Değerlendirme merkezi uygulamasında başarısız olan adaylar üzerinde bir geri bildirim müdahalesi: Psikolojik esneklik, gelişim odaklı zihniyet, negatif duygular, umut ve kariyer adanmışlığı açısından bir inceleme
A feedback intervention for candidates unsuccessful in an assessment center: An examination of psychological flexibility, growth mindset, negative affect, hope and career engagement
- Tez No: 1003638
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR ÜNSAL BAYRAKÇI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, terfi amaçlı bir Değerlendirme Merkezi uygulamasında başarısız olduğu bildirilen adayların karara yönelik olarak olumsuz duygulanım, umut ve kariyer adanmışlıklarında ortaya çıkabilecek değişimlerde psikolojik esnekliğin düzenleyici rolünün; sonuca yönelik geribildirim almanın veya aday geri bildirim alıyorsa geri bildirimin türünün (kariyer odaklı veya standart geribildirim) ve aldığı geri bildirime bağlı olarak gelişim odaklı zihniyetin etkisinin boylamsal olarak incelenmesini amaçlamıştır. Bu doğrultuda, Değerlendirme Merkezi sonrasında adaylarda ortaya çıkabilecek olası olumsuz etkileri azaltmayı amaçlayan bir Kariyer Odaklı Geribildirim görüşme modeli geliştirilmiş ve bu modelin etkileri, adaylara olağan olarak kurumda verilmekte olan Standart Geri Bildirim modeline uygun geri bildirim almış ve hiç geri bildirim almamış grupla (kontrol grubu) karşılaştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini, telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren bir kurumda şirket içi terfi sürecinde Değerlendirme Merkezine katılan ve başarısız olarak değerlendirilen 222 aday oluşturmaktadır. Çalışma yarı deneysel bir desende yürütülmüş ve veriler; değerlendirme öncesinde, olumsuz karar bildirimi sonrasında, geri bildirim görüşmeleri sonrasında ve geri bildirimden üç ay sonra olmak üzere dört zaman noktasında toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmış; normallik varsayımlarının sağlanmaması nedeniyle hipotezler Generalized Estimating Equations (GEE) yöntemiyle test edilmiştir. Bulgular, olumsuz değerlendirme kararını izleyen süreçte adayların karara yönelik negatif duyguları, umut düzeyleri ve kariyer adanmışlıklarında zaman içinde değişimler yaşandığını göstermektedir. Olumsuz karar bildiriminin hemen ardından, adayların umut ve kariyer adanmışlıkları gibi negatif duyguları da azalmıştır. Ancak psikolojik esneklik düzeyi yüksek katılımcıların psikolojik esnekliği düşük katılımcılara göre Değerlendirme Merkezi sonuçlarının olumsuz olmasından daha az etkilenerek umutlarını daha fazla koruyabildikleri saptanmıştır. Olumsuz karar bildiriminin ardından geri bildirim alan grubun, almayan gruba göre negatif duygularında anlamlı düzeyde azalma görülmüştür. Geri bildirim müdahalesine alınan gruplarda bulunan bireylerin müdahale sonrasında öncesine göre yalnızca negatif duygularının azaldığı belirlenmiş ve standart geri bildirim, kariyer odaklı geribildirime göre negatif duyguları azaltmada daha etkili bulunmuştur. Bu aşamada gelişim odaklı zihniyet düzeyi yüksek olan katılımcıların, düşük olanlara göre geri bildirim müdahalesinin türünden bağımsız olarak kariyer adanmışlıkları daha yüksek bulunmuştur. Müdahaleden üç ay sonraki ölçümlerde ise beklenenin aksine hem standart geri bildirim hem de kariyer odaklı geri bildirim alan adaylarda negatif duyguların yeniden arttığı, umut ve kariyer adanmışlığının ise daha da zayıfladığı saptanmıştır. Gelişim odaklı zihniyetin negatif duygular ve umut üzerindeki düzenleyici etkisinin ise geri bildirim türü ve zamana bağlı olarak marjinal düzeyde farklılaştığı bulunmuştur. Bu çalışma, terfi amaçlı bir Değerlendirme Merkezi bağlamında başarısız olarak değerlendirilen adaylara odaklanan boylamsal bir saha çalışması sunarak aday tepkileri literatürüne katkı sağlamaktadır. Uygulama açısından ise araştırma bulguları, Kariyer Odaklı Geri Bildirimin adayların Değerlendirme Merkezi uygulamasına yönelik olumsuz tepkilerini iyileştirme konusunda yeterli olmayabileceğine, Değerlendirme Merkezi sonrasında adaylara sunulan karar bildirimlerinin dikkatle yapılandırılmasının; geri bildirimin zamanında, gelişimi destekleyen bir yaklaşımla sunulmasının ve sürecin izleme mekanizmalarıyla desteklenmesinin önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to longitudinally examine the moderating role of psychological flexibility in changes in candidates' decision-related negative affect, hope, and career engagement following