Türk mitolojisinde soyut kavramlar; ruh, iye, töz ve bu kavramların somut dijital kompozisyonlara aktarılması
Abstract concepts in Turkish mythology; spirit, iye, essence and transferring these concepts to concrete digital compositions
- Tez No: 1002610
- Danışmanlar: DOÇ. GÜLTEN GÜLTEPE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türk mitolojisinin temelini oluşturan Ruh, İye ve Töz gibi soyut kavramların felsefi derinliğini incelemek ve bu kavramların güncel dijital sanat kompozisyonlarına aktarılma yöntemlerini araştırmaktadır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ve sanatsal araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türk mitolojisi üzerine yazılmış akademik eserler, destan metinleri ve Şamanizm araştırmaları oluşturmaktadır. Örneklem olarak, özellikle Altay ve Sibirya Türklerinin inanç sistemindeki bu üç temel soyut kavramı detaylıca ele alan birincil ve ikincil kaynaklar seçilmiştir. Veri toplama aracı olarak, ilgili akademik yayınlar ve tezler taranmış; veri çözümleme tekniği olarak ise mitolojik kavramların sanatsal aktarım potansiyelini belirlemek amacıyla içerik analizi ve sembolik çözümleme teknikleri uygulanmıştır. Çalışmanın temel bulguları, Ruh, İye ve Töz kavramlarının her birinin, dijital sanatta renk, form ve hareket gibi unsurlarla somutlaştırılabilecek zengin bir sembolik dil taşıdığını göstermiştir. Örneğin, Töz kavramının somut geometrik formlar, İye kavramının ise doğal elementlerin dijital dokularıyla başarılı bir şekilde temsil edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bulgulara dayalı temel sonuç, Türk mitolojisindeki soyut kavramların, dijital kompozisyonlar aracılığıyla hem kültürel kimliği koruyan hem de evrensel sanat diline katkı sağlayan özgün bir anlatım alanı bulabileceğidir. Bu durum, geleneksel Türk kültürünün dijital çağda yeniden yorumlanması ve yaşatılması için yeni bir kapı aralamaktadır. Bu aktarım, geleneksel kültürel mirasın dijital çağda yeniden canlandırılması için bir model sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the philosophical depth of abstract concepts such as Ruh (spirit), İye (guardian spirit) and Töz/Toz (essence), which form the foundation of Turkish mythology, and to investigate methods of incorporating these concepts into contemporary digital art compositions. The study employed document analysis and artistic research methods, which are qualitative research methods. The scope of the study comprises academic works on Turkish mythology, epic texts and research on Shamanism. As a sample, primary and secondary sources have been selected that examine these three fundamental abstract concepts in the belief systems of the Altai and Siberian Turkic communities in detail. As a data collection method, relevant academic publications and theses were reviewed; as a data analysis technique, content analysis and symbolic interpretation techniques were applied to determine the potential for the artistic representation of mythological concepts. The key findings of the study have shown that each of the concepts of Spirit (ruh), Iye (guardian spirit) and Essence (töz/toz) possesses a rich symbolic language that can be embodied in digital art through elements such as colour, form and movement. For example, it has been concluded that the concept of 'Essence' can be successfully represented by concrete geometric forms, while the concept of 'Iye' can be successfully represented by the digital textures of natural elements. The key conclusion drawn from the findings is that abstract concepts in Turkish mythology can find a unique expressive medium through digital compositions, one that both preserves cultural identity and contributes to a universal artistic language. This study opens up new opportunities for the reinterpretation and preservation of traditional Turkish culture in the digital age. This initiative offers a model for the revitalisation of traditional cultural heritage in the digital age.
Benzer Tezler
- Gelenekselden çağdaşa Türk sanatında mitoloji
Mythology in traditional and contemporary Turkish art
ZÜLEYHA KIRDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarGiresun ÜniversitesiResim ve Baskı Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. GÜLCAN BAŞAR
- Kazaklarda Yer-Su kültü
The“Yer-Su”Kults in Kazakh Turks
FATİH EGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİN YAYIN
- Silifke Yörüklerinde keklik imgesi ve Türk sanatındaki yeri
Partridge image in Silifke Yoruks and its place in Turkish art
İLKER SARI
- Türk mitolojisinde gerçeklik
Reality in Turkish mythology
ESİN EKŞİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PAKİZE AYTAÇ
- Kore ve Türk mitolojik panteonları bağlamında Mago ve Umay
Mago and Umay in the context of Korean and Turkish mythological pantheons
HYUNJOO PARK
Doktora
Türkçe
2024
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKUL ÇOBANOĞLU