Yeşil ekonomi çerçevesinde yenilenebilir enerji ve ekonomik büyüme ilişkisinin değerlendirilmesi: Türkiye ve Avrupa Birliği karşılaştırmalı analizi
Evaluation of renewable energy and economic growth relationship in the framework of green economy: A comparative analysis of Turkey and the European Union
- Tez No: 1003006
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZİYA ÇAĞLAR YURTTANÇIKMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Dışa açıklık, Karşılaştırmalı analiz, Teknolojik gelişmeler, Yenilenebilir enerji, Yeşil ekonomi, Openness, Comparative analysis, Technological developments, Renewable energy, Green economy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, 1990–2022 döneminde Türkiye ve Avrupa Birliği'ne üye 27 ülke için yeşil ekonomik büyüme ile yenilenebilir enerji tüketimi, teknolojik yenilik ve dışa açıklık arasındaki uzun dönemli ilişkileri yeşil ekonomi çerçevesinde ikinci kuşak panel veri yöntemleriyle incelemektir. Çalışmada, Dünya Kalkınma Göstergeleri (WDI) uluslararası veri tabanından derlenen yıllık ikincil veriler kullanılarak 28 ülkeden oluşan dengesiz panel veri seti oluşturulmuş; yatay kesit bağımlılığı ve eğim heterojenliği dikkate alınarak birim kök ve eşbütünleşme testleri ile uzun dönem katsayı tahmincileri uygulanmıştır. Modelde uzun dönem ilişkiler AMG, MG ve DCCE tahmincileriyle; nedensellik ise Emirmahmutoğlu ve Köse'nin (2011) bootstrap panel nedensellik testiyle sınanmıştır. Elde edilen bulgular, yenilenebilir enerji, teknolojik yenilik ve dışa açıklığın panel genelinde yeşil ekonomik büyümeyi pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı biçimde artırdığını göstermektedir. Çekirdek/Kuzey AB alt grubunda katsayıların daha yüksek olduğu, Güney ve CEE/Doğu AB ile Türkiye'de etkilerin daha sınırlı kaldığı görülmektedir. Nedensellik sonuçları, AB panelinde değişkenler arasında ağırlıklı olarak geri besleme ilişkisi bulunduğunu, Türkiye'de ise yenilenebilir enerji, teknolojik yenilik ve dışa açıklıktan yeşil ekonomik büyümeye doğru tek yönlü nedenselliğin baskın olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, enerji dönüşümü ve eko-inovasyona dayalı yeşil büyüme rejiminin AB'de görece olgunlaştığını, Türkiye'de ise politika tasarımı ve kurumsal kapasiteye duyarlı kırılgan bir yapı sergilediğini ima etmektedir. Alt dönem analizleri, bulguların kriz ve pandemi şoklarına karşı görece dayanıklı olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine, within the framework of the green economy, the long-run relationships between green economic growth and renewable energy consumption, technological innovation and trade openness for the 27 European Union member states and Turkey over the period 1990–2022 using second-generation panel data methods. Using annual secondary data compiled from World Development Indicators (WDI), an unbalanced panel data set for 28 countries is constructed, and cross-section dependence and slope heterogeneity are explicitly taken into account through unit root and cointegration tests and long-run coefficient estimators. Long-run relationships are estimated by AMG, MG and DCCE estimators, while causality is analysed by the Emirmahmutoğlu and Köse (2011) bootstrap panel causality test. The empirical findings indicate that renewable energy, technological innovation and trade openness increase green economic growth positively and statistically significantly at the panel level. Coefficients are higher for the core/Northern EU subgroup, whereas the effects are more limited for Southern and CEE/Eastern EU countries and for Turkey. Causality results reveal predominantly feedback relationships among the variables in the EU panel, but mainly one-way causality running from renewable energy, technological innovation and trade openness to green economic growth in Turkey. Overall, the results suggest that a green growth regime based on energy transition and eco-innovation is relatively mature in the EU, while in Turkey it remains fragile and highly sensitive to policy design and institutional capacity. Sub-period analyses show that the main findings are relatively robust to crisis and pandemic shocks.
Benzer Tezler
- CO2 salımı, enerji tüketimi, ekonomik büyüme ve dışa açıklık ilişkisi: Türkiye ve Çin üzerine bir inceleme
The relationship between CO2 emissions, energy consumption, economic growth and trade openness: A study on Turkey and China
ÖZGÜR ALTUN
- Türkiye'de karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik lamine masif ahşap mimarisi ve yöntemleri
Laminated mass timber architecture and methods for reducing carbon emissions in Türkiye
ÜLKEM ARTUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN MERT ŞENER
- Economic and environmental impacts of alternative energy sources on oil exporting countries: An empirical application on African countries
Alternatif enerji kaynaklarının petrol ihracatçısı ülkeler üzerindeki ekonomik ve çevresel etkileri: Afrika ülkeleri üzerine ampirik bir uygulama
STEPHEN TAİWO ONIFADE
- Yeşil büyüme ve neoliberal hegemonya: OECD, UNEP ve Dünya Bankası raporlarının neo-gramscici analizi (2005-2013)
Green growth and neoliberal hegemony: A neo-gramscian analysis of reports by OECD, UNEP, and the World Bank (2005-2013)
OZAN ÇEPNİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖRKEM ALTINÖRS
- Uluslararası ticaret ve ekonomik büyümenin karbon yoğunluğu arasındaki ilişkinin yapısal unsurlar çerçevesinde analizi
Analysis of the relationship between international trade and carbon intensity of economic growth within the framework of structural elements
İREM BİNİCİ ERTAN
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası TicaretZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYKUT ŞARKGÜNEŞİ
