Modern yönetim muhasebesi sistemi olarak süreç muhasebesinin işletme kararlarına ve performansına etkisinin belirlenmesi: Bir üretim işletmesinde uygulama
Determination of the impact of throughput accounting as a modern management accounting system on business decisions and performance: Application in a manufacturing enterprise
- Tez No: 1002705
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NERGİS NALAN YAKAR YURTTAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Maliyet yönetimi, Yönetim muhasebesi, Cost management, Management accounting
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İşletmeler mevcut durumlarını gözleyebilmek ve yönetimlerin gelecekle ilgili atılacak adımlarda doğru kararlar alabilmelerine yardımcı olmak amacıyla maliyet sistemlerine ihtiyaç duymaktadır. Bunun giderilmesi amacıyla geleneksel ve modern maliyet ve yönetim muhasebesi sistemlerinden faydalanılmaktadır. Maliyet sistemi, maliyetleri gerçeğe en yakın hesaplaması, analiz ve kontrolleri ile yönetimlerin ihtiyaç duyduğu doğru ve güvenilir bilgilerin sağlanması açısından çok önemlidir. Modern maliyetleme sistemi olarak süreç katkı muhasebesi (Throughput Accounting) yaklaşımı özellikle üretim işletmelerinin bilgi kalitesini ve elde edilen bilgilerin güvenilirliğini arttırmayı amaçlar. Günümüzde geleneksel maliyet ve yönetim muhasebesi yaklaşımlarının, yeni üretim teknolojileri karşısındaki ortaya çıkan sorunlar ve yetersizliklerini gidermek amacıyla ortaya konulan, işletmelerde oluşan üretim ve üretim dışı maliyetleri süreç ile ilişkilendirerek karar almaya yönelik performans ölçümü ortaya koyan süreç katkı muhasebesi yaklaşımı daha gerçekçi ve doğru ürün maliyet bilgileri ortaya koyabilmektedir. Bu çalışmada, yönetim ve maliyet muhasebesi açısından yeni bir bakış açısı olan kısıtlar teorisi ve süreç katkı muhasebesi yaklaşımının işleyişinin uygulamalı olarak açıklanması ve süreç katkı muhasebesinin işletme kararlarına ve performansına etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, tekstil sektöründe bir üretim işletmesinde örnek olay çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile, kısıtlar teorisi temelli süreç katkı muhasebesi yaklaşımı ile doğru ürün maliyetleri hesaplayarak işletme performansının artabileceğini, kapasite kullanım, fiyatlama ve yatırım kararları gibi kararlar almada yönetime gerekli, basit ve kullanılabilir kaliteli veriler sunulabileceği ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Businesses need costing systems to monitor their current situation and to help management make the right decisions on the steps to be taken regarding the future. To meet these needs, traditional and modern cost and management accounting systems are used together. The costing system is essential as it provides accurate and reliable information that the management needs by calculating costs as closely to reality as possible, analyzing, and controlling them. As a modern costing system, the throughput accounting approach aims to improve the information quality of manufacturing enterprises and the reliability of the information obtained. Today, the throughput accounting approach, which has been put forward to eliminate the inadequacies and problems encountered in traditional cost and management accounting methods in the face of new production systems, and which presents performance measurement for decision-making by associating production and non-production costs incurred in enterprises with the process, can reveal more realistic and accurate product cost information. In this study, we aimed to demonstrate the application of the theory of constraints and the throughput accounting method, which is a new subject in terms of cost and management accounting, and to determine the impact of throughput accounting on business decisions and performance. To that end, a case study was conducted in a manufacturing enterprise in the textile industry. This study has shown that business performance can be increased by calculating accurate product costs with the throughput accounting approach based on the theory of constraints, and that the management can be provided with necessary, simple, and usable quality data in decision-making such as capacity utilization, pricing, and investment decisions.
Benzer Tezler
- Kısıtlar teorisi temelli süreç katkı muhasebesinin yönetim muhasebesi aracı olarak kullanımı ve bir imalat işletmesinde uygulama
Use of throughput accounting, based on the theory of constraints, as a tool for management accounting and, application in a manufacturing operaton
SEVDE AKKAŞ
- Türk Hukuku ve AB mevzuatı yönünden mali kontrol süreci
Financial control process in the Turkish Law and EU legislation
İLKER ACAR
- Faaliyet tabanlı maliyetleme ve hastane işletmesinde bir uygulama
Activity-based costing and an application in hospital business
ALI AHMED MOHAMMED AL-WALİ
- Development as an apparatus of liberal governmental intervention: USA and Türkiye in the early cold war period
Liberal yönetimsel müdahalenin aygıtı olarak kalkınma: Erken soğuk savaş döneminde ABD ve Türkiye
MUHAMMET SALİH KAHRAMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Teknik ÜniversitesiSiyaset Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. UMUT UZER
- Ana kuruluş ile perakandeci mağazalar arasındaki tam zamanında bilgi ve belge akışının incelenmesi ve değerlendirilmesi
Examination and evaluation of just-in time information and documents flow between stores and head office in a retail company
FATMA DİDEM ÇÖKEM
