Geri Dön

Metotreksat ile indüklenen ratlarda karaciğer hasarına karşın mezenkimal kök hücre eksozomlarının koruyucu etkinliği

The protective effect of mesenchymal stem cell-derived exosomes against methotrexate-induced liver injury in rats

PDF İndir

  1. Tez No: 1003698
  2. Yazar: FERDİ BAYRAK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH OĞUZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Genel Cerrahi, General Surgery
  6. Anahtar Kelimeler: Metotreksat, hepatotoksisite, mezenkimal kök hücre, eksozom, oksidatif stres, Methotrexate, Hepatotoxicity, Mesenchymal Stem Cell, Exosome, Oxidative Stress
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dicle Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve amaç: MTX, maligniteler ve otoimmün hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir folik asit antagonistidir. Ancak MTX'in klinik kullanımı, özellikle karaciğerde neden olduğu ciddi hepatotoksisite ile sınırlanmaktadır. Bu toksisite; oksidatif stresin tetiklenmesi, pro-enflamatuar sitokinlerin (TNF-α gibi) artışı ve apoptoz yolağının aktivasyonu ile karakterizedir. Son yıllarda, Mezenkimal Kök Hücre (MKH) kaynaklı eksozomlar, nano boyutlu yapıları ve taşıdıkları biyoaktif moleküller sayesinde“hücre içermeyen”rejeneratif tedavi yaklaşımı olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, insan kemik iliği kaynaklı MKH eksozomlarının (BMSC-exos), ratlarda MTX ile indüklenen akut ve subakut karaciğer hasarına karşı koruyucu (profilaktik) ve iyileştirici (tedavi edici) etkilerini değerlendirmektir. Materyal ve metod: Deneyde Wistar Albino cinsi erkek sıçanlar kullanılmış; kontrol, MTX, MTX+Eksozom (tedavi) ve Eksozom+MTX (profilaktik) olmak üzere gruplandırılmıştır. Akut (3. gün) ve subakut (14. gün) evrelerde karaciğer dokusu ve serum örnekleri alınmıştır. Analiz aşamasında; karaciğer fonksiyon belirteçleri (AST, ALT, ALP, GGT), oksidatif stres parametreleri (TAS, TOS, MDA) ve histopatolojik skorlamalar yapılmıştır. Ayrıca dokulardaki inflamasyon ve hücre ölümünü belirlemek için TNF-α ve APAF-1 düzeyleri immünohistokimyasal yöntemlerle incelenmiştir. Bulgular: Bu çalışma, MTX uygulanan gruplarda karaciğer enzimlerinin ve lipid peroksidasyonun (MDA) anlamlı şekilde arttığını, antioksidan kapasitenin (TAS) ise tükendiğini göstermiştir. Histolojik analizlerde MTX'in yaygın hidropik dejenerasyon ve nekroza yol açtığı, TNF-α ve APAF-1 ekspresyonunu artırarak apoptozu tetiklediği saptanmıştır. Buna karşın, eksozom uygulaması alan gruplarda biyokimyasal değerlerin normale yaklaştığı ve doku mimarisinin korunduğu izlenmiştir. Özellikle eksozomların, inflamatuar yanıtı baskılayarak ve oksidatif dengeyi yeniden tesis ederek hepatosit kaybını önlediği görülmüştür. Sonuç: MKH eksozomlarının MTX kaynaklı hepatotoksisitede hem koruyucu hem de iyileştirici bir potansiyele sahip olduğu saptanmıştır. Bu veriler, kemoterapi alan hastalarda karaciğer hasarını minimize etmek için eksozom temelli stratejilerin güvenilir bir biyoterapötik seçenek olabileceğini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Introduction and objective: Methotrexate (MTX) is a folic acid antagonist widely used in the treatment of malignancies and autoimmune diseases. However, the clinical use of MTX is limited by severe hepatotoxicity, particularly in the liver. This toxicity is characterized by the induction of oxidative stress, an increase in pro-inflammatory cytokines (such as TNF-α), and the activation of the apoptotic pathway. In recent years, Mesenchymal Stem Cell (MSC)-derived exosomes have emerged as a“cell-free”regenerative therapeutic approach due to their nano-sized structures and the bioactive molecules they carry. The aim of this study is to evaluate the protective (prophylactic) and therapeutic effects of human bone marrow-derived MSC exosomes (BMSC-exos) against MTX-induced acute and subacute liver injury in rats. Materials and methods: Male Wistar Albino rats were used in the experiment and divided into groups as: control, MTX, MTX+Exosome (treatment), and Exosome+MTX (prophylactic). Liver tissue and serum samples were collected during the acute (3rd day) and subacute (14th day) phases. During the analysis phase, liver function markers (AST, ALT, ALP, GGT), oxidative stress parameters (TAS, TOS, MDA), and histopathological scoring were performed. Additionally, TNF-α and APAF-1 levels were examined using immunohistochemical methods to determine inflammation and cell death in the tissues. Findings: This study demonstrated that liver enzymes and lipid peroxidation (MDA) significantly increased in the MTX-administered groups, while the antioxidant capacity (TAS) was depleted. Histological analysis revealed that MTX led to widespread hydropic degeneration and necrosis, and triggered apoptosis by increasing the expression of TNF-α and APAF-1. In contrast, it was observed that biochemical values approached normal levels and tissue architecture was preserved in the groups receiving exosome administration. Specifically, exosomes were seen to prevent hepatocyte loss by suppressing the inflammatory response and restoring oxidative balance. Conclusion: It was determined that MSC exosomes have both protective and therapeutic potential in MTX-induced hepatotoxicity. These data demonstrate that exosome-based strategies could be a reliable biotherapeutic option for minimizing liver damage in patients receiving chemotherapy.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1000845

