Karanlık üçlü kişilik özelliklerinin yakın ilişkilerde psikolojik eğilimleri yordayıcı rolü
The predictive role of dark triad personality traits on psyhchological tendencies in close relationships
- Tez No: 1003274
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEZEN GÜLEÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Kişilik özellikleri, Makyavelizm, Narsisizm, Psikopati, Personality traits, Machiavellianism, Narcissism, Psychopathy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, karanlık üçlü kişilik özelliklerinin (narsisizm, makyavelizm ve psikopati) bireylerin yakın ilişkilerdeki psikolojik eğilimleri üzerindeki yordayıcı etkilerini incelemektir. Araştırma, ilişkisel modelde desenlenmiş olup yakın ilişkilerin çok boyutlu doğasını anlamak üzere Çok Boyutlu Yakın İlişkiler Ölçeği (ÇBİÖ) ve kişilik özelliklerini ölçmek üzere Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği (KKÜÖ) kullanılarak yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemi, geçmişte veya hâlen ilişki deneyimi bulunan, yaşları 18 ile 65 arasında değişen 434 yetişkin bireyden oluşmaktadır. Veriler; betimsel istatistikler, Pearson Momentler çarpımı korelasyon analizi ve Path analizi aracılığıyla incelenmiştir. Elde edilen bulgular, karanlık kişilik özellikleri ile yakın ilişki boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre narsisizm; ilişki doyumunu, ilişkide kendine güveni ve ilişki girişkenliğini pozitif yönde yordarken, ilişki kaygısını ve ilişki izlenimi ayarlama boyutunu negatif yönde yordamaktadır. Makyavelizm, ilişki dinamikleri üzerinde en geniş etkiye sahip değişken olarak öne çıkmıştır ve ilişkiye odaklanma, ilişki kaygısı, ilişki izlenimi ayarlama, ilişkide kendine güven, ilişki girişkenliği ve dışsal kontrol odağı boyutlarını pozitif yönde yordadığı saptanmıştır. Psikopati ise ilişki kaygısını ve ilişki izlenimi ayarlamayı pozitif yönde yordarken, ilişkide kendine güveni ve ilişki girişkenliğini negatif yönde yordamaktadır. Bu bağlamda çalışma, bireylerin yakın ilişkilerinde sergiledikleri davranış örüntülerinin yalnızca ilişkisel dinamiklerle değil aynı zamanda kişilik temelli faktörlerle de açıklanabileceğini göstermektedir. Elde edilen sonuçların çift ve aile danışmanlığı alanında risk faktörlerinin belirlenmesi ve müdahale planlarının oluşturulması açısından pratik uygulamalara yön vermesi beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The main aim of this research is to examine the predictive effects of Dark Triad personality traits (narcissism, Machiavellianism, and psychopathy) on individuals' psychological tendencies in close relationships. The research was designed within a relational model and conducted using the Multidimensional Relationship Questionnaire (MRQ) to understand the multidimensional nature of close relationships, and the Short Dark Triad Scale (SD3) to measure personality traits. The study sample consists of 434 adults aged between 18 and 65 who have past or current relationship experience. Data were analyzed using descriptive statistics, Pearson Product-Moment Correlation analysis, and Path analysis. The findings indicate significant relationships between dark personality traits and dimensions of close relationships. According to the analysis results, narcissism positively predicts relationship satisfaction, relationship esteem, and relationship assertiveness, while negatively predicting relationship anxiety and relationship monitoring. Machiavellianism emerged as the variable with the broadest effect on relationship dynamics and was found to positively predict relationship preoccupation, relationship anxiety, relationship monitoring, relationship esteem, relationship assertiveness, and external locus of control. Psychopathy, on the other hand, positively predicts relationship anxiety and relationship monitoring, while negatively predicting relationship esteem and relationship assertiveness. In this context, the study demonstrates that behavioral patterns exhibited in close relationships can be explained not only by relational dynamics but also by personality-based factors. The obtained results are expected to guide practical applications in the field of couple and family counseling regarding the identification of risk factors and the creation of intervention plans.
Benzer Tezler
- Ölümlülük manipülasyonunun, bağlanma türlerinin ve karanlık üçlü kişilik özelliklerinin risk alma davranışına etkisi
The effects of mortality salience, attachment styles and dark triad personality traits on risk taking
ELİF BAYRAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN GALİP BAHÇEKAPILI
- Çocukluk çağı travmalarının ve ebeveynlik stillerinin karanlık üçlü kişilik özellikleri ve saldırganlık ile ilişkisi
The relationship of childhood traumas and parenting styles with dark triad personality traits and aggression
NARMIN ABBASLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBursa Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE KARABURUN
- Dishonesty in close relationships: The effect of the dark triad personality traits and adult attachment styles on the perceptions of infidelity
Yakın ilişkilerde sahtekarlık: Karanlık üçlü kişilik özelliklerinin ve yetişkin bağlanma stillerinin, sadakatsizlik algısına etkisi
KEMAL ÖZKUL
Doktora
İngilizce
2020
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENGİ ÖNER ÖZKAN
- Bağlanma stilleri, karanlık üçlü kişilik özellikleri ve çatışma çözme stillerinin ayrılık stratejileri ile ilişkisi: romantik ilişkilerde hayaletleme ve oyalama davranışları
The relationship between attachment styles, dark triad personality traits and conflict resolution styles with breakup strategies: ghosting and breadcrumbing behaviors in romantic relationship
MELİS GİZEM HALLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA UYAR SUİÇMEZ
- Yetişkinlerde bağlanma stilleri, öz yeterlik ve bazı demografik değişkenlerin karanlık üçlü kişilik özelliklerine etkisi
Effect of attachment styles, self-sufficiency and some demographic factors in adults on the dark triad of personality traits
HATİCE TUBA DAYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE SALTUKOĞLU