Integrated immersive virtual reality/biofeedback methods in interior design: Measuring human experience through arousal in response to design variables
İç mekan tasarımında entegre IVR/biyogeribildirim yöntemleri: İç mekan tasarım değişkenlerine bağlı uyarılma yoluyla insan deneyiminin ölçülmesi
- Tez No: 1002691
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT BENGİSU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: İç mekan tasarımı, Interior design
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tasarım Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, stüdyo bağlamındaki iç mekân değişkenlerine verilen nörofizyolojik ve fizyolojik tepkileri incelemek üzere Sürükleyici Sanal Gerçeklik (IVR) ve biyogeribildirimi bütünleştirmektedir. Çalışma üçlü bir amaç izlemektedir: (1) iç mimarlık alanında bütünleşik IVR/biyogeribildirim uygulamalarına ilişkin bir sistematik derleme yürütmek; (2) IVR'nin gerçekçilik düzeyini sınamak üzere EEG ve özbildirimi birlikte kullanan bir ön çalışma gerçekleştirmek; (3) IVR içinde doğal aydınlatma (L), bitkilendirme (V) ve biyomorfik biçimin (B) manipüle edildiği denek-içi 23 faktöriyel ana çalışmayı yürütmek. Yöntemsel olarak, denek-içi analizlerde doğrusal karma etkiler/tekrarlı ölçümler modellerini kullanmış ve parametrik olmayan testlere başvurmuştur. Analizler, özbildirim (SAM değerlik/uyarılma), fizyolojik göstergeler (elektrodermal aktivite, deri sıcaklığı; ön çalışmada EEG) ve deneyim çıktılarını (mekânsal varlık duygusu/presence, kullanılabilirlik, simülatör rahatsızlığı) üzernde yürütülmüştür. Derleme, hızla büyüyen alanı haritalandırarak sürükleyici deneylerin potansiyelini ve tekrarlayan güçlükleri ortaya koyar. Ön çalışma, IVR'nin kontrollü testlerde gerçek stüdyo ortamlarına inandırıcı bir temsil olarak kullanılabileceğine dair kanıt sunar. Ana çalışma bulguları göstermektedir ki, doğal ışık olumlu duygulanımın birincil belirleyicisi olarak öne çıkmakta; bitkilendirme doğal ışıkla birlikte hoşnutluğu bağlama duyarlı biçimde pekiştirmekte; biyomorfik biçim ise katmanlı koşullarda ince ayar yapan bir modülatör işlevi görmektedir. Algılanan uyarılma ile elektrodermal aktivite arasındaki sınırlı uyum, iç mekan deneyiminin çok boyutlu doğasını yakalamada çoklu ölçüm yaklaşımının önemini vurgulamaktadır. Tez, özbildirim ve fizyolojik ölçümleri bütünleştiren Biyometrik Entegre İç Mekân Tasarım Araç Takımı (BIDT) ile sonuçlanarak, kanıta dayalı araştırma ve stüdyo pratiği için uygulanabilir bir iş akışı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis integrates Immersive Virtual Reality (IVR) and biofeedback to examine neurophysiological and physiological responses to interior variables within the design studio context. The study pursues three objectives: (1) to conduct a systematic review of integrated IVR/biofeedback applications in interior architecture; (2) to carry out a pre-study that tests the realism of IVR by combining EEG with self-report; and (3) to implement a within-subject 2³ factorial main study in IVR manipulating natural lighting (L), vegetation (V) and biomorphic form (B). Methodologically, within-subject analyses employed linear mixed-effects/repeated-measures models, supplemented by non-parametric tests where appropriate. Analyses were conducted across self-report measures (SAM valence/arousal), physiological indicators (electrodermal activity, skin temperature; EEG in the pre-study) and experience outcomes (presence, usability and simulator sickness). The systematic review maps this rapidly expanding field, highlighting both the potential of immersive experimentation and recurring challenges. The pre-study provides evidence that IVR can serve as a credible proxy for real studio environments in controlled testing. Findings from the main study indicate that, natural light emerges as the primary determinant of positive affect; vegetation, when paired with natural light, reinforces pleasantness in a context-sensitive manner; and biomorphic form functions as a fine-tuning modulator under layered conditions. The limited correspondence between perceived arousal and electrodermal activity underscores the value of a multimodal measurement approach for capturing the multidimensional nature of interior experience. The thesis concludes by presenting the Biometric-Integrated Interior Design Toolkit (BIDT), which integrates self-report and physiological measures into a practical workflow to support evidence-based research and design studio practice.
Benzer Tezler
- Using immersive virtual reality in climate change education
İklim değişikliği eğitiminde sürükleyici sanal gerçekliğin kullanımı
İPEK PAKSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLER ÖNER
- A methodology for assessment of spatial performance in hospital buildings through immersive virtual reality and behavioural sequence analysis
Kapsayıcı sanal gerçeklik ve davranışsal dizi analizi yoluyla hastane binalarında mekansal performansın değerlendirilmesine yönelik bir metodoloji
ELİF BAHAR OKUYUCU
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİL YAZICI
- Spatial-behavioral dynamics in varied urban configurations during emergencies: An integrated VR-ABM approach to disaster resilience
Acil durumlarda farklı kentsel ortamlardaki mekânsal ve davranışsal dinamikler: Afet dayanıklılığı için entegre bir VR-ABM yaklaşımı
DUYGU KALKANLI
Doktora
İngilizce
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA KUNDAK
- Human-robot collaboration simulation in virtual reality withmultiple configurations
Çoklu Konfigürasyonlarla Sanal Gerçeklikte İnsan Robot İşbirliği Simülasyonu
KAAN ÖZKAYA
- An action research on the integration of virtual reality into industrial design education
Sanal gerçekliğin endüstriyel tasarım eğitimine entegrasyonu üzerine bir eylem araştırması
AHMET HAMURCU
Doktora
İngilizce
2021
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM TİMUR ÖĞÜT
PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU