Elazığ ilindeki alabalık üretimi ve etkileri
Trout production and its impacts in Elazig province
- Tez No: 1002574
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULKADİR GÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Balıkçılık Teknolojisi, Fisheries Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin su ürünleri sektöründe stratejik bir merkez üssü haline gelen Elazığ ilindeki alabalık yetiştiriciliği faaliyetlerini coğrafi, ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlarıyla kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, konunun derinlemesine analiz edilmesi için betimsel ve analitik araştırma yöntemleri bir arada kullanılmış; literatür taraması ve resmi kurum verilerinin (TÜİK, FAO, Meteoroloji Genel Müdürlüğü) yanı sıra, Keban Baraj Gölü çevresindeki işletmelerde gerçekleştirilen saha gözlemleri ve mülakatlardan yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, Keban Barajı'nın temiz ve soğuk sularının alabalık üretimi için ideal bir biyolojik ortam sunduğunu göstermektedir. Elazığ'da 1999 yılında 100 tonluk kapasiteyle başlayan üretim süreci, 2024 yılı itibarıyla 42.050 tona ulaşarak Türkiye toplam iç su alabalık üretiminin yaklaşık %25'ini karşılayan önemli bir sektöre dönüşmüştür. Bu süreçte üretim teknolojisi, geleneksel ahşap kafeslerden modern ve dayanıklı HDPE (Yüksek Yoğunluklu Polietilen) kafes sistemlerine evrilerek üretimin daha derin ve açık sulara yayılmasına imkan tanımıştır. Sektörün sosyo-ekonomik etkileri incelendiğinde; alabalık üretiminin Elazığ ekonomisi için vazgeçilmez bir yapı taşı olduğu, doğrudan ve dolaylı olarak 2.500-3.000 kişiye istihdam sağladığı ve özellikle işleme tesislerinde kadın işgücünün katılımıyla toplumsal yapıda olumlu değişimler oluşturduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, üretilen alabalıkların önemli bir kısmı (özellikle işlenmiş ürün formunda) Japonya, Rusya ve Avrupa ülkelerine ihraç edilerek 2023 yılında yaklaşık 61 milyon dolarlık bir döviz girdisi sağlamıştır. Sektörün sadece sanayi ile sınırlı kalmayıp, Çırçır Şelalesi örneğinde olduğu gibi gastronomi ve doğa turizmini de tetiklediği görülmektedir. Buna karşın sektör; yüksek yem maliyetleri, yerel bir yem fabrikasının eksikliği, ağır çalışma şartlarından kaynaklanan personel sorunları ve lojistik mevzuatlardaki kısıtlamalar gibi yapısal darboğazlarla karşı karşıyadır. Ayrıca, yoğun üretimin su kalitesi ve yerli balık türleri üzerindeki olası ekolojik etkileri ile genetik kirlilik riskleri sürdürülebilirlik açısından dikkatle izlenmelidir. Sonuç olarak Elazığ, uygun planlamalar ve modern yatırımlarla yıllık 50.000 ton üretim hedefine ulaşabilecek potansiyele sahip olup, Türkiye'nin su ürünleri politikasında belirleyici bir rol oynamaya devam etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to comprehensively examine trout farming activities in Elazığ province, which has become a strategic hub in Turkey's aquaculture sector, regarding its geographical, economic, social, and environmental dimensions. In the research, descriptive and analytical research methods were used together for an in-depth analysis of the subject; in addition to a literature review and official institutional data (TUIK, FAO, General Directorate of Meteorology), field observations and interviews conducted at enterprises around the Keban Dam Lake were utilized. The findings indicate that the clean and cold waters of the Keban Dam offer an ideal biological environment for trout production. The production process in Elazığ, which started with a capacity of 100 tons in 1999, has evolved into a massive sector reaching 42,050 tons as of 2024, meeting approximately 25% of Turkey's total inland water trout production. During this process, production technology has evolved from traditional wooden cages to modern and durable HDPE (High-Density Polyethylene) cage systems, enabling production to expand into deeper and open waters. When the socio-economic effects of the sector are examined, it is determined that trout production is an indispensable cornerstone for the Elazığ economy, providing direct and indirect employment to 2,500-3,000 people, and creating positive changes in the social structure, particularly with the participation of the female labor force in processing facilities. Furthermore, a significant portion of the produced trout (especially in processed product form) is exported to Japan, Russia, and European countries, generating a foreign currency inflow of approximately 61 million dollars in 2023. It is observed that the sector is not limited to industry alone but also stimulates gastronomy and nature tourism, as seen in the example of Çırçır Waterfall. However, the sector faces structural bottlenecks such as high feed costs, the lack of a local feed factory, personnel issues stemming from heavy working conditions, and restrictions in logistics regulations. Additionally, the potential ecological effects of intensive production on water quality and native fish species, along with genetic pollution risks, must be carefully monitored for sustainability. In conclusion, Elazığ has the potential to reach an annual production target of 50,000 tons with appropriate planning and modern investments, continuing to play a decisive role in Turkey's aquaculture policy.
Benzer Tezler
- Isparta ilinde alabalık işletmelerinin zootekni, ekonomi ve kırsal kalkınma açısından incelenmesi üzerine bir çalışma
A study to investigate the trout farms in Isparta province in terms of animal production, economy and rural development
AYHAN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Su ÜrünleriSüleyman Demirel ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SULHATTİN YAŞAR
- Keban Baraj Gölü'nde kafeste alabalık yetiştiriciliği işletmelerinin ekonomik
Analizieconomic analysis of trout farming enterprises within cage in Keban Dam Lake
EROL ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
İşletmeSelçuk ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ BAYRAMOĞLU
- Alabalıklarda (Oncorhynchus mykiss) hasat öncesi ve hasat dönemi yenilebilir doku örneklerinde florokinolon grubu antibiyotiklerden enrofloksasin kalıntılarının araştırılması
Investigation of the remains of fluoroquinolone antibiotic enrofloxacin during pre-harvest and harvest period in edible tissue samples of trout (Oncorhynchus mykiss).
BAYRAM KABADAYI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Veteriner HekimliğiFırat ÜniversitesiToksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ATEŞŞAHİN
- Elazığ ilindeki sosyal hizmetlerin sosyolojik açıdan analizi
The Analysis from the point of view of sociological of social works in the Elazığ
BURHAN KEMAL ATEŞ
- Elazığ ilindeki etnobotanik değeri olan taksonların araştırılması
The Investigation on the ethnobotanical valued taxa growing around Elazığ province
İSMAİL TÜRKOĞLU