İnek sütü protein alerjisi şüphesi olan hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients suspected of having cow's milk protein allergy
- Tez No: 1003793
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HANDAN DUMAN ŞENOL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: İnek sütü protein alerjisi, besin alerjisi, IgE aracılı alerji, non-IgE aracılı alerji, tolerans gelişimi, besin yükleme testi, çocukluk çağı alerjileri, Cow's milk protein allergy, food allergy, IgE-mediated allergy, non–IgE-mediated allergy, tolerance development, oral food challenge test, childhood allergies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Alerji ve İmmünoloji Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Besin alerjileri tüm dünyada çocukluk çağında sık karşılaşılan ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen hastalıklar arasında bulunmaktadır. İnek sütü protein alerjisi (İSPA) besin alerjileri arasında en erken ortaya çıkan ve en sık rastlanan besin alerjisi olup, farklı klinik bulgularla seyredebilir. Semptomlar hafif düzeyde deri döküntülerinden ağır sistemik reaksiyonlara kadar değişiklik gösterebilir. İSPA patofizyolojik açıdan IgE aracılı, IgE dışı ve miks tip olarak sınıflandırılır. Tanıda öykü ve fizik muayene temel yöntemlerdir. Çift kör plasebo kontrollü besin yükleme testi ise tanı için en güvenilir objektif yöntemdir. Tedavi IgE aracılı reaksiyonlarda besin eliminasyonu ya da oral immunterapi, Non IgE mekanizmalı reaksiyonlarda inek sütünün kendisi ve inek sütü proteini içeren besinlerden kaçınmaya dayanır. Amaç: Bu çalışmada amacımız inek sütü protein alerjisi şüphesiyle başvuran hastalarda doğru tanıya götürebilecek laboratuvar ve klinik bulguları saptamak, farklı immünolojik reaksiyonların klinik prezantasyonlarını belirlemek ve besinlere tolerans gelişimini değerlendirmek. Materyal ve Metod: Bu retrospektif çalışmada, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Alerji Polikliniğinde 2014–2024 yılları arasında inek sütü protein alerjisi (İSPA) tanısı ile izlenen 0–18 yaş arası 370 hastanın klinik ve laboratuvar verileri değerlendirildi. Çalışma için Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan onay alındı (25-5T/104). Hastaların demografik özellikleri, semptom başlama ve tanı yaşları, klinik bulguları, eşlik eden atopik hastalıklar, ailede atopi öyküsü, prenatal ve perinatal risk faktörleri, beslenme özellikleri, alerjik reaksiyon tipi (IgE aracılı, non-IgE, miks tip) ve tolerans gelişimi retrospektif olarak incelendi. Tanı ve izlemde deri prik testi, total IgE, inek sütü ve kazein spesifik IgE düzeyleri, tam kan sayımı parametreleri ve besin yükleme testi sonuçları değerlendirildi. Eksik tolerans bilgileri telefon görüşmeleri ile tamamlandı. İnek sütü besin yükleme testi, uygun koşullarda ve kademeli doz artışı ile uygulanarak objektif reaksiyonlar açısından değerlendirildi. Elde edilen veriler tolerans gelişimi ve tolerans yaşı ile ilişkili faktörler açısından analiz edildi. Tüm olgulara ait veriler, oluşturulan olgu değerlendirme formuna işlenerek SPSS yazılımı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya inek sütü protein alerjisi tanısı ile izlenen toplam 370 hasta dahil edildi. Hastaların %61,1'i IgE aracılı, %23,0'ü non-IgE aracılı ve %15,9'u miks tip alerji grubunda yer aldı. Tolerans gelişimi hastaların %46,2'sinde izlenirken, %53,8'inde tolerans gelişmedi. Tolerans gelişen hastalarda tolerans yaşı ortalama 18,77 ± 12,44 ay, medyan 12 ay (6–72) olarak saptandı. Reaksiyon tiplerine göre değerlendirildiğinde, non-IgE aracılı alerjisi olan hastalarda semptomların başlama ve tanı yaşlarının daha erken olduğu görüldü (p<0,001). Doğum şekli, anne sütü alma durumu ve gebelikte ilaç kullanımı ile alerji tipi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler saptandı (p<0,05). Tolerans gelişimi; ailede alerji öyküsü, gebelikte sigara kullanımı, gebelikte enfeksiyon ve ilaç kullanımı, eşlik eden atopik hastalıklar ve besin alerjileri ile anlamlı ilişkili bulundu (p<0,05). Proktokolit ve gastrointestinal sistem bulguları erken tolerans gelişimi ile ilişkiliyken, atopik dermatit ve cilt bulgularının geç tolerans gelişimi ile ilişkili olduğu saptandı (p<0,05). Laboratuvar değerlendirmesinde, tolerans gelişmemiş hastalarda süt spesifik IgE, kazein ve beta-laktoglobulin spesifik IgE düzeyleri ile deri prik testi pozitifliği anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). Total IgE, eozinofil yüzdesi ve absolü eozinofil sayısı tolerans yaşı ile ilişkili bulunmadı. Sonuç: Bu çalışma, inek sütü protein alerjisinin heterojen klinik ve immünolojik özellikler gösterdiğini ve tolerans gelişiminin çok sayıda klinik ve laboratuvar faktörden etkilendiğini ortaya koymuştur. Non-IgE aracılı ve gastrointestinal ağırlıklı klinik prezentasyonların daha erken tolerans gelişimi ile ilişkili olduğu, buna karşılık IgE aracılı mekanizma, yüksek süt spesifik IgE düzeyleri, pozitif deri prik testi ve eşlik eden atopik hastalıkların tolerans gelişimini geciktirdiği saptanmıştır. Klinik bulguların ve immünolojik parametrelerin birlikte değerlendirilmesi, hastaların izleminde tolerans gelişiminin öngörülmesi açısından yol gösterici olabilir. Bu bulgular, inek sütü protein alerjisinde bireyselleştirilmiş izlem ve yönetim stratejilerinin önemini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Food allergies are common conditions in childhood worldwide and negatively affect quality of life. Cow's milk protein allergy (CMPA) is the earliest-onset and most frequently encountered food allergy in infancy and may present with a wide spectrum of clinical manifestations. Symptoms can range from mild cutaneous reactions to severe systemic responses. From a pathophysiological perspective, CMPA