Öğretme öğrenme süreçlerinde yapay zekâ uygulamaları kullanımının incelenmesi: Delphi çalışması
Examination of the use of artificial intelligence applicationsi̇n teaching and learning processes: A Delphi study
- Tez No: 1002519
- Danışmanlar: PROF. DR. DEMET HATİCE SOMUNCUOĞLU ÖZERBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim teknolojisi, Yapay zeka, Education technology, Artificial intelligence
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, öğretim görevlilerinin öğretme öğrenme süreçlerinde yapay zekâ uygulamaları kullanımı dağılımı ve yapay zekâ uygulamalarının öğretme süreçlerinde etkileri uzman görüş ve önerilerini Delphi turları ile almayı amaçlamıştır. Çalışma grubu, üniversitelerin meslek yüksekokulları ve fakültelerinde görev yapan öğretim üyelerinden oluşmaktadır. Delphi turları iki tur halinde yürütülmüştür. Birinci Tur Delphi çalışması 11 uzman katılımcı ile yürütülmüştür. Birinci aşamada nicel ve nitel veriler birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Bu aşamada, kişisel bilgiler ve kullanılan yapay zekâ araçlarına ilişkin çoktan seçmeli sorular ile açık uçlu sorulardan oluşan veri toplama aracı kullanılmıştır. Açık uçlu sorulardan elde edilen nitel veriler içerik analizi ile çözümlenerek tema ve kodlara ayrılmıştır. İkinci aşamada ilk turdan elde edilen tema ve kodlar doğrultusunda hazırlanan açık uçlu sorular kullanılarak ikinci tur gerçekleştirilmiş ve uzman görüşü ile desteklenerek kategoriler oluşturulmuştur. İkinci Delphi turunda yalnızca nitel veriler toplanmıştır. İkinci tur Delphi çalışması 10 uzman katılımcı ile tamamlanmıştır. Araştırma sonucunda, Delphi turlarında elde edilen bulgular uzman katılımcı görüşleri doğrultusunda SWOT Analizi oluşturulmuş ve öğretme öğrenme süreçlerinde yapay zekâ uygulamalarının güçlü yönleri, zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, yapay zekâ uygulamalarının öğretme süreçlerinde anında geri bildirim, bireyselleştirilmiş öğrenme desteği, süreci hızlandırma, sürekli çalışma, verimliliği artırma, çok boyutlu düşünme ve alternatif çözüm yolları oluşturma açısından önemli güçlü yönlere sahip olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte sosyal, empati ve duygu eksikliği, öğrenme sürecinde pasiflik, teknoloji bağımlılığı, iş birliği sınırlılığı, bilgi/erişim farkı ve etik sorunlar, yüksek maliyet, tutarsızlık ve yanlış bilgilendirme zayıf yönleri olarak öne çıkmaktadır. Gelişim takibi, zaman yönetimi/tasarrufu/erişilebilirlik, kişisel gelişim, öğrenme sürecinin desteklenmesi önemli fırsatlar sunarken, akademik etik/intihal, etik belirsizlik/veri gizliliği, taraflı davranış ve güvenirlik riskleri temel tehdit temaları olarak değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This research aims to determine the distribution of artificial intelligence applications used by teaching staff in teaching and learning processes and to gather expert opinions and recommendations on the effects of artificial intelligence applications in teaching processes through Delphi rounds. The working group consisted of faculty members working in vocational schools and faculties of universities. The Delphi rounds were conducted in two rounds. The first round of the Delphi study was conducted with 11 expert participants. The first stage was conducted using a mixed research method that combined quantitative and qualitative data. At this stage, a data collection tool consisting of multiple-choice questions and open-ended questions regarding personal information and the artificial intelligence tools used was employed. The qualitative data obtained from the open-ended questions were analysed using content analysis and categorised into themes and codes. In the second stage, the second round was conducted using open-ended questions prepared based on the themes and codes obtained from the first round, and categories were created with the support of expert opinion. Only qualitative data was collected in the second delphi round. The second delphi round with 10 expert participants. As a result of the research, a SWOT Analysis was created based on the findings obtained in the Delphi rounds and the opinions of the expert participants, and the strengths, weaknesses, opportunities, and threats of artificial intelligence applications in teaching and learning processes were determined. As a result of the research, indicate that artificial intelligence applications possess significant strengths in teaching processes, including instant feedback, personalised learning support, process acceleration, continuous work, increased efficiency, multidimensional thinking, and the creation of alternative solutions. However, social, empathy and emotional deficiencies, passivity in the learning process, technology dependency, limited collaboration, information/access differences and ethical issues, high costs, inconsistency and misinformation stand out as weaknesses. Development tracking, time management/saving/accessibility, personal development, and support for the learning process present significant opportunities, while academic ethics/plagiarism, ethical uncertainty/data privacy, biased behaviour, and reliability risks are considered key threat themes.
Benzer Tezler
- Analyzing perceptions of artificial intelligence use among pre-service and in-service EFL teachers
Hizmet öncesi ve hizmet içi İngilizce öğretmenlerinin yapay zekâ kullanımı hakkındaki algılarının analizi
SEVDE AYYILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDANE DENKCİ AKKAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜMEYRA GENÇ
- Öğretmenlerin Facebook grubunda eğitimde yapay zeka kullanımına ilişkin etik sorunlara yönelik paylaşımlarının incelenmesi: Bir netnografik durum çalışması
Examining ethical issues related to the use of AI in education in teachers' Facebook group: A netnographic case study
CEREN SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA ERGÜLEÇ
- Coğrafi bilgi sistemleri entegreli makine öğrenmesine dayalı toplu taşınmaz değerleme modelinin geliştirilmesi
Development of mass property valuation model based on geographic information systems integrated machine learning methods
MUHAMMED OĞUZHAN METE
Doktora
Türkçe
2022
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN YOMRALIOĞLU
- Leveraging ai in construction management
İnşaat proje yönetiminde yapay zekadan faydalanma
BARAN AKOL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA PINAR ÇAKMAK
- Öğretmenlerin üretken yapay zekâ uygulamalarını kabulünün incelenmesi
Examining of teachers' acceptance of generative artificial intelligence applications
GÜLHAN ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiBilişim Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN YILMAZ