Geri Dön

Kronik hastalığı olan ve olmayanlarda cilt kanseri ve güneşten korunma ile ilgili bilgi, tutum ve farkındalık düzeyi

Level of knowledge, attitudes and awareness regarding skin cancer and sun protection among individuals with and without chronic diseases

PDF İndir

  1. Tez No: 1002566
  2. Yazar: GAMZE BEBEK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ, DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Cilt kanseri, güneş, güneşten korunma, kronik hastalık, birinci basamak, Doktorlar-birinci basamak, Skin cancer, sun, sun protection, chronic disease, primary care, Physicians-primary care
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Birinci Basamak Aile Hekimliği Polikliniğine Başvuran 18 Yaş Üstü Kronik Hastalığı Olan ve Olmayan Bireylerde Cilt Kanseri ve Güneşten Korunma İle İlgili Bilgi, Tutum ve Farkındalık Düzeyi Amaç: Bu çalışma, Antalya ilinde birinci basamak aile hekimliği polikliniklerine başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden ve onam veren 18 yaş ve üzeri bireylerde; sosyo-demografik özellikler, cilt kanseri risk faktörleri ve kronik hastalık varlığına göre cilt kanseri ve güneşten korunmaya ilişkin bilgi düzeyi ile korunma davranışlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte planlanan bu çalışma, yüz yüze ve çevrim içi anket yöntemleri kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmada, geçerlilik ve güvenilirliği Türkçe için yapılmış olan“Cilt Kanseri ve Güneş Bilgisi Ölçeği (CKGBÖ)”ile“Güneşten Korunma Davranış Ölçeği (GKDÖ)”kullanılmıştır. Ölçek skorlarının sosyo-demografik özellikler ve kronik hastalık varlığına göre karşılaştırılmasında uygun parametrik ve non-parametrik testler uygulanmıştır. Ölçekler arası ilişki Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiş, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 18 yaş ve üzeri toplam 400 kişi dâhil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 42±15 yıl olup, %59'u kadın, %58,3'ü evlidir. Katılımcıların %42,5'i üniversite veya yüksekokul mezunu, %60,5'i aktif olarak çalışmaktadır. Katılımcıların %50'sinde en az bir kronik hastalık bulunmakta olup, en sık görülen hastalıklar hipertansiyon, diyabetes mellitus ve tiroid hastalıklarıdır. CKGBÖ toplam skor ortalaması 14,43±3,18 olup katılımcıların %71,5'i orta düzeyde bilgiye sahiptir. GKDÖ toplam skor ortalaması 25,43±6,91 olarak saptanmış, katılımcıların %51,5'i orta ve %43,8'i yüksek düzeyde güneşten korunma davranışı sergilemiştir. Kronik hastalığı olmayan bireylerin bilgi düzeyleri ve güneşten korunma davranışları, kronik hastalığı olan bireylere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Eğitim ve gelir düzeyinin artmasıyla bilgi ve bazı korunma davranışlarının arttığı saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, birinci basamağa başvuran bireylerde cilt kanseri ve güneşten korunmaya ilişkin bilginin çoğunlukla orta düzeyde olduğunu ve bu bilginin her zaman yeterli korunma davranışlarına dönüşmediğini göstermiştir. Kronik hastalığı olan bireylerde bilgi ve korunma davranışlarının daha düşük bulunması, birinci basamakta kronik hastalık izlemleri sırasında güneşten korunma danışmanlığının sistematik biçimde ele alınması gerektiğini düşündürmektedir. Birinci basamak sağlık hizmetleri, cilt kanserinin önlenmesine yönelik farkındalık ve davranış değişikliği oluşturmak için önemli bir fırsat sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

