Bağımsızlık sonrası dönemde Özbek milli kimliği: Devlet politikaları ve Özbek halkındaki tezahürü
Uzbek national identity in the post-independence era: State policies and their manifestation among the Uzbek people
- Tez No: 1002549
- Danışmanlar: PROF. DR. İDİL TUNÇER KILAVUZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Milli kimlik, National identity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Özbek ulusal kimliğinin Sovyet dönemi mirası ve bağımsızlık sonrası süreçte nasıl inşa edildiğini, özellikle etno-sembolik teori perspektifinden ve katılımcı anlatıları üzerinden nitel olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, ulusal kimliğin statik bir yapı değil; tarihsel, politik ve sosyal süreçler aracılığıyla sürekli yeniden üretilen çok katmanlı ve dinamik bir yapı olduğu varsayımından hareketle, Özbekistan'da kimlik inşasının nasıl bir“mitomoteur”etrafında şekillendiğini ve bu sürecin bireysel ve kolektif hafıza ile nasıl iç içe ilerlediğini araştırmaktadır. Nitel araştırma yöntemi çerçevesinde yürütülen bu çalışma, 25 katılımcıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanmakta ve veriler tematik analiz ile fenomenolojik bir yaklaşımla çözümlenmektedir. Tezin ana argümanı, Sovyet döneminin baskıcı kimlik politikalarına rağmen, yerel mit ve sembollerin“gizli hafıza mekânları”nda korunarak, bağımsızlık sonrası Özbekistan'da ulusal kimliğin devlet tarafından sistematik ve stratejik olarak yeniden inşa edildiğidir. Ancak bu süreç, yukarıdan aşağıya tek yönlü bir dayatmadan ziyade; toplumsal aktörlerin günlük yaşamlarında müzakere ettiği, yeniden yorumladığı ve dönüştürdüğü dinamik bir süreçtir. Ulusal kimliğin yalnızca devlet politikalarıyla değil, aynı zamanda bireysel anlatılar, hafıza mekânları ve kuşaklararası iletişim yollarıyla da üretildiğini göstermektedir. Devlet, tarih yazımı ve sembolik repertuar aracılığıyla seçici bir“ulusal anlatı”inşa ederken, bu anlatı farklı kuşaklar ve toplumsal gruplar tarafından çeşitli düzeylerde öznel deneyimlerle içselleştirilmiş, sorgulanmış ve yeniden anlamlandırılmıştır.
Özet (Çeviri)
This dissertation aims to qualitatively examine how Uzbek national identity was constructed during the Soviet era and in the post-independence period, particularly from the perspective of ethno-symbolic theory and through participant narratives. The study assumes that national identity is not static but a multi-layered and dynamic phenomenon constantly reproduced through historical, political, and social processes. It investigates how identity construction in Uzbekistan has been shaped around a 'mythomoteur' and how this process has progressed intertwined with individual and collective memory. Conducted within the framework of qualitative research methods, is based on semistructured interviews with 25 participants, and the data is analyzed using thematic analysis and a phenomenological approach. This dissertation's main argument is that, despite the repressive identity policies of the Soviet era, local myths and symbols were preserved in 'hidden memory spaces', and national identity was systematically and strategically rebuilt by the state in post-independence Uzbekistan. However, this process is not a top-down imposition, but rather a dynamic process negotiated, reinterpreted, and transformed by social actors in their daily lives. It demonstrates that national identity is produced not only through state policies, but also through individual narratives, memory spaces, and intergenerational communication channels. While the state constructs a selective 'national narrative' through historiography and symbolic repertoire, this narrative has been internalised, questioned, and reinterpreted at various levels through subjective experiences across generations and social groups.
Benzer Tezler
- Sovyet iktidarının ilk yıllarında Kırgız Milli Devletinin kuruluşu süreci (1917-1922)
The process of establishing the Kyrgyz National State in the early years of Soviet power (1917-1922)
FATİH YAVUZ
- Dedehan Hasanov'un eserlerinde dil ve muhteva (Ana Türkistan isimli eseri örneğinde)
Başlık çevirisi yok
YUSUF BOZYEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıKarabük ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENVER KAPAĞAN
- Post-Soviet migration patterns in Kyrgyzstan and the case of Uzbeks
Sovyet sonrası dönemde Kırgızistan'da göç hareketleri ve Özbek örneği
SEVİLAY YILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiAvrasya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL AYDINGÜN
- Özbekistan'da dört tarz siyaset ve Özbek modernleşmesi: Ruslaşmak, Sovyetleşmek, Özbekleşmek ve İslamlaşmak
Four different types of policy in Uzbekistan and Uzbekistan's modernization process: Russification, divided into 4 periods. Those periods are named as follows: Tsarist Russia administration, Soviet era, construction of Uzbek ethnicity and re-Islamization
MEHMET ERKAN KILLIOĞLU
Doktora
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN DOĞAN
- Kazaklarda boy teşkilatlanması ve özellikleri
Tribal organization and characteristic of Kazakh
ONUR AKKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ BUYAR