Dijital bağımlılık ve zihinsel yorgunluğun dikkat süreçleri üzerindeki etkileri
The effects of digital addiction and mental fatigue onattentional processes
- Tez No: 1003323
- Danışmanlar: PROF. DR. BARIŞ METİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Dijital bağımlılık, Zihinsel yorgunluk, Dikkat süreçleri, Go/No-Go görevi, Digital addiction, Mental fatigue, Attentional processes, Go/No-Go task
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nörobilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
DİJİTAL BAĞIMLILIK VE ZİHİNSEL YORGUNLUĞUN DİKKAT SÜREÇLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Bu çalışmanın amacı, dijital bağımlılık ve zihinsel yorgunluk düzeyleri ile dikkat süreçleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmanın örneklemini, Bursa ilinde yaşayan, 18–40 yaş aralığında, gönüllü 57 genç yetişkin oluşturmaktadır. Dijital bağımlılık düzeyleri Dijital Bağımlılık Ölçeği, zihinsel yorgunluk düzeyleri Zihinsel Yorgunluk Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Dikkat süreçleri ise Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS-v1.1) ve bilgisayar tabanlı Go/No-Go görevi aracılığıyla ölçülmüştür. Ayrıca katılımcılara ait demografik veriler Sosyo-Demografik Bilgi Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS programı kullanılarak gerçekleştirilmiş; dağılım özelliklerine göre Pearson ve Spearman korelasyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular, tepki süresi kısaldıkça Go ve No-Go hata oranlarının arttığını göstermiştir. Dijital bağımlılığın duygu durumu alt boyutu ile No-Go hataları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Tepki süresi ile dijital bağımlılığın nüks etme alt boyutu ve dijital bağımlılık toplam puanı arasında negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Ayrıca dijital bağımlılık düzeyi ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite/dürtüsellik boyutlarına ilişkin öz-bildirim belirtileri ile zihinsel yorgunluk düzeyi arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Zihinsel yorgunluk düzeyi arttıkça, dikkatle ilişkili belirtilerin öz-bildirim düzeyinde birlikte arttığı gözlenmiştir. Bu bulgular, dijital bağımlılık ve zihinsel yorgunluk ile dikkat süreçleri arasında anlamlı ilişkiler olabileceğine işaret etmektedir. Ancak çalışmanın kesitsel ve korelasyonel deseni nedeniyle sonuçların nedensel yorumlara olanak tanımadığı ve örneklemle sınırlı olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.
Özet (Çeviri)
THE EFFECTS OF DIGITAL ADDICTION AND MENTAL FATIGUE ON ATTENTIONAL PROCESSES The aim of this study was to examine the relationships between levels of digital addiction, mental fatigue, and attentional processes. The sample consisted of 57 volunteer young adults aged between 18 and 40 years, residing in the province of Bursa. Levels of digital addiction were assessed using the Digital Addiction Scale, while mental fatigue levels were evaluated with the Mental Fatigue Scale. Attentional processes were measured using the Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS-v1.1) and a computer-based Go/No-Go task. In addition, demographic data were collected using a Socio-Demographic Information Form. Data analyses were conducted using IBM SPSS software, and Pearson and Spearman correlation analyses were applied according to the distributional characteristics of the data. The findings indicated that as reaction time decreased, both Go and No-Go error rates increased. A positive and significant relationship was found between the mood subdimension of digital addiction and No-Go errors. Weak but significant negative relationships were identified between reaction time and both the relapse subdimension of digital addiction and total digital addiction scores. Furthermore, moderate and significant positive relationships were found between digital addiction levels and self-reported symptoms related to the inattention and hyperactivity/impulsivity dimensions, as well as mental fatigue levels. As mental fatigue levels increased, attention-related symptoms were observed to increase concurrently at the self-report level. These findings suggest that digital addiction and mental fatigue may be associated with attentional processes. However, due to the cross-sectional and correlational design of the study, the results do not allow for causal interpretations and are limited to the characteristics of the sample.
Benzer Tezler
- Dijital çalışma ve dijital çalışmada işçi hakları ve borçları
Digital work and workers rights and obligations in dijital work
ERBİL BEYTAR
- Hibrit çalışma algısı dijital tükenmişlik ve örgütsel bağlılık kavramları arasındaki ilişkiler üzerine ampirik bir araştırma
An empirical study on the relationships between perceptions of hybrid work, digital burnout, and organizational commitment concepts
BİLGİ GÜNGÖR DÜZER
- Ergenlerde dijital bağımlılık ve zihinsel dayanıklılık ilişkisi
The relationship between digital addiction and mental resilience in adolescents
MERVE BULUT ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHitit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA (İREN) AKBIYIK
- E-spor ve geleneksel spor ile uğraşan sporcuların zihinsel dayanıklılık ve dijital oyun bağımlılık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of mental endurance and digital game addiction levels of e-sports athletes and athletes involved in traditional sports
HELİN OLCAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporBitlis Eren ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ATLİ
- Dijital bağımlılık belirti şiddeti ile gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) ve sosyal kaygı ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between digital addiction symptom severity and fear of missing out (FoMO) and social anxiety
ELİF ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞEN FİLAZOĞLU ÇOKLUK