Tip 2 diyabetli yaşlı bireylerde bilişsel egzersizlerle desteklenmiş eğitim programının etkisi
The effect of education program supported by cognitive exercises in elderly individuals with type 2 diabetes
- Tez No: 1002803
- Danışmanlar: PROF. DR. ZELİHA TÜLEK, PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabet, Bilişsel İşlevler, Bilişsel Egzersiz, Type 2 Diabetes, Cognitive Functions, Cognitive Exercises
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Günümüzde beklenen yaşam süresinin artmasıyla hem bilişsel işlev bozukluklarının hem de diyabetin görülme sıklığı giderek artmaktadır. Amaç: Bu araştırma tip 2 diyabetli bireylerde bilişsel egzersizlerle desteklenmiş eğitim programının etkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Üç gruplu randomize kontrollü tipte yürütülen çalışma, bir üniversite hastanesinin diyabet polikliniğinde takipli 60 yaş üzeri, ağır bilişsel işlev bozukluğu olmayan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan tip 2 diyabetli toplam 90 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Hastalar girişim (n=30), video (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarına randomize edilmiştir. Bir gruba (video grubu) her hafta araştırmacı tarafından hazırlanan diyabet eğitim videoları aracılığı ile diyabet eğitimi uygulanırken diğer gruba (girişim grubu) buna ilave olarak mobil tabanlı bir bilişsel egzersiz uygulaması yaptırılmıştır. Girişimler üç ay boyunca sürdürülmüş, uyumu sağlayabilmek için hastalar bu süre boyunca telefon görüşmeleri ile motive edilmiştir. Standart poliklinik takiplerine devam eden hastalar kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Diyabetli hasta tanılama ve takip formu, Addenbrooke Kognitif Değerlendirme Bataryası-III (ACE-III), Kognitif Fonksiyon Enstrümanı, Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği, Yaşlılarda Diyabetin Yükü Ölçeği, Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan katılımcıların yaşları 60 ile 79 arasında değişmekte olup, ortalaması 65,3±5,1, diyabet tanı süreleri 13,2±8,4 yıl olduğu saptanmıştır. Klinik ve sosyodemografik özellikler açısından benzer olan grupta, girişim öncesi benzer bulunan ACE- III akıcılık puanında müdahale sonrası (T1) dönemde girişim grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir artış göstermiştir. Bunun yanı sıra girişim grubunda yer alan bireylerde diyabet öz yönetimi, psikososyal durum gibi alanlarda olumlu bazı gelişmeler gözlemlenmiştir. Sonuç: Tip 2 diyabetli bireylerde bilişsel egzersizlerle desteklenmiş eğitim programının bireylerin bilişsel fonksiyonlarını korumada ve geliştirmede, streslerini azaltmada, öz yönetimlerini güçlendirmede etkili olabileceği gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Introduction: With the increase in life expectancy today, the incidence of both cognitive dysfunction and diabetes is steadily increasing. Aim: This study examined the effect of a cognitive exercise–supported educational program in individuals with type 2 diabetes. Methods: This three-group randomized controlled trial was conducted with a total of 90 patients with type 2 diabetes, aged over 60 years, without severe cognitive dysfunction, and meeting the inclusion criteria, who were enrolled in the diabetes outpatient clinic of a university hospital. Patients were randomized into intervention (n=30), video (n=30), and control (n=30) groups. One group (video group) received diabetes education weekly through diabetes education videos prepared by the researcher, while the other group (intervention group) also received a mobile-based cognitive exercise application. The interventions were continued for three months, and patients were motivated by telephone calls during this period to ensure compliance. Patients who continued with standard outpatient follow-ups formed the control group. The following instruments were used; Diabetes Patient Information and Follow-up Form, Addenbrooke's Cognitive Assessment Battery-III (ACE-III), Instrument for Cognitive Function, Depression, Anxiety, Stress Scale, Burden of Diabetes in the Elderly Scale, Type 2 Diabetes Self-Management Scale, and SF-12 Quality of Life Scale. Results: The ages of the participants in the study ranged from 60 to 79 years, with an average of 65.3±5.1 years, and their diabetes duration was 13.2±8.4 years. In the group with similar clinical and sociodemographic characteristics, the ACE-III fluency score, which was similar at baseline, showed a significant increase in the intervention group compared to the control group in the post-intervention (T1) period. In addition, some positive improvements were observed in individuals in the intervention group in areas such as diabetes self-management and psychosocial status. Conclusion: Cognitive exercise–supported education may enhance cognition, reduce stress, and improve self-management in type 2 diabetes.
Benzer Tezler
- Assessing relation between the balance disorder and fear of falling in older people who residents of governmental geriatric – care homes in iraq
Irak'ta devlet yaşlı bakımevlerinde kalan yaşlılarda denge bozukluğu ile düşme korkusu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
MOHANAD HABEEB SALEH SALEH
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ARSLAN
- Tip2 diyabetes mellitus tanılı 65-75 yaş arası bireylerde glisemik kontrol ile bilişsel fonksiyon düzeyi ve günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between glycemic control and cognitive function level and activities of daily living in individuals aged 65–75 years with Type 2 diabetes mellitus
MERVE ERDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
DR. İSMAİL GÖKHAN KALAYCI
- 65 yaş ve üstü Tip 2 diyabetli bireylerde parmak delme ve insülin enjeksiyonu yapma korkusunun diyabet yükü üzerindeki etkisi
The effect of fear of finger pricking and insulin injection on the burden of diabetes in individuals with Type 2 diabetes aged 65 and over
FATMA ÇAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAFİYE YANMIŞ
- Tip 2 diyabeti olan yaşlı bireylerde bilişsel düzeyin öz-etkililik ve fiziksel aktivite ile ilişkisi
The relationship of cognitive level with self-efficacy and physical activity in elderly individuals with type 2 diabetes
BÜŞRA DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİME SELÇUK TOSUN
- Tip 2 diyabeti olan yaşlı bireylerde düşme riskinin diyabet öz yönetimi ve bilişsel düzey ile ilişkisi
Risk of falling in ELDERLY individuals with TYPE 2 diabetes and its relationship with self management of diabetes and cognitive level
ŞEYMA BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk SağlığıSelçuk ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİME SELÇUK TOSUN