Geri Dön

Integrated immersive virtual reality/biofeedback methods in interior design: Measuring human experience through arousal in response to design variables

İç mekan tasarımında entegre IVR/biyogeribildirim yöntemleri: İç mekan tasarım değişkenlerine bağlı uyarılma yoluyla insan deneyiminin ölçülmesi

  1. Tez No: 1002691
  2. Yazar: YASEMİN ALBAYRAK KUTLAY
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MURAT BENGİSU
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
  6. Anahtar Kelimeler: İç mekan tasarımı, Interior design
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tasarım Çalışmaları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, stüdyo bağlamındaki iç mekân değişkenlerine verilen nörofizyolojik ve fizyolojik tepkileri incelemek üzere Sürükleyici Sanal Gerçeklik (IVR) ve biyogeribildirimi bütünleştirmektedir. Çalışma üçlü bir amaç izlemektedir: (1) iç mimarlık alanında bütünleşik IVR/biyogeribildirim uygulamalarına ilişkin bir sistematik derleme yürütmek; (2) IVR'nin gerçekçilik düzeyini sınamak üzere EEG ve özbildirimi birlikte kullanan bir ön çalışma gerçekleştirmek; (3) IVR içinde doğal aydınlatma (L), bitkilendirme (V) ve biyomorfik biçimin (B) manipüle edildiği denek-içi 23 faktöriyel ana çalışmayı yürütmek. Yöntemsel olarak, denek-içi analizlerde doğrusal karma etkiler/tekrarlı ölçümler modellerini kullanmış ve parametrik olmayan testlere başvurmuştur. Analizler, özbildirim (SAM değerlik/uyarılma), fizyolojik göstergeler (elektrodermal aktivite, deri sıcaklığı; ön çalışmada EEG) ve deneyim çıktılarını (mekânsal varlık duygusu/presence, kullanılabilirlik, simülatör rahatsızlığı) üzernde yürütülmüştür. Derleme, hızla büyüyen alanı haritalandırarak sürükleyici deneylerin potansiyelini ve tekrarlayan güçlükleri ortaya koyar. Ön çalışma, IVR'nin kontrollü testlerde gerçek stüdyo ortamlarına inandırıcı bir temsil olarak kullanılabileceğine dair kanıt sunar. Ana çalışma bulguları göstermektedir ki, doğal ışık olumlu duygulanımın birincil belirleyicisi olarak öne çıkmakta; bitkilendirme doğal ışıkla birlikte hoşnutluğu bağlama duyarlı biçimde pekiştirmekte; biyomorfik biçim ise katmanlı koşullarda ince ayar yapan bir modülatör işlevi görmektedir. Algılanan uyarılma ile elektrodermal aktivite arasındaki sınırlı uyum, iç mekan deneyiminin çok boyutlu doğasını yakalamada çoklu ölçüm yaklaşımının önemini vurgulamaktadır. Tez, özbildirim ve fizyolojik ölçümleri bütünleştiren Biyometrik Entegre İç Mekân Tasarım Araç Takımı (BIDT) ile sonuçlanarak, kanıta dayalı araştırma ve stüdyo pratiği için uygulanabilir bir iş akışı sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This thesis integrates Immersive Virtual Reality (IVR) and biofeedback to examine neurophysiological and physiological responses to interior variables within the design studio context. The study pursues three objectives: (1) to conduct a systematic review of integrated IVR/biofeedback applications in interior architecture; (2) to carry out a pre-study that tests the realism of IVR by combining EEG with self-report; and (3) to implement a within-subject 2³ factorial main study in IVR manipulating natural lighting (L), vegetation (V) and biomorphic form (B). Methodologically, within-subject analyses employed linear mixed-effects/repeated-measures models, supplemented by non-parametric tests where appropriate. Analyses were conducted across self-report measures (SAM valence/arousal), physiological indicators (electrodermal activity, skin temperature; EEG in the pre-study) and experience outcomes (presence, usability and simulator sickness). The systematic review maps this rapidly expanding field, highlighting both the potential of immersive experimentation and recurring challenges. The pre-study provides evidence that IVR can serve as a credible proxy for real studio environments in controlled testing. Findings from the main study indicate that, natural light emerges as the primary determinant of positive affect; vegetation, when paired with natural light, reinforces pleasantness in a context-sensitive manner; and biomorphic form functions as a fine-tuning modulator under layered conditions. The limited correspondence between perceived arousal and electrodermal activity underscores the value of a multimodal measurement approach for capturing the multidimensional nature of interior experience. The thesis concludes by presenting the Biometric-Integrated Interior Design Toolkit (BIDT), which integrates self-report and physiological measures into a practical workflow to support evidence-based research and design studio practice.

Benzer Tezler

  1. Using immersive virtual reality in climate change education

    İklim değişikliği eğitiminde sürükleyici sanal gerçekliğin kullanımı

    İPEK PAKSOY

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesi

    Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİLER ÖNER

  2. A methodology for assessment of spatial performance in hospital buildings through immersive virtual reality and behavioural sequence analysis

    Kapsayıcı sanal gerçeklik ve davranışsal dizi analizi yoluyla hastane binalarında mekansal performansın değerlendirilmesine yönelik bir metodoloji

    ELİF BAHAR OKUYUCU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilişim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEVİL YAZICI

  3. Spatial-behavioral dynamics in varied urban configurations during emergencies: An integrated VR-ABM approach to disaster resilience

    Acil durumlarda farklı kentsel ortamlardaki mekânsal ve davranışsal dinamikler: Afet dayanıklılığı için entegre bir VR-ABM yaklaşımı

    DUYGU KALKANLI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEDA KUNDAK

  4. Human-robot collaboration simulation in virtual reality withmultiple configurations

    Çoklu Konfigürasyonlarla Sanal Gerçeklikte İnsan Robot İşbirliği Simülasyonu

    KAAN ÖZKAYA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Makine MühendisliğiPolıtecnıco Dı Mılano

    DR. MONİCA BORDEGONİ

  5. An action research on the integration of virtual reality into industrial design education

    Sanal gerçekliğin endüstriyel tasarım eğitimine entegrasyonu üzerine bir eylem araştırması

    AHMET HAMURCU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞEBNEM TİMUR ÖĞÜT

    PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU