Geri Dön

Orta ve yeni Türkçede (1600'e kadar) tıp terimleri

Medical terms in middle and new Turkish (up to 1600)

  1. Tez No: 1002994
  2. Yazar: BAŞAK YAĞIZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HACER TOKYÜREK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erciyes Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Terimler, belirli bir alana özgü kavramları karşılamak amacıyla ortaya çıkan sözcüklerdir. Tıp terimleri de tıp alanındaki hastalıkları, ilaçları, tedavi yöntemlerini ve organları açıklayan sözcüklerden oluşmaktadır. Bu çalışma Karahanlı, Harezm, Kıpçak, Çağatay ve Eski Anadolu Türkçesi dönemlerine ait metinlerde yer alan tıp terimlerini incelemektedir. Çalışmanın amacı, Türkçenin bilim dili olarak tıp alanındaki gelişimini ortaya koymak, tıp terimlerinin tarihsel süreçte geçirdiği değişimleri belirlemek ve Türk tıp terminolojisinin oluşumuna ışık tutmaktır. Çalışmanın giriş kısmında tezin konusu, amacı, araştırmada kullanılan yöntem ve teknikler hakkında genel bilgilere yer verilmiş; terim ve tıp terimi kavramı, tıp ilminin tarihçesi, literatür değerlendirmesi ve çalışmada taranan eserler ele alınmıştır. Birinci bölümde toplam yirmi dokuz eserde yer alan tıp terimleri anlam alanlarına göre sınıflandırılarak incelenmiştir. Taranan eserlerdeki terimler; hastalık adları, tedavi yöntemleri, ilaçlar, tıpta kullanılan aletler gibi başlıklar altında değerlendirilmiştir. İkinci bölüm ise metinlerde bulunan sağlık bilgisini kapsamaktadır. Çalışma, Türkçenin tıp dili olarak tarihî gelişimini bütüncül biçimde ele almakta; Türk dilinin tıpla ilgili terminolojisindeki süreklilik, değişim ve çeşitliliği ortaya koymaktadır. Ayrıca dönemin tıbbi bilgi düzeyini, tedavi yöntemlerini ve halk tıbbı anlayışını dilsel veriler üzerinden incelemektedir.

Özet (Çeviri)

Terms are words that emerge to represent concepts specific to a particular field. Medical terms consist of words that describe diseases, drugs, treatment methods, and organs in the field of medicine. This study examines medical terms found in texts from the Karakhanid, Khwarezm, Kipchak, Chagatai, and Old Anatolian Turkish periods. The aim of the study is to reveal the development of Turkish as a scientific language in the field of medicine to determine the changes that medical terms have undergone throughout history, and to shed light on the formation of Turkish medical terminology. The introduction provides general information about the subject, purpose, methods, and techniques used in the research; the concepts of term and medical term, the history of medical science, a literature review, and the works examined in the study are discussed. In the first section, medical terms found in a total of twenty-nine works are examined by classifying them according to their semantic fields. The terms in the examined works are evaluated under headings such as disease names, treatment methods, drugs, and instruments used in medicine. The second section covers the health information found in the texts. The study comprehensively addresses the historical development of Turkish as a medical language; This study reveals the continuity, change, and diversity in the medical terminology of the Turkish language. It also examines the level of medical knowledge, treatment methods, and folk medicine understanding of the period through linguistic data.

Benzer Tezler

  1. Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi

    Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque

    EVREN YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE

  2. Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)

    Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)

    KADRİ AĞGÜN

    Doktora

    Kırgızca

    Kırgızca

    2016

    TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I Arabaev

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV

  3. Spor lisesi ve diğer lise öğrencilerinin sosyal kaygı düzeyleri ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between social anxiety levels and loneliness of sport high school and other high school students

    BİRSEN DEMİRTOP

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    SporSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN FATİH KÜÇÜKİBİŞ

  4. Küresel fiziksel aktivite anketinin (GPAQ) Türkçeye uyarlanması, güvenilirlik ve geçerliliğinin Bornova Belediyesi çalışanlarında değerlendirilmesi

    Adaptation of the global physical activity questionnaire (GPAQ) to turkish and its reliability and validity among bornova municipality employees

    İLKER ADIGÜZEL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Halk SağlığıEge Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSABEL RAİKA DURUSOY ONMUŞ

  5. Etkileşime dayalı erken eğitim programının (edep) gelişimsel yetersizliğe sahip çocuklar ve anneler üzerindeki etkililiği

    The effectiveness of responsive teaching early intervention program on children with developmental disabilities and their mothers

    ÖZCAN KARAASLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Eğitim ve ÖğretimAnadolu Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL DİKEN