Geri Dön

Öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerinin problem çözme becerisi üzerindeki etkisinde öz kararlı öğrenmenin aracı rolünün incelenmesi ve öz kararlı öğrenme öğretim program tasarısının geliştirilmesi ve uygulanması

An investigation of the mediating role of self-determined learning in the effect of students' creative thinking skills on problem-solving skills and the development and implementation of a self-determined learning instructional program

PDF İndir

  1. Tez No: 1003684
  2. Yazar: FATMA NURCAN PINAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜRBÜZ OCAK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Öz kararlı öğrenme, yaratıcı düşünme becerileri, problem çözme becerileri, aracı rol, öğretim programı geliştirme, Self-determined learning, creative thinking skills, problem-solving skills, mediating role, instructional program development
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ortaokul 6. sınıf öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerinin problem çözme becerisi üzerindeki etkisinde öz kararlı öğrenmenin aracı rolünü belirleme ve elde edilen bulgular doğrultusunda öz kararlı öğrenmeye yönelik bir öğretim programı geliştirmek, uygulamak ve değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırmada, karma yöntem değerlendirme tasarımı kullanılarak nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin zenginliğinden yararlanılmış ve derinlemesine analizler yapılması hedeflenmiştir. Bu çalışmanın karma yöntem kısmı sırasıyla ―Öz Kararlı Öğrenme Becerileri Ölçeği'nin geliştirilmesi, öz kararlı öğrenmenin yaratıcı düşünme ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkide aracı rolünü belirlemek amacıyla Yapısal eşitlik modellemesi ve Öz Kararlı Öğrenme Öğretim Programı'nın tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi aşamalarından oluşmaktadır. Araştırma sürecinde, ölçek geliştirme aşaması keşfedici ardışık desen çerçevesinde gerçekleştirilmiş; ihtiyaç belirleme aşaması çok aşamalı değerlendirme deseni ile gerçekleştirilmiş; uygulanması ve uygulama sürecinin değerlendirilmesi ise gömülü deneysel desen kapsamında ele alınmıştır. Öz Kararlı Öğrenme Öğretim Programı'nın (ÖKÖÖP) ihtiyaç belirleme aşamasında, öncelikle alan yazın taraması yapılarak geliştirilen“Öz Kararlı Öğrenme Becerileri Ölçeği”,“Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri”ve“Marmara Yaratıcı Düşünme Eğilimleri Ölçeği”ile 6. Sınıf öğrencilerinin yaratıcı düşünme becerilerinin problem çözme becerisi üzerindeki etkisinde öz kararlı öğrenmenin aracı rolünü belirlemek amacıyla Yapısal Eşitlik Modellemesi yoluyla aracı rol analizi gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen bu aracı rol analizi geliştirilecek olan ÖKÖÖP'nın temelini oluşturmuştur. Sonrasında aracı rol analizinin nicel verilerini desteklemek amacıyla öğrencilerle ve öğretmenlerle ihtiyaç belirleme amacıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Toplanan görüşme verilerine içerik analizi uygulanmıştır. Bu analiz sonuçları, geliştirilecek olan ÖKÖÖP'nın ölçme araçlarının temelini oluşturmuştur. Programın uygulama aşamasında, nicel veriler için tek gruplu ön test-son test deseni kullanılırken, nitel araştırma deseni olarak eylem araştırması süreci yürütülmüştür. 25 kişilik yürütülen bu süreçte, öğrencilerin öğrenme süreçleri, etkileşimleri, problem çözme ve yaratıcı düşünme becerilerindeki değişimler derinlemesine ve nitel verilerle gözlemlenmiştir. Öğrencilerle yapılan gözlemler, öğretmen günlükleri, öğrenci günlükleri ve sürece ilişkin yansıtıcı görüşmeler aracılığıyla programın uygulanabilirliği, güçlü ve zayıf yönleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu süreçte, veri toplama araçları geliştirilmiş, öz kararlı öğrenmenin geliştirilmesine yönelik çeşitli etkinlikler tasarlanarak uygulanmış ve bu uygulamaların etkililiğini ve öğrencilerin kazanımlara ulaşma düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilen ölçme araçlarından yararlanılmıştır. Veri toplama sürecinde, araştırmacı tarafından geliştirilen Öz Kararlı Öğrenme Becerileri Ölçeği (ÖKÖBÖ), Serin, Bulut Serin ve Saygılı (2010) tarafından geliştirilmiş olan“Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri ÇPÇE”, akran değerlendirme formu, öğretmen değerlendirme rubriği, araştırmacı günlükleri, öğrenci günlükleri, görüşme formu ve öz değerlendirme formu (kazanımlar) kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, kolay ulaşılabilir örneklem yöntemiyle seçilen ve altıncı sınıfa devam eden 25 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sürecinin temeli, 1. eylem planı olarak gerçekleştirilen pilot uygulamadan sonra oluşturulmuştur. Bu kapsamda, uygulama süreci eylem araştırması döngüsü içinde tasarlanmıştır. ÖKÖÖP pilot uygulamasının ardından, ÖKÖÖP tasarısının plana uygun bir şekilde gerçekleşip gerçekleşmediği, uygulama sürecindeki eksiklikler ve düzeltilmesi gereken yerler araştırmacı ve öğretmen günlüklerine göre belirlenmiştir. Pilot uygulamada elde edilen bulgular asıl uygulama sürecinin geliştirilmesine katkı sağlamıştır. Pilot uygulamanın ardından gerçekleştirilen 2. Eylem planı ile birlikte asıl uygulama gerçekleştirilmiştir. Uygulama süreci, 2025-2026 Eğitim-Öğretim yılının güz döneminde, toplam yedi hafta boyunca yürütülmüş ve 14 ders saati içinde 2. Eylem planı çerçevesinde tamamlanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, uygulanan öz kararlı öğrenme programının, öğrencilerin öz kararlı öğrenmelerine yönelik problem çözme beceri düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve olumlu etkisinin olduğunu ortaya koymuştur. Öğrenci görüşleri ve uygulayıcı