an unsuccessful outcome in a promotion-oriented Assessment Center. In addition, the effects of receiving feedback (vs. not receiving feedback), the type of feedback received (career-oriented or standard feedback), and the role of growth mindset in relation to feedback were investigated. Within this scope, a Career-Oriented Feedback interview model was developed to reduce potential negative consequences experienced by candidates following Assessment Center outcomes. The effects of this model were compared with those observed in candidates who received Standard Feedback, which is routinely provided in the organization, and those who did not receive any feedback (control group). The sample consisted of 222 candidates who participated in an internal promotion Assessment Center in a telecommunications company and were evaluated as unsuccessful. The study was conducted using a quasi-experimental design, and data were collected at four time points: prior to the Assessment Center, immediately after the announcement of the negative decision, after the feedback sessions, and three months following the feedback. Data were analyzed using SPSS 22, and since the assumptions of normality were not met, hypotheses were tested using Generalized Estimating Equations (GEE). The findings indicated that candidates' decision-related negative affect, hope, and career engagement changed over time following the negative decision outcome. Immediately after the announcement of the negative decision, candidates' hope and career engagement decreased. However, participants with higher levels of psychological flexibility were found to be less affected by the negative Assessment Center outcome and were better able to maintain their levels of hope compared to those with lower psychological flexibility. Following the negative decision announcement, candidates who received feedback showed a significant decrease in negative affect compared to those who did not receive feedback. Among participants who received the feedback intervention, only negative affect decreased following the intervention, whereas standard feedback was found to be more effective than career-oriented feedback in reducing negative affect. At this stage, participants with higher levels of growth mindset demonstrated higher levels of career engagement regardless of feedback type. Contrary to expectations, measurements obtained three months after the intervention indicated that negative affect increased again among candidates who received both standard and career-oriented feedback, while hope and career engagement further declined. The moderating effect of growth mindset on negative affect and hope was found to differ at a marginal level depending on feedback type and time. By presenting a longitudinal field study focusing on candidates who received unsuccessful outcomes in a promotion-focused Assessment Center context, this study contributes to the applicant reactions literature. From a practical perspective, the findings suggest that Career-Oriented Feedback may not be sufficient on its own to improve candidates' negative reactions to Assessment Center outcomes. The results also highlight the importance of carefully structuring decision communication following Assessment Centers, delivering feedback in a timely and development-oriented manner, and supporting the process with follow-up mechanisms.
Benzer Tezler
- Almanya'da sınıf öğretmeni adayları için yürütülen öğretmenlik uygulaması programının incelenmesi
Examination of the teaching practice program for pre-service primary school teachers in Germany
HÜLYA AKDEMİR
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEL AYBEK
- Türkiye ile bazı Avrupa Birliği ülkelerindeki okul yöneticilerinin yetiştirilme ve atanma süreçlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
NADİR BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BATTAL ASLAN
- Yönetim teorileri ışığında Pendik Belediyesi'nde yöneten ve yönetilen davranışları
Başlık çevirisi yok
DİLEK ASLANER
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Kamu YönetimiMarmara ÜniversitesiSosyoloji ve Antropoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ ARSLANTÜRK
- Hastane öncesi acil bakımda yüz yüze yöntem ile laringeal tüp ve endotrakeal entübasyon uygulamasında beceri durumunun karşılaştırılması
Comparison of skills in laryngeal tube and endotracheal intubation application with FACE-to-FACE method in PRE-hospital emergency care
MERVE ARSLAN