Akciğer kanseri biyobelirteçlerinin nefes kondensatında tayini için yöntem geliştirilmesi
Development a method for the determination of lung cancer biomarkers in breath condensate
- Tez No: 1003116
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FÜSUN PELİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kimya, Göğüs Hastalıkları, Chemistry, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Kromatografi, Metabolit, Akciğer kanseri, Elektrokimyasal teknikler, EBC, İnce film mikro özütleme, Biyomarker, LC-QTOF-MS, Chromatography, Metabolites, Lung Cancer, Electrochemical Techniques, EBC (Exhaled Breath Condansate), Thin Film Microextraction, Biomarker, LC-QTOF-MS
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Analitik Kimya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kanser hücreleri, bulunduğu dokular ve biyolojik sıvılarda kendine özgü kimyasal profiller oluşturmaktadır. Bu nedenle, hücrelerin sentezlediği veya çeşitli enzimatik reaksiyonlar sonucu ortaya çıkan metabolitlerin izlenmesi hem yeni tanı yaklaşımlarının geliştirilmesine hem de tedavi stratejilerinin belirlenmesine katkı sağlamaktadır. Akciğer kanseri (AK), dünya genelinde en sık görülen ölüm nedenleri arasında yer almakla birlikte, erken dönemde tanı koymada kullanılan mevcut görüntüleme tekniklerinin sınırlı hassasiyete sahip olması ve histopatolojik incelemelerin invaziv özellik göstermesi, daha yenilikçi ve etkili tanı yöntemlerine duyulan ihtiyacı artırmaktadır. Bu tez çalışması, AK tanısı almış bireylerden elde edilen klinik örneklerde metabolit biyobelirteçlerinin tespitine dayalı, erken teşhis potansiyeline sahip bir yöntem geliştirilmesini amaçlamaktadır. Literatürde nefes örneklerinin akciğer kanseri ile yüksek düzeyde korelasyon gösterdiği rapor edilmiştir; ancak uçucu olmayan metabolitlerin analizinde ön işleme basamağı zorunludur. Bu çerçevede, AK'nın erken tanısına yönelik olarak nefes kondensatı (EBC) örneklerinde uygulanabilecek, yüksek verimli, hızlı, düşük maliyetli, çözücü tüketimi az ve non-invaziv bir ön hazırlık yöntemi tasarlanmıştır. Çalışma kapsamında, iç yüzeyleri çeşitli polimerlerle kaplanmış, farklı nanopartiküller ve adsorban materyaller kullanılarak yüzey alanı genişletilmiş çelik örnekleme tüpleri üretilmiştir. Elektropolimerizasyon yöntemi ile kaplanan bu tüplerin karakterizasyonu yapıldıktan sonra, polarite ve yapısal benzerlik açısından farklılık gösteren metabolit gruplarının temsilcisi olan standart bileşiklerle ekstraksiyon verimliliği değerlendirilmiş ve yöntem validasyonu tamamlanmıştır. Ardından, Ege Üniversitesi Göğüs Hastalıkları ve Torasik Onkoloji polikliniğinde takip edilen 18 erken evre AK hastası ile 21 sağlıklı bireye ait EBC örneklerinde, elektrokimyasal ön hazırlama tüpleri kullanılarak LCviii QTOF-MS analizi gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, EBC örneklerinin gerçek zamanlı metabolit biyobelirteç tespitinde kullanılmasına olanak sağlayan, ön işleme adımı entegre edilmiş özgün bir yöntem sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Cancer cells produce distinct chemical profiles within the tissues and biological fluids they inhabit. Monitoring metabolites synthesized by these cells or generated through various enzymatic reactions can contribute to the development of novel diagnostic approaches and the design of targeted therapeutic strategies. Lung cancer (LC) remains one of the leading causes of mortality worldwide; however, the limited sensitivity of current imaging modalities for early detection, along with the invasive nature of histopathological examination, underscores the need for more innovative and effective diagnostic methods. This doctoral study aims to establish a diagnostic approach with early detection potential by identifying metabolite biomarkers in clinical samples obtained from patients diagnosed with LC. Previous literature reports a strong correlation between breath samples and lung cancer; nevertheless, the analysis of non-volatile metabolites requires a preliminary sample preparation step. In this context, a high-efficiency, rapid, low-cost, solventsaving, and non-invasive pretreatment method for exhaled breath condensate (EBC) samples has been developed for use in the early detection of LC. For this purpose, steel sampling tubes with inner surfaces coated with various polymers and enlarged surface areas through the incorporation of different nanoparticles and adsorbent materials were designed. Following surface modification via electropolymerization, these tubes were characterized, and their extraction efficiency was assessed using standard solutions of representative compounds from metabolite groups differing in polarity and structural similarity. Method validation was then performed. Subsequently, EBC samples collected from 18 early-stage LC patients and 21 healthy controls at the Pulmonology and Thoracic Oncology Outpatient Clinics of Ege University were analyzed using LC-QTOF-MS, with electrochemically pretreated sampling tubes. This study introduces a novel methodx that integrates a pretreatment step into EBC analysis, enabling the real-time detection of metabolite biomarkers in lung cancer.
Benzer Tezler
- Gaz kromatografisi kütle spektroskopisi verilerinden soluk havasındaki hedeflenmemiş uçucu organik biyobelirteçlerin tanımlanması
Identification of untargeted volatile organic biomarkers in exhaled breath from gas chromatography mass spectroscopy data
AYCAN ARIN
- Küçük hücreli dışı akciğer kanseri tanılı hastalarda venöz tromboembolizm riskini öngören tahmin modelinin geliştirilmesi
Development of a predictive model for venous thromboembolism risk in patients diagnosed with small cell lung cancer
SEVDE ÖZENOĞLU KOŞAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göğüs HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ SARINÇ
- RSV pozitif pediatrik hastalarda kan parametreleri ve hastane yatış süresi arasındaki ilişki
Relationship between blood parameters and length of hospital stay in RSV-positive pediatric patients
CANAN GÖNEN TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET KIZMAZ
- Sağlıklı ve kanserli meme hücre hatlarında biyotinilasyon yardımıyla karşılaştırmalı sekretom analizi
Comparative secretome analysis with the aid of biotinylation in healthy and cancerous breast cell lines
ELİF AKINCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Tıbbi BiyolojiKocaeli ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRLER AKPINAR
- Behavior of alpha-2-macroglobulin unique peptides in biological samples
Biyolojik numunelerde alfa-2-makroglobülin özgün peptitlerinin davranışı
PELİN YILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
KimyaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜREYYA ÖZCAN KABASAKAL