gözlemleri sonucunda, öğrencilerin genel olarak kazanımlara yüksek düzeyde ulaştıkları ve tasarlanan programın öğrenciler üzerinde hedeflenen etkileri oluşturduğu gözlemlenmiştir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the mediating role of self-determined learning in the relationship between sixth-grade middle school students' creative thinking skills and their problem solving skills, and based on the findings, to develop, implement, and evaluate an instructional program designed to enhance self-determined learning. The study utilized a mixed-methods evaluation design to draw on the strengths of both qualitative and quantitative research approaches and to enable comprehensive and in-depth analyses. The mixed-methods phase of the study comprises the sequential processes of developing the ‗Self-Determined Learning Skills Scale,' employing Structural Equation Modeling to examine the mediating role of self-determined learning in the relationship between creative thinking and problem-solving skills, and subsequently designing, implementing, and evaluating the Self-Determined Learning Instructional Program. Throughout the research process, the scale development phase was implemented based on an exploratory sequential design, the needs assessment phase was conducted through a multi-stage evaluation design, and the implementation and evaluation of the intervention process were examined within an embedded experimental design framework. During the needs assessment stage of the Self Determined Learning Instructional Program (SDLIP), a comprehensive literature review was conducted, and the ‗Self-Determined Learning Skills Scale' developed accordingly, together with the ‗Problem Solving Inventory for Children' and the ‗Marmara Creative Thinking Tendencies Scale,' were employed. Mediation analysis was then carried out using Structural Equation Modeling to examine the mediating role of self-determined learning in the relationship between sixth-grade students' creative thinking skills and their problem-solving skills. The findings of this mediation analysis constituted the basis for the development of the Self-Determined Learning Instructional Program (SDLIP). Subsequently, interviews were carried out with both students and teachers for needs assessment purposes in order to support and elaborate on the quantitative findings of the mediation analysis. The collected interview data were analyzed using content analysis. The results of these analyses constituted the foundation for the measurement instruments of the Self-Determined Learning Instructional Program (SDLIP). In the implementation phase, a one-group pretest–posttest design was utilized for the quantitative component, whereas an action research process was adopted for the qualitative component. Throughout this process, which was carried out with a group of 25 participants, students' learning processes, interactions, and changes in their problem solving and creative thinking skills were examined in depth through qualitative data. The vi feasibility of the program, along with its strengths and limitations, was examined in detail through student observations, teacher journals, student journals, and reflective interviews conducted throughout the process. Throughout this process, data collection instruments were developed, a range of activities designed to foster self-determined learning were planned and implemented, and the measurement tools developed to evaluate the effectiveness of these practices and students' level of attainment of the targeted outcomes were employed. In the data collection process, the Self-Determined Learning Skills Scale (SDLSS) developed by the researcher, the ‗Problem Solving Inventory for Children (PSIC)' developed by Serin, Bulut Serin, and Saygılı (2010), along with a peer assessment form, a teacher evaluation rubric, researcher journals, student journals, an interview form, and a self-assessment form addressing learning outcomes were employed. The study group comprised 25 sixth-grade students who were selected using a convenience sampling method. The research process was grounded in the findings obtained from the pilot implementation carried out as the first action plan. In this context, the implementation process was structured in accordance with the action research cycle. After the pilot implementation of the Self-Determined Learning Instructional Program (SDLIP), the extent to which the program design was carried out as planned, along with the deficiencies and areas needing revision during the implementation process, were determined through the researcher and teacher journals. The findings derived from the pilot implementation informed and contributed to the refinement of the main implementation process. Subsequent to the pilot implementation, the main implementation was conducted within the framework of the second action plan. The implementation process was carried out over a period of seven weeks during the fall semester of the 2025–2026 academic year and was completed within 14 instructional hours under the framework of the second action plan. The findings obtained from the study indicated that the self-determined learning program implemented had a statistically significant and positive impact on students' problem-solving skill levels in relation to self-determined learning. According to student feedback and practitioner observations, students were found to have attained the intended learning outcomes at a high level, and the designed program was observed to generate the expected effects on students.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    906779

