesi, gerçek alışveriş ortamlarında ve dijital platformlarda uygulamalı çalışmaların artırılması, ayrıca etik ve yasal çerçevelerin netleştirilmesi önerilmektedir
Özet (Çeviri)
Neuromarketing is an interdisciplinary and innovative research approach that aims to understand consumer behavior at both conscious and unconscious levels by integrating neuroscience, psychology, and marketing disciplines. This approach enables the analysis of the cognitive and emotional mechanisms underlying consumer decision-making processes through data obtained from neuroscientific measurement tools applied to consumers. In this study, academic research conducted in the field of neuromarketing to explain consumer behavior has been systematically reviewed, with the aim of identifying thematic trends and the most commonly used neuroscientific methods in the literature. Within this scope, studies published between 2010 and 2025 and indexed in the Web of Science database were analyzed using predefined keywords. A total of 121 neuromarketing studies evaluated within the field of business were subjected to bibliometric and thematic analyses in accordance with established inclusion and exclusion criteria. The findings indicate that academic research in the field of neuromarketing has gained significant momentum, particularly after 2017. Furthermore, methodological analyses reveal that electroencephalography (EEG), functional magnetic resonance imaging (fMRI), and Eye-Tracking techniques are the most frequently employed neuroscientific methods in neuromarketing research. The main contribution that distinguishes this study from similar research lies in its comprehensive examination of neuromarketing tools such as EEG, fMRI, and eye-tracking, not only in terms of research findings but also with respect to their methodological characteristics, areas of application, and patterns of use within the literature. Overall, the results demonstrate that neuromarketing has the potential to explain consumer behavior in a more objective and in depth manner beyond traditional self report methods. However, uncertainties related to ethical considerations, data privacy, and methodological standardization continue to limit the development of the field. Accordingly, future research is recommended to adopt multimethod research designs integrating EEG, fMRI, and Eye-Tracking techniques, to increase applied studies conducted in real shopping environments and digital platforms, and to further clarify ethical and legal frameworks.
Benzer Tezler
- Yiyecek ve içecek işletmelerinin nöropazarlama faaliyetlerinde duyusal algıların etkisi: Psikonörobiyokimya perspektifi
The effects of sensory perception of food and beverage operation in neuromarketing activites: Perspective of psychoneurobiochemistry
CESİM BEHREMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
TurizmBalıkesir ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT DOĞDUBAY
- An exploratory research among fashion business leaders and neuromarketing company executives on the perception of applied neuromarketing
Uygulanabilir nöropazarlamanın moda endüstrisi ve nöropazarlama liderleri üzerindeki algısı üzerine keşfedici bir araştırma
ALİ LEVENT KURTOĞLU
- Nöro uyaranların tüketici davranışları üzerindeki etkisinin ölçümü: Gıda sektörü üzerine bir çalışma
Evaluating effects of neuro stimuli on consumer behaviour: A study on food sector
MERVE İŞERİ UZUNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiGastronomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EDİN GÜÇLÜ SÖZER
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY GÖK
- İsim harf etkisi, tüketicinin marka tercihi üzerindeki etkisi ve nöropazarlama ölçüm araçlarıyla incelenmesi
Başlık çevirisi yok
YAREN CANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiNöropazarlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SULTAN TARLACI
