Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumu ve sosyal anksiyete ilişkisinde duygu düzenleme becerileri ve benlik saygısının aracı rolü
The mediator role of emotion regulation skills and self-esteem in the relationship between perceived parenting attitude and social anxiety in university students
- Tez No: 1002513
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ GÜVEN KILIÇOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin konusu Üniversite öğrencilerinin, çocukluk çağında ebeveynlerinin tutumlarını algılayış biçimleri ile sosyal anksiyete geliştirip geliştirmemesi ya da sosyal anksiyeteyi ne düzeyde geliştirdiği arasındaki ilişkinin ve bu ilişkide duygu düzenleme becerileri ve benlik saygısının aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmada 18-25 yaş aralığında Türkiye'de üniversitede öğrenim gören 250 katılımcıdan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Katılımcıların %50'si kadın (n=125) ve %50'si erkektir (n=125). Araştırma süresince katılımcıların algılanan ebeveyn tutumları, duygu düzenleme becerileri, benlik saygısı düzeyleri ve sosyal anksiyeteye seviyeleri değerlendirilmiştir. Verilerin toplanmasında Sosyal Kaygı Ölçeği, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği- Çocuk Formu, Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği ile İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde, demografik bilgilerden cinsiyete, ilişki durumuna, ekonomik duruma ve psikolojik destek alma ihtiyacına göre fark analizleri için bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Değişkenler arası ilişkileri belirlemek amacıyla Pearson korelasyon analizi, değişkenlerin sosyal anksiyete üzerindeki yordayıcı etkilerini belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi ve aracılık rollerini test etmek için PROCESS Macro Model 4 ile paralel aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan korelasyon analizinden elde edilen bulgulara göre katılımcıların sosyal anksiyete düzeyleri ile duygusal sıcak ebeveyn tutumları (anne ve baba), benlik saygısı (kendini sevme ve öz-yeterlik) ve duygu düzenleme becerileri arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Sosyal anksiyete ile reddedici ebeveyn tutumu ve aşırı koruyucu ebeveyn tutumu arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Algılanan duygusal sıcak ebeveyn tutumu ile benlik saygısı ve duygu düzenleme becerilerinin pozitif yönde anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu görülmüştür. Algılanan reddedici ebeveyn tutumu ile duygu düzenleme becerileri ve benlik saygısı arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca ebeveyn tutumlarının sosyal anksiyete düzeylerini doğrudan ve dolaylı olarak etkilediği; bu ilişkide benlik saygısının duygusal sıcaklık ebeveyn tutumu ve reddedici ebeveyn tutumunda tam aracı rol üstlendiği fakat aşırı koruyucu ebeveyn tutumunda anlamlı bir aracı rol üstlenmediği gözlemlenmiştir. Yapılan regresyon analizlerinde ise benlik saygısının sosyal anksiyetenin en güçlü yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu tez çalışması, algılanan ebeveyn tutumları, benlik saygısı ve duygu düzenleme becerilerinin sosyal anksiyete üzerindeki rolünü ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The subject of this thesis is to examine the relationship between the way university students perceive their parents' attitudes in childhood and whether or not they develop social anxiety, and the mediating role of emotion regulation skills and self-esteem in this relationship. In this study, the data obtained from 250 participants studying at university between the ages of 18-25 were analyzed. 50% of participants (n: 125) are women and 50% of participants (n: 125) are men. During the study, participants' perceived parental attitudes, emotion regulation skills, self-esteem levels and social anxiety levels were evaluated. During the data collection process, Social Anxiety Scale, Perceived Parental Attitudes Scale, Emotion Regulation Skills Scale and Two-Dimensional Self-Esteem Scale were used. For data analysis, independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were conducted to examine differences based on demographic variables (gender, economic status and need for psychological support). Pearson correlation analysis was used to investigate the relationships among variables, multiple regression analysis was applied to determine the predictive effects of the variables on social anxiety and parallel multiple mediation analyses were conducted via PROCESS Macro Model 4 to test the mediating roles. The findings obtained from the correlation analysis indicated that participants' social anxiety levels were negatively and significantly associated with emotional warmth parenting styles (mother and father), self-esteem (self-liking and self-competence), and emotion regulation skills. Social anxiety was found to be positively and significantly related to rejecting parenting style and overprotective parenting style. Emotional warmth parenting was positively and significantly associated with self-esteem and emotion regulation skills. In contrast, rejecting parenting was found to have a negative and significant relationship with emotion regulation skills and self-esteem. It was also observed that parenting styles affected social anxiety levels both directly and indirectly; in this relationship, self-esteem fully mediated the effects of emotional warmth parenting and rejecting parenting, whereas they did not take on a significant mediating role for overprotective parenting. Regression analyses further indicated that self-esteem was the strongest predictor of social anxiety. This thesis study reveals the role of perceived parenting styles, self-esteem, and emotion regulation skills on social anxiety.
Benzer Tezler
- The effects of early adverse experiences on relational and emotional difficulties as predictors of well being of university students
Üniversite öğrencilerinde erken dönem olumsuz çocukluk yaşantılarının, ilişkisel ve duygusal zorluklar ve iyilik hali üzerindeki etkisi
GÖKÇEN DUYMAZ SİDAL
Doktora
İngilizce
2018
PsikolojiDoğuş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA FALİH KÖKSAL
- Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumu ve sosyal anksiyete ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived parental attitude and social anxiety in university students and internet addiction
ELİF DELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KARAŞ
- Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumları ile sürekli kaygı düzeyleri arasındaki ilişkide kaygı duyarlılığının ve psikolojik dayanıklılığın aracı rolleri
The mediating roles of resilience and anxiety sensitivity on the relationship between perceived parental attitudes and trait anxiety
ÖZGE DEMİRSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERYAL ÇELİKEL
- Erken erişkin bireylerde sosyal anksiyete düzeyleri, algılanan ebeveyn tutumu ve sıkıntıya katlanma becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship among social anxiety levels, perceived parental attitudes, and distress tolerance of early adults
ŞEYMA KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BALCIOĞLU
- 18-27 yaş arası üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumlarının kişilerin öfke ifade biçimi, öfke kontrolü ve kaygı düzeyine etkisi
The effect of percei̇ved parrent attidutes in 18-27 years of university students on people's anger expressi̇on, anger control and anxiety level
AYŞE NUR TEKÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM MESTÇİOĞLU