Orta ve yeni Türkçede (1600'e kadar) tıp terimleri
Medical terms in middle and new Turkish (up to 1600)
- Tez No: 1002994
- Danışmanlar: PROF. DR. HACER TOKYÜREK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Terimler, belirli bir alana özgü kavramları karşılamak amacıyla ortaya çıkan sözcüklerdir. Tıp terimleri de tıp alanındaki hastalıkları, ilaçları, tedavi yöntemlerini ve organları açıklayan sözcüklerden oluşmaktadır. Bu çalışma Karahanlı, Harezm, Kıpçak, Çağatay ve Eski Anadolu Türkçesi dönemlerine ait metinlerde yer alan tıp terimlerini incelemektedir. Çalışmanın amacı, Türkçenin bilim dili olarak tıp alanındaki gelişimini ortaya koymak, tıp terimlerinin tarihsel süreçte geçirdiği değişimleri belirlemek ve Türk tıp terminolojisinin oluşumuna ışık tutmaktır. Çalışmanın giriş kısmında tezin konusu, amacı, araştırmada kullanılan yöntem ve teknikler hakkında genel bilgilere yer verilmiş; terim ve tıp terimi kavramı, tıp ilminin tarihçesi, literatür değerlendirmesi ve çalışmada taranan eserler ele alınmıştır. Birinci bölümde toplam yirmi dokuz eserde yer alan tıp terimleri anlam alanlarına göre sınıflandırılarak incelenmiştir. Taranan eserlerdeki terimler; hastalık adları, tedavi yöntemleri, ilaçlar, tıpta kullanılan aletler gibi başlıklar altında değerlendirilmiştir. İkinci bölüm ise metinlerde bulunan sağlık bilgisini kapsamaktadır. Çalışma, Türkçenin tıp dili olarak tarihî gelişimini bütüncül biçimde ele almakta; Türk dilinin tıpla ilgili terminolojisindeki süreklilik, değişim ve çeşitliliği ortaya koymaktadır. Ayrıca dönemin tıbbi bilgi düzeyini, tedavi yöntemlerini ve halk tıbbı anlayışını dilsel veriler üzerinden incelemektedir.
Özet (Çeviri)
Terms are words that emerge to represent concepts specific to a particular field. Medical terms consist of words that describe diseases, drugs, treatment methods, and organs in the field of medicine. This study examines medical terms found in texts from the Karakhanid, Khwarezm, Kipchak, Chagatai, and Old Anatolian Turkish periods. The aim of the study is to reveal the development of Turkish as a scientific language in the field of medicine to determine the changes that medical terms have undergone throughout history, and to shed light on the formation of Turkish medical terminology. The introduction provides general information about the subject, purpose, methods, and techniques used in the research; the concepts of term and medical term, the history of medical science, a literature review, and the works examined in the study are discussed. In the first section, medical terms found in a total of twenty-nine works are examined by classifying them according to their semantic fields. The terms in the examined works are evaluated under headings such as disease names, treatment methods, drugs, and instruments used in medicine. The second section covers the health information found in the texts. The study comprehensively addresses the historical development of Turkish as a medical language; This study reveals the continuity, change, and diversity in the medical terminology of the Turkish language. It also examines the level of medical knowledge, treatment methods, and folk medicine understanding of the period through linguistic data.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Spor lisesi ve diğer lise öğrencilerinin sosyal kaygı düzeyleri ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social anxiety levels and loneliness of sport high school and other high school students
BİRSEN DEMİRTOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporSivas Cumhuriyet ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN FATİH KÜÇÜKİBİŞ
- Küresel fiziksel aktivite anketinin (GPAQ) Türkçeye uyarlanması, güvenilirlik ve geçerliliğinin Bornova Belediyesi çalışanlarında değerlendirilmesi
Adaptation of the global physical activity questionnaire (GPAQ) to turkish and its reliability and validity among bornova municipality employees
İLKER ADIGÜZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSABEL RAİKA DURUSOY ONMUŞ
- Etkileşime dayalı erken eğitim programının (edep) gelişimsel yetersizliğe sahip çocuklar ve anneler üzerindeki etkililiği
The effectiveness of responsive teaching early intervention program on children with developmental disabilities and their mothers
ÖZCAN KARAASLAN
Doktora
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL DİKEN