is classified as IgE-mediated, non– IgE-mediated, or miksed type. Medical history and physical examination constitute the cornerstone of diagnosis, while the double-blind placebo-controlled food challenge test is considered the most reliable objective diagnostic method. Treatment is based on elimination diets or oral immunotherapy in IgE-mediated reactions, and strict avoidance of cow's milk and cow's milk protein–containing foods in non–IgE-mediated reactions. Objective: The aim of this study was to identify clinical and laboratory findings that facilitate accurate diagnosis in patients presenting with suspected cow's milk protein allergy, to define the clinical presentations of different immunological reaction types, and to evaluate the development of tolerance to cow's milk protein. Materials and Methods: This retrospective study included 370 patients aged 0–18 years who were followed with a diagnosis of cow's milk protein allergy at the Pediatric Allergy and Immunology Outpatient Clinic of Ege University Faculty of Medicine between 2014 and 2024. Ethical approval was obtained from the Ege University Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee (25-5T/104). Demographic characteristics, age at symptom onset and diagnosis, clinical findings, coexisting atopic diseases, family history of atopy, prenatal and perinatal risk factors, nutritional characteristics, type of allergic reaction (IgE-mediated, non–IgE-mediated, miksed), and tolerance development were retrospectively evaluated. Diagnostic and follow-up assessments included skin prick testing, total IgE, cow's milk and casein-specific IgE levels, complete blood count parameters, and oral food challenge test results. Missing tolerance-related data were completed through telephone interviews. Oral food challenge tests with cow's milk were performed under appropriate conditions using a stepwise dose escalation protocol, and objective reactions were recorded. All data were analyzed using SPSS software. Results: A total of 370 patients with cow's milk protein allergy were included in the study. Of these, 61.1% had IgE-mediated allergy, 23.0% non–IgE-mediated allergy, and 15.9% miksed-type allergy. Tolerance development was observed in 46.2% of patients, while 53.8% did not develop tolerance. Among patients who developed tolerance, the mean age of tolerance acquisition was 18.77 ± 12.44 months, with a median of 12 months (range: 6–72). Patients with non–IgE-mediated allergy exhibited significantly earlier symptom onset and diagnosis ages compared to other reaction types (p<0.001). Significant associations were found between allergy type and mode of delivery, breastfeeding status, and maternal medication use during pregnancy (p<0.05). Tolerance development was significantly associated with family history of allergy, maternal smoking, infection and medication use during pregnancy, coexisting atopic diseases, and additional food allergies (p<0.05). Proctocolitis and gastrointestinal manifestations were associated with earlier tolerance development, whereas atopic dermatitis and cutaneous manifestations were associated with delayed tolerance (p<0.05). Laboratory evaluation revealed significantly higher levels of cow's milk-specific IgE, casein- and beta-lactoglobulin-specific IgE, and higher rates of skin prick test positivity in patients who did not develop tolerance (p<0.05). Total IgE, eosinophil percentage, and absolute eosinophil count were not associated with tolerance age. Conclusion: This study demonstrates that cow's milk protein allergy exhibits heterogeneous clinical and immunological characteristics, and that tolerance development is influenced by multiple clinical and laboratory factors. Non–IgE-mediated and gastrointestinal-dominant clinical presentations were associated with earlier tolerance acquisition, whereas IgE-mediated mechanisms, high cow's milk–specific IgE levels, positive skin prick tests, and coexisting atopic diseases were associated with delayed tolerance. Combined evaluation of clinical findings and immunological parameters may be useful in predicting tolerance development during follow-up. These findings support the importance of individualized monitoring and management strategies in children with cow's milk protein allergy.
Benzer Tezler
- Çocuk hastalarda besinlerle alerji deri testleri sırasında ortaya çıkan reaksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of reactions occurred during skin tests for food allergy in child patients
GİZEM KARKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Allerji ve İmmünolojiGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACER İLBİLGE ERTOY KARAGÖL
- Buğday alerjisinin klinik özellikleri
Clinical features of wheat allergy
GİZEM KARTAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Allerji ve İmmünolojiKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN AYDOĞAN
- Süt alerjisi şüphesi olan çocuklarda tam katı ve yarı katı yöntemle ölçülen serum süt spesifik IgE ölçümleri arasındaki korelasyonun belirlenmesi
Determination of correlation between serum milk specific IgE results measured by solid and semi-solid methods in children with suspicious milk allergy
AHMET CERAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Allerji ve İmmünolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL KARAATMACA
- İnek sütü allerjisi tanısında Atopi Yama testinin yeri
Başlık çevirisi yok
AYFER TUNCER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Besin proteini ile indüklenen alerjik proktokolitliolgularımızın retrospektif analizi
Retrospective analysis of our cases with food protein–induced allergic proctocolitis
NUR BENLİ ÇOK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR GÖKMİRZA