    Methotrexate ile indüklenmiş karaciğer toksisitesinde riboflavinin koruyucu etkisi; PGC-1 alfa sinyalizasyonu

    Protective effect of riboflavin in methotrexate-induced liver toxicity; PGC-1 alpha signaling

    ESRA KESKİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İç HastalıklarıSüleyman Demirel Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ATİLA ALTUNTAŞ

  2. Tez No

    267244

    Ratlarda metotreksatla indüklenen kutanöz oksidatif stres üzerine kafeik asit Fenetil Ester'in koruyucu etkisinin araştırılması

    Investigation of the protective effect of caffeic acid phenylethyl ester on methotrexate-induced cutaneous oxidative stress in rats

    AYŞEGÜL ALTUNTAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    DermatolojiSüleyman Demirel Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET YILDIRIM

    DOÇ. DR. H. RAMAZAN YILMAZ

  3. Tez No

    538989

    Akut metotreksat kemoterapisi alan ratlarda mango ginger'in osteoklastogenez ve kemik hasarı üzerine etkileri

    The effects of mango ginger on osteoclastogenesis and bone damage induced by acute methotrexate chemotherapy in rats

    FÜSUN ERTEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    BiyolojiFırat Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET TUZCU

    PROF. DR. KAZİM ŞAHİN

  4. Tez No

    839423

    Metotreksat (MTX) ile indüklenen karaciğer hasarında s-adenozil metionin (SAM) etkinliğinin araştırılması

    Investigation of s-adenosyl methionine (SAM) efficacy in methotrexate (MTX) induced liver injury

    NAZLI ÇETİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YAHYA ÖZDOĞAN

  5. Tez No

    750257

    Timokinonun sıçanlarda metotreksat ile indüklenen böbrek hasarı üzerine etkisinin biyokimyasal ve histopatolojik olarak incelenmesi

    Biochemical and histopathological investigation of the effect of thymoquinone on methotrexate-induced kidney injury in rats

    HATİCE İLHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    BiyokimyaErzincan Binali Yıldırım Üniversitesi

    Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TAHA ABDULKADİR ÇOBAN

Geri Dön