Ameliyat öncesi hastaların sağlık okuryazarlık, siberkondri, anksiyete ve korku düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between health literacy, cyberchondria, anxiety, and fear levels among preoperative patients
- Tez No: 1003023
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞERİFE KURŞUN KURAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Genel Cerrahi, General Surgery
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ameliyat öncesi erişkin hastaların sağlık okuryazarlığı, siberkondri, anksiyete ve cerrahi korku düzeylerini belirlemek, bu kavramları etkileyen faktörleri ve aralarındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı tipteki bu araştırma 20 Kasım 2024 - 31 Mart 2025 tarihleri arasında Alanya Eğitim ve Araştırma Hastanesinin cerrahi kliniklerinde planlı ameliyat olmak için kliniğe yatırılan 122 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, Siberkondri Ciddiyet Ölçeği Kısa Formu, Cerrahi Korku Ölçeği ve Durumluk Anksiyete Ölçeği kullanılarak toplandı. Veri analizinde bağımsız örneklem t testi, varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve doğrusal regresyon analizi kullanıldı. Araştırma sonucunda, hastaların Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, Siberkondri Ciddiyet Ölçeği Kısa Formu, Cerrahi Korku Ölçeği ve Durumluk Anksiyete Ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalamaları sırasıyla 54,35±11,24, 29,61±8,99, 27,84±23,50 ve 40,66±11,01'di. Bu puanlara göre hastaların sağlık okuryazarlık düzeyleri orta düzeyin üzerinde, siberkondri, cerrahi korku ve anksiyete düzeyleri ise orta düzeyin altında idi. Sağlık okuryazarlık düzeyi ile siberkondri ciddiyet düzeyi arasında pozitif yönde, sağlık okuryazarlığı ile cerrahi korku ve anksiyete düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki vardı (p<0,05). Siberkondri düzeyi ile cerrahi korku ve anksiyete düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Cerrahi korku ile anksiyete düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Bu bulgular ışığında hastaların orta düzeyin üzerinde sağlık okuryazarlığına sahip oldukları ve düşük düzeyde siberkondri, cerrahi korku ve anksiyete deneyimledikleri, bu kavramlar arasında ilişki olduğu belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda ameliyat öncesi dönemde hemşirelerin bu kavramları değerlendirerek sağlık okuryazarlık düzeyini geliştiren ve siberkondri düzeyini azaltan uygulamaları bakıma entegre etmesi ile hastaların cerrahi sürece ilişkin korku ve anksiyetelerinin azaltılabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the health literacy, cyberchondria, anxiety, and surgical fear levels of adult patients before surgery, to evaluate the factors affecting these concepts, and to assess the relationships between them. This descriptive study was carried out with 122 patients scheduled for planned surgery in the surgical wards of Alanya Training and Research Hospital between November 20, 2024, and March 31, 2025. Data were collected using the Patient Information Form, Health Literacy Scale, Cyberchondria Severity Scale Short Form, Surgical Fear Scale, and State Anxiety Scale. Data analysis included an independent samples t-test, analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and linear regression analysis. As a result of the study, the participants' mean total scores on the Health Literacy Scale, Cyberchondria Severity Scale–Short Form, Surgical Fear Scale, and State Anxiety Scale were 54.35±11.24, 29.61±8.99, 27.84±23.50, and 40.66±11.01, respectively. According to these scores, patients' health literacy levels were above the moderate level, whereas their levels of cyberchondria, surgical fear, and anxiety were below the moderate level. A significant positive correlation was found between health literacy and cyberchondria severity, while significant negative correlations were found between health literacy and surgical fear, as well as between health literacy and anxiety (p<0.05). Moreover, a significant negative correlation was observed between cyberchondria severity and both surgical fear and anxiety (p<0.05). A significant positive correlation was found between surgical fear and anxiety levels (p<0.05).
Benzer Tezler
- Ameliyat olacak hastaların sağlık okuryazarlık düzeyinin ameliyat öncesi istem dışı düşünceler ve ağrı korkusuna etkisi
The effect of health literacy level of patients who will have surgery on preoperative involuntary thoughts and fear of pain
BÜŞRA KUYUMCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZİHA KARABULUT
- Ameliyat öncesi dönemdeki hastaların sağlık okuryazarlık düzeyinin kaygı ve COVİD-19 korkusu üzerine etkisi
The effect of health literacy level of patients in the pre-operative period on anxiety and fear of COVİD-19
KÜBRA GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEZİHA KARABULUT
- Koroner arter bypass greft ameliyatı planlanan hastaların sağlık okuryazarlık düzeylerinin ameliyat öncesi kaygı ve korku düzeyine etkisi
The effect of health literacy levels on preoperative anxiety and fear in patients scheduled for coronary artery bypass graft surgery
TAHA AYBARS KISA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK GÜRÇAYIR
- Stomalı bireylerde sağlık okuryazarlık düzeyi ile stomaya uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between health literacy level and adaptation to stoma in individuals with stoma
GÜLBAHAR SÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM BİLİK
- Periodontoloji kliniğinde uygulanan cerrahi işlemler öncesi anksiyete yönetiminde sağlık okuryazarlığının önemi
The importance of health literacy in anxiety management before surgical procedures performed in periodontology clinic
SENCER ATEŞ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiGaziantep ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE ERCIYAS
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA SEVİNÇ ÖZBERK