The effects of awareness, cue–outcome temporal order, and offline consolidation on learning non-native phonological cues
Farkındalık, ipucu–sonuç zaman sırası ve çevrimdışı pekiştirmenin anadil dışı fonolojik ipuçlarının öğrenimi üzerindeki etkileri
- Tez No: 1003149
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLAL KIRKICI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Eğitim ve Öğretim, Linguistics, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Konuşma dili, İcat edilmiş dil, İkinci dil öğretimi, Spoken language, Invented language, Second language teaching
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yabancı dildeki fonolojik kategorilerin öğrenilmesinin güç olduğu ve çeşitli faktörlerden etkilendiği bilinmektedir. Bu çalışma, açık farkındalık, ipucu ve sonuçların zamansal sırası ile çevrimdışı pekiştirmenin, ana dili Türkçe olan katılımcıların vurgu örüntülerini tesadüfi (incidental) olarak öğrenmeleri üzerindeki etkilerini incelemiştir. Canlılık bilgisini vurguyla ayırt eden iki heceli sözcüklerden oluşan yapay bir dil oluşturulmuştur. Sabit vurgulu dillere özgü konuşucuların belirli vurgu ipuçlarına karşı daha düşük duyarlılık göstermeleri nedeniyle, öğrenme performansını artırmak amacıyla eğitim sırasında etkin bir tepki görevi kullanılmıştır. Otomatik tepki becerisi, vurgu-anlam eşleştirmesini manipüle eden tepki süresi göreviyle değerlendirilmiştir. Ardından uygulanan yargılama testleri ve farkındalık ölçümleri, hedef kuralın hem örtük hem de açık bilgisine yönelik ek değerlendirmeler sunmuştur. Bulgular, öğrenmenin büyük ölçüde açık farkındalığa bağlı olduğunu göstermiştir; farkındalığı olmayan katılımcılar ne tepki süresi verilerinde ne de yargılayıcı testlerde anlamlı bir öğrenme sergilemiştir. Buna karşılık, farkındalığı olan katılımcılar, öğrenilmiş vurgu-anlam eşleştirmesi bozulduğunda tepki sürelerinde bir maliyet (RT-cost) göstermiştir. Bu katılımcılar yargılayıcı testlerde de başarılı olmuş ve ağırlıklı olarak açık bilgiyi kullandıklarını, fakat kısmen örtük bilgiden de yararlanmış olabileceklerini rapor etmişlerdir. Ayrıca, farkındalığı olan katılımcılar için uyku faydalı olmuş ve uyku sonrası tepki süresi maliyetlerinde bir artış gözlenmiş, uyanık kalmanın ise benzer bir etkisi olmamıştır. Ancak bu fayda, uyku ve uyanıklık koşulları arasında değil, yalnızca grup içi bir artış olarak ortaya çıkmıştır. Son olarak, ipucu-sonuç ve sonuç-ipucu sıralarının öğrenme performansları üzerinde anlamlı bir fark yaratmadığı, ancak ilk sıranın hafif bir sayısal üstünlük sergilediği bulunmuştur. Bu sonuçlar, yabancı fonolojik kategorilerin öğreniminde ipucu belirginliği ve farkındalığın önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Learning non-native phonological categories is known to be challenging and influenced by various factors. This study examined the effects of explicit awareness, temporal order of cues and outcomes, and offline consolidation on incidental learning of stress patterns by native Turkish speakers. An artificial language was constructed with two-syllable words in which stress patterns differentiated animacy. Because speakers of fixed-stress languages are typically less sensitive to certain stress cues, an active response task was employed during training to facilitate learning. Automatic response skill was assessed with a reaction-time task that manipulated the stress-to-semantic mapping. Subsequent judgment tests accompanied by awareness measures also evaluated both implicit and explicit knowledge of the target regularity. Results showed that learning was primarily driven by explicit awareness as participants categorized as unaware demonstrated no significant learning in either reaction-time measures or judgment tasks. In contrast, aware participants exhibited an RT-cost when the stress-to-semantic mapping was violated. They also performed well in judgment tests and reported relying mostly on explicit knowledge, with some indications of implicit knowledge. Critically, aware participants benefited from sleep, showing a higher RT-cost after sleep, whereas wakefulness had no comparable effect. However, this benefit emerged as a within-group improvement rather than a between-group contrast between sleep and awake conditions. Finally, temporal order analysis revealed that cue-outcome and outcome-cue orders did not result in significantly different learning performances although the former showed a slight numerical advantage. These results highlight the importance of cue saliency and awareness in the learning of non-native phonological categories.
Benzer Tezler
- The impact of aggregate ratings and individual reviews on consumer decision-making: A construal level theory perspective
Kümülatif değerlendirmeler ve bireysel yorumların tüketicilerin karar verme süreçlerine etkisi: Zihinsel yapılandırma düzeyi kuramı perspektifi
CANER ÇEŞMECİ
Doktora
İngilizce
2023
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HURİYE ŞEBNEM BURNAZ
- Major depresif bozukluğu olan hastalar ve sağlıklı bireylerde duygu yüklü ifadelerin ödülü öğrenmeye etkisinin karşılaştırılması
The comparison of effects of emotional expressions on learning the reward between healthy individuals and patients with major depressive disorder
DUYGU KESKİN GÖKÇELLİ
- Judging others' knowledge: Effects of speech disfluencies and gestures
Başkalarının bilgisini değerlendirmek: Konuşma akıcılığı bozukluğu ve jestlerin etkileri
CAN AVCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiKoç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TİLBE GÖKSUN YÖRÜK
- Madde bağımlılarında bağımlılık tedavisinin beslenme durumu, depresyon ve uyku kalitesi üzerindeki etkisi: Bir hastane örneği
Evaluation of the effects of addiction treatment on nutritional status, depression, and sleep quality in individuals with substance addicts: An Example of Hospital
YASEMİN KARAAĞAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÖZFER ÖZÇELİK
- Fluidyne ısı makinasının analizi
Analysis of the fluidyne heat engine
CİHAT ASLANTÜRK
Doktora
Türkçe
1997
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. A. FERİDUN ÖZGÜÇ