Level of Knowledge, Attitudes, and Awareness Regarding Skin Cancer and Sun Protection Among Individuals Aged 18 Years and Older With and Without Chronic Diseases Attending Primary Care Family Medicine Clinics Objective: This study aimed to evaluate the level of knowledge and sun-protective behaviors related to skin cancer according to sociodemographic characteristics, skin cancer risk factors, and the presence of chronic diseases among individuals aged 18 years and older who attended primary care family medicine clinics in Antalya, Türkiye, and who agreed to participate and provided informed consent. Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted using face-to-face and online questionnaire methods. The validated Turkish versions of the Skin Cancer and Sun Knowledge Scale (SCSKS) and the Sun Protection Behavior Scale (SPBS) were used. Appropriate parametric and non-parametric statistical tests were applied to compare scale scores according to sociodemographic characteristics and the presence of chronic diseases. The relationship between scale scores was evaluated using Spearman correlation analysis, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Data were analyzed using SPSS version 25.0. Results: A total of 400 individuals aged 18 years and older were included in the study. The mean age of the participants was 42±15 years; 59% were female and 58.3% were married. Of the participants, 42.5% were university or college graduates and 60.5% were actively employed. At least one chronic disease was present in 50% of the participants, with the most common conditions being hypertension, diabetes mellitus, and thyroid diseases. The mean total score of the SCSKS was 14.43±3.18, and 71.5% of the participants had a moderate level of knowledge. The mean total score of the SPBS was 25.43±6.91; 51.5% of the participants demonstrated a moderate level and 43.8% a high level of sun-protective behavior. Knowledge levels and sun-protective behaviors were significantly higher among individuals without chronic diseases compared to those with chronic diseases (p<0.05). In addition, higher education and income levels were associated with increased knowledge and certain sun-protective behaviors. Conclusion: This study demonstrated that knowledge regarding skin cancer and sun protection among individuals attending primary care clinics was generally at a moderate level and did not consistently translate into adequate protective behaviors. The lower levels of knowledge and sun-protective behaviors observed among individuals with chronic diseases suggest that sun protection counseling should be systematically incorporated into chronic disease follow-up visits in primary care settings. Primary care health services provide an important opportunity to promote awareness and behavioral change aimed at preventing skin cancer.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    708005

    Kayseri İli d vitamini eksikliği prevalansı ve ilişkili faktörler

    Vitamin d deficiency and related factors in Kayseri

    HASAN DURMUŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Halk SağlığıErciyes Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FEVZİYE ÇETİNKAYA

  2. Tez No

    526406

    Suçiçeği tanısıyla hastaneye yatırılan hastaların yatış süresini ve gelişen komplikasyonları etkileyen faktörlerin belirlenmesi

    The determination of complications and length of stay in hospitalized patients with the couse of varicella

    IRMAK ERDOĞAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SÜLEYMAN NURİ BAYRAM

  3. Tez No

    945716

    Granülamatöz polianjitis'in tanısında Amerikan Romatoloji Derneği, Avrupa İlaç Ajansı ve İran tanı kriterlerinin karşılaştırılması

    Comparison of American Association of Rheumatology, European Medicines Agency and Iran diagnostic criteria in diagnosis of granulatous polyangitis

    HATİCE BÜŞRA ÖZTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Göğüs HastalıklarıErciyes Üniversitesi

    Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA SEMA OYMAK

  4. Tez No

    431723

    Kronik böbrek hastalarında cilt bulgularında cilt bulgularının serum IL-31 ve serum udp glukoz seramid glikoziltransferaz düzeyi ile ilişkisi

    The relationship of dermatological findingswithserum il-31 and serum udp glucose ceramide glucosyl transferase levels among chronic kidney disease patients

    BEYHAN GÜVERCİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    NefrolojiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RUKİYE KÜBRA KAYNAR

  5. Tez No

    774389

    Diyabetik hastaların ayaklarında görülen cilt ve tırnak lezyonları ile ankle brakiyal indeks ilişkisi

    The relationship between skin and nail lesions on the feet of diabetic patients and ankle brachial index

    İBRAHİM HALİL SÖNMEZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıHarran Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. MEHMET ALİ EREN

Geri Dön