    Senaryo temelli 4. sınıf yaşam becerileri öğretim programı tasarısının öğrencilerin yaşam becerilerine etkisinin incelenmesi

    Examining the effect of scenario-based 4th grade life skills curriculum design on students' life skills

    NAZLI DÖNMEZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYTUNGA OĞUZ

  2. Tez No

    845875

    Design studio learning for developing creative skills in children: Insights from Arkki Türkiye

    Çocuklarda yaratıcı becerilerin geliştirilmesi için tasarım stüdyosu modeli: Arkki Türkiye'den içgörüler

    LARA DİVRİŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DENİZ LEBLEBİCİ BAŞAR

  3. Tez No

    948729

    Hop açılan kitap oluşturmaya dayalı çalışmaların öğrencilerin yaratıcı yazma becerilerine etkisi

    The effect of hop-opened book design activties on students' creative writing skills

    İREM MİZAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimHarran Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATİH MEHMET CİĞERCİ

  4. Tez No

    1001511

    Sanal laboratuvar uygulamasının farklı becerilere etkisi

    The impact of virtual laboratory applications on different skills

    SAMED GÜZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HURİYE DENİŞ ÇELİKER

  5. Tez No

    909985

    Zenginleştirilmiş öğrenme ortamında yedinci sınıf öğrencilerinin 21. yy. becerileri ve matematik başarılarının incelenmesi

    In an enriched learning environment an investigation of 7th grade students' 21st century skills and mathematics achievement

    KÜBRA GÜNEYSU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    MatematikAtatürk Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALPER ÇİLTAŞ

Geri Dön