Basketbolcularda yoganın öz güven, sürekli kaygı, dikkat ve serbest atış isabet oranlarına etkisi
The effects of yoga practice on self-confidence, trait anxiety, attention, and free-throw shooting accuracy in basketball players
- Tez No: 1003448
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜLVİYE BİLGİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yoga temelli uygulamaların son yıllarda artan popülaritesiyle birlikte, bu yaklaşımlar spor psikolojisi alanında zihinsel antrenman yöntemleri arasında yer edinmektedir. Spor performansını etkileyen psikolojik parametreler üzerindeki etkilerin araştırılması amacıyla planlanan bu çalışmada, basketbol branşında kritik becerilerden biri olan serbest atış performansı ele alınmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, U16 erkek basketbolcularda sekiz haftalık yoga uygulamalarının öz güven, sürekli kaygı, dikkat ve serbest atış isabet oranı üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımından yarı deneysel desen kullanılmış olup, ön test–son test kontrol grubu olmak üzere veriler toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ankara ilinde aynı ligde mücadele eden U16 erkek basketbol takımlarından amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 15'i deney ve 15'i kontrol grubu olmak üzere toplam 30 sporcu oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde demografik bilgi formu, öz güven ve spor kaygı ölçeği, D2 dikkat testi ve serbest atış formu olmak üzere dört ölçek kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde deney ve kontrol gruplarında zaman içerisindeki etkisini incelemek amacıyla, grup (deney–kontrol) × zaman (ön test–son test) etkileşimini değerlendiren karma desenli varyans analizi (Mixed ANOVA) uygulanmıştır. Karma desenli varyans analizi sonuçlarını desteklemek amacıyla, grup içi ön test–son test değişimleri bağımlı örneklemler t-testi ile ayrıca alınan tüm değişkenlerinde birbirleriyle ilişkileri değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, deney ve kontrol grubu arası karşılaştırmalarda, grup içi analizlerde deney grubunda yoga uygulaması sonrasında iç öz güven, dış öz güven ve toplam öz güven düzeylerinde artış olduğu belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise yalnızca iç öz güven düzeyinde artış gözlenmiştir. Kaygı değişkenine ilişkin bulgular incelendiğinde, deney grubunda endişe alt boyutu dışında diğer alt boyutlar ve toplam kaygı düzeyinde anlamlı değişimler saptanırken, kontrol grubunda kaygının hiçbir alt boyutunda ve toplam puanında anlamlı bir değişime rastlanmamıştır. Dikkat performansına ilişkin bulgular, yoga uygulamalarının deney grubunda dikkat düzeyini anlamlı ve güçlü bir biçimde artırdığını, kontrol grubunda ise anlamlı bir değişim olmadığını göstermiştir. Serbest atış performansına ilişkin sonuçlar incelendiğinde, deney grubunda toplam serbest atış puanı ve isabet oranında anlamlı artışlar tespit edilirken, ilk ve son 10 atış performansında anlamlı bir farklılık oluşmadığı belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise serbest atış performansına ilişkin hiçbir parametrede anlamlı bir değişim görülmemiştir. Sonuç olarak, yoga temelli uygulamaların genç basketbolcularda öz güven, kaygı, dikkat düzeyleri ve serbest atış performansında üzerinde olumlu ve anlamlı etkiler oluşturduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
With the increasing popularity of yoga-based practices in recent years, these approaches have gained recognition as mental training methods within the field of sport psychology. In this context, the present study was designed to investigate the effects of yoga-based practices on psychological parameters influencing sport performance, focusing specifically on free-throw performance, a critical skill in basketball. Accordingly, the aim of this study was to examine the effects of an eight-week yoga intervention on self-confidence, trait anxiety, attention, and free-throw shooting accuracy in U16 male basketball players. A quantitative research approach was employed using a quasi-experimental design with a pretest–posttest control group. The sample consisted of a total of 30 athletes (15 in the experimental group and 15 in the control group) selected through purposive sampling from U16 male basketball teams competing in the same league in Ankara. Data were collected using four instruments: a demographic information form, the Self-Confidence and Sport Anxiety Scale, the D2 Attention Test, and a free-throw performance recording form. To examine the effects over time in the experimental and control groups, a mixed-design analysis of variance (Mixed ANOVA) was conducted to evaluate the group (experimental–control) × time (pretest–posttest) interaction. In order to support the results of the mixed-design ANOVA, within-group pretest–posttest changes were further analyzed using paired-samples t-tests, and the relationships among all variables were also examined. The findings indicated that, in both between-group comparisons and within-group analyses, the experimental group demonstrated increases in internal self-confidence, external self-confidence, and total self-confidence following the yoga intervention. In the control group, an increase was observed only in internal self-confidence. Regarding anxiety, significant changes were found in all sub-dimensions except the worry subscale, as well as in total anxiety scores in the experimental group, whereas no significant changes were observed in any anxiety sub-dimension or in total anxiety scores in the control group. Findings related to attention performance revealed that yoga practices significantly and substantially improved attention levels in the experimental group, while no significant change was detected in the control group. Concerning free-throw performance, significant increases were identified in total free-throw scores and shooting accuracy in the experimental group; however, no significant differences were found in the performance of the first and last 10 shots. In the control group, no significant changes were observed in any free-throw performance parameters. In conclusion, it can be stated that yoga-based practices produce positive and significant effects on self-confidence, anxiety, attention levels, and free-throw performance in young basketball players.
Benzer Tezler
- The effect of neurodevelopmental yoga on balance, reaction time, flexibility and performance anxiety among young basketball players
Genç basketbolcularda nörogelişimsel yoganın, denge , reaksiyon hızı , esneklik ve performans anksiyetesine olan etkisi
İREM SAVAŞKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
SporYeditepe ÜniversitesiSpor Fizyoterapisi ve Rehabilitasyonu Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA AKLAR
- Basketbolcularda yüklenme süresince alınan karbonhidratlı içeceklerin kan şekeri, insülin düzeyi ile aerobik performansa etkisi
Başlık çevirisi yok
T. MURAD KUTER
- Basketbolcularda görülen ayak bileği lateral ligament yaralanmalarında baldır kas kuvvetinin rolü ve bunun sıçramaya olan etkileri
Role of calf muscle strength in lateral ankle ligament injuries of basketball players and its effect on vertical jumping
HAKAN DEMİR
- Basketbolcularda ip ve ağırlık ipi çalışmalarının teknik ile bazı fiziksel ve fizyolojik özelliklere ve akut kas hasarına etkilerinin araştırılması
Analyse the effect of 8 weeks rope jumping and weighed rope jumping exercises on basketball players' technique, some endurance and physiological parameters
SERDAR ORHAN
- Basketbolcularda ayak bileği anterior-sagittal insitabilitesi
Başlık çevirisi yok
NAİL YÜCE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1982
Ortopedi ve TravmatolojiEge ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERİH EROĞLU