Yiyecek içecek işletmelerinde teknoloji kullanımının çalışan memnuniyeti üzerine etkileri: Sapanca örneği
The effects of technology use on employee satisfaction in food & beverage businesses: The Sapanca example
- Tez No: 1003621
- Danışmanlar: PROF. DR. AYDIN YILMAZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Gastronomi, Yiyecek-İçecek (F&B), Teknoloji Kullanımı, Çalışan Verimliliği, İş Tatmini, Psikolojik Durum, Sapanca
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, gastronomi ve yiyecek-içecek (Food & Beverage – F&B) işletmelerinde kullanılan teknolojilerin çalışanlar üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, Sakarya ili Sapanca ilçesinde faaliyet gösteren gastronomi ve F&B işletmelerinde çalışan bireyler örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Günümüzde dijitalleşme, otomasyon ve yapay zekâ temelli uygulamalar gastronomi sektöründe yaygınlaşmakta; bu teknolojiler işletme performansını artırırken çalışanlar üzerinde çeşitli etkiler yaratmaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemiyle yürütülmüş olup veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Anket teknoloji kullanımı, çalışan verimliliği, iş tatmini ve psikolojik durum boyutlarını ölçmeye yönelik ifadelerden oluşmaktadır. Bu araştırma 01.08.2025 –30.10.2025 tarihleri arasında Sapanca'daki yiyecek-içecek işletmelerinde çalışan 400 kişi üzerinde uygulanan anket aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.Katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim durumu, sektördeki çalışma süresi ve görev pozisyonu gibi demografik özelliklerini belirlemeye yönelik sorular ve gastronomi ve F&B işletmelerinde kullanılan teknolojilere ilişkin algıları, çalışan verimliliği, iş tatmini ve psikolojik durumu ölçmeye yönelik ifadeler bulunmaktadır Elde edilen veriler SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiş; güvenirlik analizi, korelasyon analizi, regresyon analizi ve demografik değişkenlere göre farklılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, gastronomi ve F&B işletmelerinde teknoloji kullanımının çalışan verimliliği ve iş tatmini üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca teknoloji kullanımının çalışanların psikolojik durumu üzerinde anlamlı bir etki yarattığı belirlenmiştir. Demografik değişkenlere göre yapılan analizlerde, teknoloji kullanım algısının cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediği; buna karşın yaş, eğitim düzeyi, sektördeki çalışma süresi ve görev pozisyonuna göre anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırma, gastronomi ve F&B işletmelerinde kullanılan teknolojilerin çalışanlar üzerinde çok boyutlu etkilere sahip olduğunu göstermektedir. Teknolojik uygulamalar, çalışan verimliliği ve iş tatmini açısından önemli fırsatlar sunarken, psikolojik boyutta bazı riskleri de beraberinde getirebilmektedir. Bu bağlamda teknolojik dönüşüm süreçlerinin çalışan odaklı bir yaklaşımla yönetilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca işletmelerin teknoloji entegrasyon süreçlerinde çalışanların eğitim düzeyini artırmaları, dijital uyum programları geliştirmeleri ve insan–teknoloji etkileşimini dengeli bir şekilde yönetmeleri sektörde sürdürülebilir verimlilik ve çalışan memnuniyeti açısından kritik önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to examine the effects of technologies used in gastronomy and food & beverage (F&B) businesses on employees. The research was conducted on a sample of individuals working in gastronomy and F&B businesses operating in Sapanca district of Sakarya province. Today, digitalization, automation, and artificial intelligence-based applications are becoming widespread in the gastronomy sector; while these technologies increase business performance, they also create various effects on employees. The research was conducted using a quantitative research method, and the survey method was used as a data collection tool. The survey form consists of statements aimed at measuring the dimensions of technology use, employee productivity, job satisfaction, and psychological state. This research was conducted through a survey administered to 400 employees working in food and beverage establishments in Sapanca between August 1, 2025, and October 30, 2025. The data obtained were analyzed using the SPSS program; reliability analysis, correlation analysis, regression analysis, and analysis of differences according to demographic variables were performed. The research findings revealed that the use of technology in gastronomy and F&B businesses has a positive and significant effect on employee productivity and job satisfaction. Furthermore, it was determined that the use of technology has a significant impact on the psychological state of employees. Analyses based on demographic variables showed that the perception of technology use did not differ significantly according to gender; however, significant differences were found according to age, education level, length of service in the sector, and job position. In conclusion, the research shows that technologies used in gastronomy and F&B businesses have multidimensional effects on employees. While technological applications offer significant opportunities in terms of employee productivity and job satisfaction, they can also bring some risks in the psychological dimension. In this context, it has been concluded that technological transformation processes should be managed with an employee-centric approach. Furthermore, increasing the training level of employees, developing digital adaptation programs, and managing human-technology interaction in a balanced way are critically important for sustainable productivity and employee satisfaction in the sector.
Benzer Tezler
- Akıllı sistemlerin kullanımının mevcut durumunun turizm 4.0 ve gastronomi 4.0 üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of the current status of the use of smart systems on tourism 4.0 and gastronomy 4.0
ENES KÜPELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TurizmAfyon Kocatepe ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABRİ ÇELİK
- Sürdürülebilir turizm açısından yeşil nesil restoran uygulamalarının incelenmesi
Examination of green generation restaurant practices in terms of sustainable tourism
TUĞBA YILDIRIM KİRAZCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TurizmSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN ÖZBAY
- Dijital dönüşüm sürecinin turizm sektörüne yansımaları: Akıllı turizm teknolojileri kullanımına yönelik bir araştırma
Reflections of the digital transformation process in the tourism sector: A research on the use of smart tourism technologies
EDA HAZARHUN
Doktora
Türkçe
2022
TurizmDokuz Eylül ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR DEVRİM YILMAZ
- Yöresel yemeklerde moleküler gastronomi kullanımı
The use of molecular gastronomy in local food
KARDELEN ALPASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikKastamonu ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN PAMUKÇU
- Yiyecek içecek endüstrisinde satış arttırma çabaları kapsamında çevrimiçi paket servis portallarının kullanımı
The use of online packaged service portals within the scope of sale increase efforts in the food and beverage industry
MİRAY KILIÇALP
Doktora
Türkçe
2019
TurizmAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN NURİ ÖZDOĞAN