Probiyotik tüketiminin yaşam kalitesi üzerine etkisi: Beslenme alışkanlıkları ve psikolojik durum ile ilişkisi
The impact of probiotic consumption on quality of life: Its relationship with dietary habits and psychological state
- Tez No: 1003845
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL SERKAN UZYOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 18-65 yaş arası bireylerde probiyotik takviye kullanım durumunun dep-resyon, anksiyete ve yaşam kalitesi ile ilişkisini değerlendirmek ve demografik özel-likler, beslenme alışkanlıkları ile fiziksel aktivite düzeyinin bu ilişkiler üzerindeki olası etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kesitsel ve tanımlayıcı nite-likte planlanan araştırma, etik kurul onayı alınarak Türkiye'de yaşayan ve çalışmaya gönüllü olarak katılan toplam 137 birey ile yürütülmüştür. Çalışmaya dahil edilen ka-tılımcılar probiyotik takviye kullanım durumuna göre iki gruba ayrılmış ve probiyotik kullanan bireyler (n=46) ve probiyotik kullanmayan bireyler (n=91) olarak sınıflandı-rılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak sosyodemografik özelliklerini, besin tüketim sıklığı formunu, fiziksel ve beslenme alışkanlıklarını içeren anket formu, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla kullanılan kısa form (Sf-12) yaşam kalitesi ölçeği uygulanmıştır. Analiz so-nuçlarına göre probiyotik kullanım durumu ile yaş, cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, çalışma durumu, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumu ve BKİ ara-sında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Diğer probiyotik veya prebiyotik özellikli besinlerle de anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Depresyon ve anksiyete puanları arasında düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuş, depresyon ve anksiyete düzeyleri arttıkça fiziksel yaşam kalitesi puanlarının azaldığı belirlenmiştir (p<0,05). Mental yaşam kalitesi ile probiyotik kullanım durumu arasın-da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Probiyotik kullanım sıklığı arttıkça depresyon ve anksiyete arasındaki ilişkinin güçlendiği gözlenmiş, ancak bu durum yaşam kalitesinin mental bileşenine yansımamıştır. Çalışmanın sınırlılıkları arasında örneklem grupları arasındaki sayısal dengesizlik, probiyotik suşlarının ve dozlarının ayrıntılı olarak değerlendirilmemesi, bağırsak mikrobiyotasının doğrudan analiz edilememesi ve ruhsal bozukluğu olan bireylerin çalışma dışı bırakılması yer almaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmada sağlıklı yetişkin bireylerde probiyotik takviye kullanımının depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi üzerinde sınırlı etkilere sahip olduğu görülmüş, probiyotiklerin ruhsal durum üzerindeki etkilerinin daha çok klinik popülasyonlarda ve belirli suşlar üzerinden yapılan çalışmalarda belirginleşebileceği düşünülmüştür. Gelecek çalışmalarda daha büyük örneklemlerle, belirli probiyotik suşlarına odaklanan, bağırsak mikrobiyotasını doğrudan değerlendiren, probiyotik et-kilerinin netliğini sağlayan özelliklere sahip ve ruhsal bozukluğu olan bireyleri de kapsayan uzun süreli müdahale çalışmalarının yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the association between probiotic supplement use and depression, anxiety, and quality of life among individuals aged 18-65 years, as well as to investigate the potential influence of demographic characteristics, dietary habits, and physical activity levels on these relationships. Designed as a cross-sectional and descriptive study, the research was carried out with a total of 137 volunteers living in Türkiye after obtaining approval from the relevant ethics committee. Participants were categorized into two groups based on their probiotic supplement use: individuals who reported using probiotics (n = 46) and those who did not use probiotics (n = 91). Data were collected using a structured questionnaire that included items on sociodemographic characteristics, food frequency, dietary habits, and physical activity patterns, in addition to the Beck Depression Inventory, the Beck Anxiety Inventory, and the Short Form-12 (SF-12) questionnaire to assess quality of life. According to the analysis results, no statistically significant associations were found between probiotic use and age, sex, educational level, marital status, employment status, dietary habits, physical activity level, or body mass index (BMI) (p > 0.05). Similarly, no significant relationships were observed between probiotic use and the consumption of other probiotic- or prebiotic-containing foods. A low but statistically significant positive correlation was identified between depression and anxiety scores, indicating that higher levels of depression and anxiety were associated with lower physical component scores of quality of life (p < 0.05). No statistically significant association was found between probiotic use and the mental component of quality of life. Although an increase in probiotic use frequency appeared to strengthen the relationship between depression and anxiety, this pattern was not reflected in the mental quality of life scores. The main limitations of this study include the numerical imbalance between the study groups, the lack of detailed evaluation of probiotic strains and dosages, the inability to directly assess gut microbiota composition, and the exclusion of individuals with diagnosed psychiatric disorders. In conclusion, the findings suggest that probiotic supplement use among healthy adults has limited effects on depression, anxiety, and quality of life. It is considered that the potential mental health benefits of probiotics may become more evident in clinical populations and in studies focusing on specific probiotic strains. Future research is recommended to include larger and more balanced samples, target specific probiotic strains, directly evaluate gut microbiota, incorporate individuals with mental health disorders, and adopt long-term interventional study designs to clarify probiotic effects more clearly.
Benzer Tezler
- Yetişkin bireylerde farklı fermente süt ürünlerinin ağız ve diş sağlığı parametreleri üzerine etkisi
The effect of different fermented milk products on oral and dental health parameters in adult individuals
İREM YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikBiruni ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM SOYLU
- 50 yaş ve üzeri kadınlarda D vitamini ve probiyotik takviye edilmiş yoğurdun günlük tüketiminin yaşam kalitesi, depresyon, antropometrik ölçümler ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi
The effect of vitamin D and probiotic reinforced daily consumption on quality of life, depression, anthropometric measurements and some blood parameters in women 50 years and over
SEFA CAN KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Besin Hijyeni ve TeknolojisiBursa Uludağ ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARTUN YIBAR
- Akne vulgarisli bireylerde glutensiz-kazeinsiz diyetin yaşam kalitesi ve akne oluşumu üzerine etkisi
The effect of gluten-FREE-casein-FREE diet on quality of life and acne occurrence in individuals with acne vulgaris
EYÜP CAN ÖZBAHAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA OKUDU
- Yetişkin bireylerde psikobiyotik özellik gösteren probiyotik besin tüketiminin vücut kompozisyonu, depresyon, bağırsak sağlığı ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of psychobiotic probiotic food consumption on body composition, depression, gut health, and quality of life in adults
KÜBRA KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY ESRA AKSAKAL
- İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde konstipasyonun sıklığı, ciddiyeti, uyku ve diğer faktörlerle ilişkisinin incelenmesi
The relationship between constipation, sleep, and other factors among individuals aged 18–65 attending the Family Medicine Department of Umraniye Training and Research Hospital
MURAT ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN ERSOY