Paris Prensipleri bağlamında Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi ile ilişkisi
The Human Rights and Equality Institution of Türkiye in the context of the Paris Principles and its relationship with the Grand National Assembly of Türkiye
- Tez No: 1002533
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ERDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Anayasa Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ulusal İnsan Hakları Kurumları, bulundukları ülkede insan haklarını korumak ve geliştirmek amacıyla faaliyet gösteren temel yapılardır. Bu kurumların etkili, bağımsız ve objektif işleyişini güvence altına almak için oluşturulan Paris Prensipleri, uluslararası alanda ideal bir çerçeve sunmaktadır. Söz konusu prensiplere uyum ise ulusal kurumların akreditasyonunu belirleyen en önemli kriterlerden biri olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde ulusal insan hakları kurumu olarak faaliyet gösteren TİHEK, halihazırda“B”statüsü ile akredite edilmiştir ancak akreditasyon süreci durağan değil, beş yıllık periyodlarla değerlendirmeye tabi tutulan dinamik bir süreçtir. Kurumun“A”statüsü ile akredite olabilmesi için özellikle üye atama usulleri, kurumsal bağımsızlık, çoğulculuk ve karar alma mekanizmalarında tarafsızlık gibi eleştirildiği alanlarda uluslararası standartlara daha güçlü uyum sağlaması gerekmektedir. Bu doğrultuda yapılacak yapısal ve yasal iyileştirmeler, hem kurumun ulusal düzeyde etkisini artıracak hem de uluslararası insan hakları sistemindeki görünürlüğünü ve güvenilirliğini pekiştirecektir. Günümüzde ulusal insan hakları kurumlarının etki kapasitesi parlamentolarla kurdukları güçlü ve sürekli iş birliği ile de doğru orantılıdır. Belgrad Prensipleri, uluslararası düzeyde ulusal insan hakları kurumları ile parlamento ilişkilerini düzenleyen rehber ilkeler bütünüdür. Türkiye'de TİHEK ile TBMM arasında çeşitli faaliyet ve temaslar gerçekleşmekle birlikte, bu ilişkilerin Belgrad Prensipleri'nde ifade edildiği gibi daha sistematik ve etkili sonuçlar doğuran bir yapıya kavuşturulması önem arz etmektedir. Bu çalışma, hem akreditasyon süreci hem de parlamentoyla ilişkiler bağlamında mevcut durumu ortaya koymayı ve geliştirilebilecek alanları analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
National Human Rights Institutions (NHRIs) are fundamental bodies that operate with the purpose of protecting and promoting human rights within their respective countries. The Paris Principles, established to ensure the effective, independent, and impartial functioning of these institutions, provide the ideal international framework in this regard. Compliance with these principles is considered one of the most significant criteria in determining the accreditation status of national institutions. In Türkiye, HREIT serves as the NHRI and is currently accredited with“B”status; however, accreditation is not a static designation but a dynamic process subject to periodic assessment every five years. In order for the institution to attain“A”status, it must demonstrate stronger alignment with international standards particularly in the areas in which it continues to be criticized, such as member appointment procedures, institutional independence, pluralism, and impartiality in decision-making mechanisms. Structural and legislative improvements in these fields would enhance the institution's impact at the national level while strengthening its visibility and credibility within the international human rights system. Today, the influence and effectiveness of NHRIs are also directly proportional to their ability to establish strong and continuous cooperation with parliaments. The Belgrade Principles constitute a set of guiding norms regulating the relationship between NHRIs and parliaments at the international level. Although several activities and interactions take place between HREIT and the GNAT, it remains crucial that these relations be transformed into a more systematic, institutionalized, and outcome-oriented framework, as emphasized in the Belgrade Principles. This study aims to examine the current situation and identify potential areas for improvement both in the context of the accreditation process and in the institutional relations with parliament.
Benzer Tezler
- AİHS ve Anayasa hukuku bağlamında vergide adalet ilkesi
Principle of justice in tax in the context of ECHR and Constitutional law
GÜLEN ÖZKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukGaziantep ÜniversitesiEkonomi Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN EMRE ZORLU
- Türkiye'de kamu denetçiliği kurumunun işlevleri bağlamında denetiminin etkinliği
Ombudsman institution's audit effectiveness in Turkey in relation to its functions
FATİH ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukTrakya ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELDA ÇAĞLAR
- Hapishanelerde ifade özgürlüğü bağlamında kitap yasakları
Book bans in the context of freedom of expression in prisons
EVİN NAZ ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZEN ÜLGEN ADADAĞ
- Neoliberal subjectification through family medicine model in Turkey: An online ethnography
Türkiye'de aile hekimliği modeli ve neoliberal öznellik inşası
EMİNCAN FİDAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DR. CEMİL YILDIZCAN
- Sürdürülebilir kentler ve projelerin incelenmesi Suudi Arabistan'ın ultra fütüristik dev şehri neom projesi, geleceğin şehri: The line incelenmesi
An examination of sustainable cities and project the neom project, Saudi's ultra-futuristic mega city and the line as the city of the future
BÜŞRA AYDIN MERMER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MimarlıkMaltepe ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA COŞKUN