Sanatın zihinsel bir etkinlik olarak tanımlanabilmesinin koşullarını zihin felsefesi bağlamında anlamaya yönelik bir araştırma
A research to understand the conditions for defining art as an activity of the mind in the context of the philosophy of mind
- Tez No: 1003846
- Danışmanlar: PROF. DR. SUAT KARAASLAN, DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEREF EROL
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Güzel sanatlar, Sanat felsefesi, Zihin felsefesi, Fine arts, Art philosophy, Mind of philosophy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması“sanat zihinsel bir etkinliktir; fakat bütün zihinsel etkinlikler sanat değildir; o halde hangi zihinsel etkinlikler sanat olarak tanımlanabilir?”biçimindeki akıl yürütmeden türemektedir.“Hangi zihinsel etkinlikler sanat olarak tanımlanabilir?”sorusu bizi doğrudan“zihinsel etkinlik”deyiminin nasıl tanımlanması gerektiği biçimindeki zihin felsefesi problemine götürmektedir;“zihinsel etkinlik”deyiminin nasıl tanımlandığına bağlı olarak, sanatın zihinsel bir etkinlik olarak tanımlanabilmesinin koşulları da değişmektedir. Şimdi“sanat zihinsel bir etkinliktir.”önermesi, zihinsel durum ve süreçlerin deney ve gözlem olanaklarının ötesinde bir şeymiş gibi görünmesi dolayısıyla fizikselliğin ardında bir tür hakikate gönderme yapar. Öyle ki bu hakikatte“fiziksel olan”ile“fiziksel olmayan”arasındaki ayrım belirleyici olur; bu belirleyici koşul sanat etkinliğinin varlığına ilişkin sorgulamaları ortak biyolojik eğilimlerin söz konusu olduğu veya olabileceği bir düzlemden koparır. Fakat halk psikolojisi bu ontolojik kopuşun karşısında konumlanır ve sanatın gayri-maddi olduğu varsayılan muhtevasının kamusal düzeyde paylaşılabilmesinin bir imkanını yaratır. Halk psikolojisi kavramlarının nörofizyolojik göstergelere indirgendiği senaryoda ise sanat etkinliği yaşanması muhtemel bir ontolojik belirsizlikten kurtulmaktadır. Bu kurtuluşta baskın kodifikasyon, sanat etkinliğinin nörofizyolojik göstergeler üzerinden tanzim edilebileceği yönünde nörobilim tarafından gerçekleştirilir. Fakat bu devinimde nörofizyolojik göstergelerin sanat etkinliği olduğu varsayılan fenomenal durumlar ile ne ölçüde eşlenebileceğinin saptanamaması, epistemik düzeyde bir belirsizlik yaratmaktadır. Fenomenal durumların doğrudan değil, ancak dolaylı olarak okunabileceği kısıtlığı bu epistemik belirsizliğin temel nedenidir ve nihayetinde bu neden, sanat etkinliğinin fenomenal karakterinin erişimsizliği ile neticelenmektedir. Davranışçılık bu epistemik boşluğun doldurulmasına“bir düzey”yardımcı olur;“davranış pekiştirme öyküsü”ve“kültürel öğrenme süreçleri”gibi ölçekler sağduyunun aşıldığı durumlarda evrimsel biyoloji ile hizalı bir paradigma yaratılmasına imkân verir. Fakat davranışçı metodolojiye ait“kişi”referansı, güvenilir bir nihai bilgi şematize edilmesine öyle ki engeldir. Sonuç olarak karmaşık beyin aktivasyonlarının birlikteliğinden türeyen çok boyutlu fenomenal durumların içeriği ile bu durumların nörofizyolojik göstergesi arasındaki epistemik boşluk,“hangi zihinsel etkinlikler sanat olarak tanımlanabilir?”sorusuna bir yanıt üretmeyi güçleştirmektedir. Bu nedenle halk psikolojisi, mevcut bir nörobilimsel açıklamanın imkansızlığı dolayısıyla,“sanat zihinsel bir etkinliktir.”önermesinin anlam inşasında ve bu anlamın kamusal düzeyde paylaşılmasında vazgeçilmez bir pragmatik kuram olma rolü üstlenmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis derives from the following line of reasoning:“art is an activity of the mind; but not all activities of the mind are art; so, which kinds of activities of the mind can be defined as art?”The question“which kinds of activities of the mind can be defined as art?”leads us directly to the philosophy of mind problem concerning how the expression“activity of the mind”itself ought to be defined; for the conditions under which kinds of art can be defined as an activity of the mind vary depending on how the expression“activity of the mind”is defined. Now, the proposition that“art is an activity of the