Ortaöğretim 9. sınıf tarih ders kitaplarındaki eski çağ ünitelerinin karşılaştırmalı incelenmesi (MEB 2023 ve 2024 Maarif Modeli)
A comparative analysis of ancient history units in 9th grade secondary school history textbooks (Turkish Ministry of National Education 2023 and 2024 Maarif Model)
- Tez No: 1003618
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KORAY TOPTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Tarih, Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri, Education and Training, History, Ancient Linguistics and Cultures
- Anahtar Kelimeler: Beceri eğitimi, Bütüncül eğitim, Ders kitapları, Disiplinlerarası eğitim, Eski Çağ tarihi, Tarih kitapları, Skill training, Holistic education, Textbooks, Interdisciplinary education, Old Age history, History books
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı yayınları 2023 ve 2024 (Maarif Modeli) tarihli 9. Sınıf tarih ders kitaplarında yer alan Eski Çağ ünitelerinin öğretim yaklaşımlarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 2023 ve 2024 tarihli ders kitaplarındaki Eski Çağ üniteleri konu dağılımı, içerik sunumu, görsel tasarım, bilimsel kaynak kullanımı, etkinlik yapıları, ölçme-değerlendirme unsurları ve değer aktarım yaklaşımları açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma paradigması çerçevesinde yürütülen veriler doküman incelemesi kullanılarak elde edilmiştir. Doküman incelemesiyle elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenerek nitel ve nicel açıdan betimlenmiştir. Çalışmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan 2024 tarihli ders kitabında Eski Çağ öğretiminin bütüncül bir yapı gözetilerek tematik, beceri-etkinlik ekseninde ve kanıt temelli bir yaklaşımla yeniden yapılandırıldığı belirlenmiş; görsel tasarım kalitesinde belirgin iyileşmeler görülmüştür. Buna karşın Eski Çağ konularının öğretiminde anlatım dili, içerik derinliği ve kavram öğretimi açısından geliştirilmesi gereken yönler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda kavramların öğrenci düzeyine uygun biçimde sunulması, akademik içeriklerin sadeleştirilmesi, güncel bilimsel kaynakların kullanılması, görsel materyallerin etkinliklerle daha güçlü ilişkilendirilmesi ve ölçme-değerlendirme süreçlerinde beceri temelli yaklaşımların artırılması önerilmiştir. Ayrıca disiplinler arası yaklaşımın güçlendirilmesi, evrensel ve millî değerlerin dengeli biçimde aktarılması, ders sürelerinin artırılması ve dijital içeriklerin kullanılabilmesi için teknolojik altyapının geliştirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the teaching approaches of Ancient History units in the 9th grade history textbooks published by the Turkish Ministry of National Education in 2023 and 2024 (Maarif Model). The Ancient History units in both textbooks were analyzed comparatively in terms of content distribution, presentation, visual design, use of academic sources, activities, assessment tools, and value education approaches. Data were collected through document analysis and interpreted using qualitative content analysis, with both qualitative and quantitative descriptions provided.The findings indicate that the 2024 textbook, prepared according to the Turkey Century Maarif Model, presents a more holistic and thematic approach by integrating skill- and evidence-based activities and improved visual design. However, narrative clarity, content depth, and concept instruction still require further development. The study therefore suggests simplifying academic language, presenting key concepts more clearly for students, increasing the use of updated academic sources, strengthening the integration of visual materials with learning activities, and expanding skill-based assessment practices. In addition, enhancing interdisciplinary perspectives, supporting the balanced transmission of universal and national values, improving technological infrastructure for digital materials, and allocating more instructional time for history courses may contribute to more effective teaching of Ancient History topics.
Benzer Tezler
- 9. sınıf tarih ders kitaplarında (2023 ve 2024) eskiçağ tarihi ünitelerinde yer alan değerlerin incelenmesi
Examination of the values included in the ancient history units of the 9th grade history textbooks (2023 and 2024)
İBRAHİM YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORAY TOPTAŞ
- Türkiye Türkçesinde suç kavramı ve bu kavramın ortaöğretim ders kitaplarında değerler eğitimi açısından incelenmesi
The concept of crime in Türkiye Turkish and its examination of this concept in terms of values education in secondary education course books
ZÜLEYHA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıNecmettin Erbakan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN ÖLKER
- 1990-2000 yılları arası lise 2 tarih ders kitaplarının muhtevası ve bu ders kitaplarında sosyal tarihin yeri ve önemi
Başlık çevirisi yok
KAMİL KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimYüzüncü Yıl ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ZEKİ TEKİN
- Ortaöğretim 9. sınıf tarih ders kitapları ile ilköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında yer alan tarih ünitelerindeki görsel malzeme sunumunun karşılaştırılması
Comparison of visual presentation materials of high scool class: 9 coursebooks and primary school social studies coursebook within historical units
ERSİN CİNKILIÇ
- Ortaöğretim 9. sınıf tarih ders kitaplarının niteliği hakkında öğretmen ve öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluating the opinions of teachers and students about the quality of the ninth grade high school history text books
METİN KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
TarihMarmara ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERTUĞRUL ORAL