mind.”seems to point to kind of truth beyond physicality, since states and processes of the mind appear to lie beyond the scope of empirical observation and experience. In such a framework, the distinction between the“physical”and“non-physical”become decisive; and this decisive condition detaches inquiries into the existence of art activity from any plane in which shared biological dispositions are, or could be, at issue. However, folk psychology positions itself against this ontological rupture and creates possibility for the publicly shared articulation of the supposedly immaterial content of art. In this scenario in which the concepts of folk psychology are reduced to neurophysiological indicators, art activity is freed from the ontological indeterminacy that would otherwise be likely to arise. Within this displacement of indeterminacy, the governing codification is instituted by neuroscience, insofar as it posits that art activity can, in principle, be regimented through neurophysiological indicators. Yet within this trajectory, the inability to specify the degree to which such indicators can be co-extensive with, or systematically mapped onto, the phenomenal states presumed to constitute art activity introduces a substantive epistemic indeterminacy. The constraint that phenomenal states are accessible only indirectly, rather than directly, constitutes the primary source of this uncertainty and, in turn, renders the phenomenal character of art activity effectively inaccessible. Behaviorism helps to some extent, to fill this epistemic gap; constructs such as“behavioral reinforcement histories”and“cultural learning processes”enable the formation of a paradigm aligned with evolutionary biology in contexts where commonsense explanatory resources prove inadequate. However, the“person”reference operative within behaviorist methodology does not schematize any reliable or final body of knowledge. As a result, the epistemic gap between the content of multidimensional phenomenal states emerging from complex brain activations and their neurophysiological correlates complicates the task of answering the question:“which kinds of activities of the mind can be defined as art?”For this reason, folk psychology assumes an indispensable pragmatic role in both the construction and the public circulation of the meaning of this proposition, precisely because a comprehensive neuroscientific account remains, at present, unattainable.
Benzer Tezler
- Yaratma sürecinde bir ifade aracı olarak sembollerin oluşumu üzerine bir inceleme
A Study on formation of symbols as a mean of expression in process of creation
İLHAN ŞENAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiResim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BEDRİ KARAYAĞMURLAR
- Sanat eğitiminde bir estetik problem olarak kitsch ve sanat ayırımı
As an aesthetic problem kitsch in art education and art differentiation
CEYLAN SEBİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. BEDRİ KARAYAĞMURLAR
- Kişiler arası ilişkilerinde incinen çocuklara yönelik bağışlama eğitiminde farklı bir yöntem olarak etkileşimli elektronik kitap uygulaması
Interactive electronic book application as a different method of forgiveness training for children who are hurt in relationships between persons
DİLARA PALA ÖZTÜRK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimSüleyman Demirel ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. EBRU TAYSİ
DOÇ. OKTAY KÖSE
- Grafik tasarım ve sanatta kadın imgesi: Dirim esin tutku
Woman image in graphic design and art: Living inspiration passion
AYŞE ÖZTÜRK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2019
Güzel Sanatlarİstanbul Arel ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. SELAHATTİN GANİZ
- Sanatta yaratıcı ego ve başkaldırı açısından Jean Michel Basquiat'ın post-grafiti resimleri üzerine bir inceleme
A review on Jean-Michel Basquiat's post-graffiti paintings in terms of creative ego and rebellion in art
BUSE PEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİLE ARZU AYTEKİN