Geri Dön

Vitamin D düzeyinin insülin direnci ve böbrek fonksiyon testlerine etkisi

The effect of vitamin D level on insulin resistance and kidney function tests

PDF İndir

  1. Tez No: 1003897
  2. Yazar: ELİF ALICI BIYIK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Böbrek fonksiyon testleri, Vitamin D, İnsülin direnci, Family practice, Kidney function tests, Vitamin D, Insulin resistance
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, üçüncü basamak bir hastanenin aile hekimliği polikliniğine başvuran erişkin bireylerde serum 25-hidroksivitamin D [25(OH)D] düzeyleri ile insülin direnci ve böbrek fonksiyon göstergeleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Kesitsel-tanımlayıcı tipte planlanan bu retrospektif çalışmaya, 01.01.2024–31.12.2024 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran ve vitamin D, açlık kan şekeri, insülin, HbA1C, BUN, kreatinin ve eGFR tetkikleri mevcut olan 18 yaş ve üzeri 1001 birey dahil edilmiştir. Diyabetes mellitus tanısı olanlar, gebeler, malignite öyküsü bulunanlar, aktif karaciğer ve böbrek hastalığı olanlar ile insülin direnci veya kalsiyum metabolizmasını etkileyebilecek ek hastalığı bulunan olgular çalışma dışı bırakılmıştır. İnsülin direnci değerlendirmesinde HOMA-IR modeli kullanılmış ve ≥2,5 değeri insülin direnci varlığı olarak kabul edilmiştir. Vitamin D düzeyleri dört grupta (≤10 ng/mL şiddetli yetmezlik, ≤20 ng/mL yetmezlik, 21–29 ng/mL eksiklik, ≥30 ng/mL normal) sınıflandırılmıştır. Böbrek fonksiyonları CKD-EPI formülü ile hesaplanan eGFR değerlerine göre değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 23.0 programında analiz edilmiş, istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların %60,7'si kadın, %39,3'ü erkektir. Yaş ortalaması 35,48±15,23 yıl olarak saptanmıştır. Serum 25(OH)D düzeyi ortalaması 20,70±11,37 ng/mL'dir. Katılımcıların %15,3'ünde şiddetli vitamin D yetmezliği, %42,9'unda yetmezlik, %28,4'ünde eksiklik ve yalnızca %13,4'ünde normal vitamin D düzeyi saptanmıştır. İnsülin direnci prevalansı %40,3 olarak belirlenmiştir. Ancak vitamin D düzeyleri ile AKŞ, serum insülin ve HOMA-IR değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). HbA1C düzeyleri ile vitamin D düzeyleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Böbrek fonksiyon parametreleri açısından değerlendirildiğinde; vitamin D düzeyi arttıkça serum kreatinin ve BUN ortalamalarının arttığı, eGFR ortalamalarının ise azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların %85,6'sında böbrek fonksiyonları normal sınırlarda iken, %13,4'ünde erken evre, %1,0'ında orta evre böbrek yetmezliği saptanmıştır. Vitamin D düzeyleri ile cinsiyet, yaş grupları ve mevsimsel dağılım arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Şiddetli vitamin D yetmezliği özellikle genç erişkinlerde ve kadınlarda daha sık gözlenmiş; kış mevsiminde belirgin artış saptanmıştır. Bu çalışmada, aile hekimliği polikliniğine başvuran erişkin popülasyonda vitamin D eksikliği ve yetmezliğinin yüksek prevalansta olduğu gösterilmiştir. Serum 25(OH)D düzeyleri ile insülin direnci arasında anlamlı ilişki saptanmamakla birlikte, böbrek fonksiyon parametreleri ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Bulgular, vitamin D düzeylerinin yalnızca kemik metabolizması değil, renal fonksiyon göstergeleri açısından da klinik değerlendirmede dikkate alınması gerektiğini düşündürmektedir. Birinci basamakta metabolik ve renal risk değerlendirmesinde vitamin D düzeylerinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınması önem arz etmektedir.

Özet (Çeviri)

The objective of this study is to evaluate the relationship between serum 25-hydroxyvitamin D [25(OH)D] levels and insulin resistance and kidney function indicators in adult individuals who presented to the family medicine department of a tertiary care hospital. This retrospective study, designed as a cross-sectional-descriptive study, included patients who presented to the Family Medicine Clinic of Sivas Cumhuriyet University Hospital between January 1, 2024, and December 31, 2024 who had vitamin D, fasting blood glucose, insulin, HbA1C, BUN, creatinine, and eGFR tests results available. Individuals with diabetes mellitus, pregnant women, those with a history of malignancy, those with active liver and kidney disease, and those with insulin resistance or additional diseases that could affect calcium metabolism were excluded from the study. The HOMA-IR model was utilised to evaluate insulin resistance, and a value ≥2.5 was identified as insulin resistance. Vitamin D levels were categorised into four groups (≤10 ng/mL severe deficiency, ≤20 ng/mL deficiency, 21–29 ng/mL insufficiency, ≥30 ng/mL normal). Renal function was assessed based on eGFR values calculated using the CKD-EPI formula. Data were analyzed with SPSS 23.0 software, and statistical significance was set at p<0.05. 60.7% of participants were female and 39.3% were male. The mean age was 35.48±15.23 years. The mean serum 25(OH)D level was 20.70±11.37 ng/mL. Severe vitamin D deficiency was found in 15.3% of participants, deficiency in 42.9%, insufficiency in 28.4%, and only 13.4% had normal vitamin D levels. The prevalence of insulin resistance was found to be 40.3%. However, no statistically significant relationship was found between vitamin D levels and fasting blood glucose, serum insulin, and HOMA-IR values (p>0.05). A statistically significant difference was found between HbA1C levels and vitamin D levels (p<0.05). In terms of kidney function parameters, it was found that as vitamin D levels increased, serum creatinine and BUN averages increased, while eGFR averages decreased (p<0.05). While 85.6% of participants had normal kidney function, 13.4% had early-stage kidney failure and 1.0% had moderate-stage kidney failure. A statistically significant relationship was found between vitamin D levels and gender, age groups, and seasonal distribution (p<0.05). Severe vitamin D deficiency was observed more frequently in young adults and women, with a marked increase in the winter season. This study demonstrated that vitamin D deficiency and insufficiency are highly prevalent in the adult population attending family medicine clinics. Although no significant association was found between serum 25(OH)D levels and insulin resistance, statistically significant associations were identified with renal function parameters. The findings suggest that vitamin D levels should be considered in clinical assessment not only for bone metabolism but also for renal function indicators It is important to consider vitamin D levels within a comprehensive approach to metabolic and renal risk assessment in primary care.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    316710

    Çocuk ve adölesan obez olgularda endotel fonksiyonunun irdelenmesi1

    Evaluation of endothelial function in obese children and adolesance

    HACER EFNAN (MELEK) OKUYAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUfuk Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. AYÇA TÖREL ERGÜR

  2. Tez No

    556663

    Polikistik over sendromlu hastalarda fibroblast growth factor-23 düzeyinin değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    SEYFULLAH KAN

    Tıpta Yan Dal Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bakanlığı

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CAVİT ÇULHA

  3. Tez No

    738582

    Obezitede insülin rezistansı ve endotel disfonksiyonu ilişkisinin değerlendirilmesi

    The evaluation of the relationship between insulin resistance and endothelial dysfunction in obesity

    ŞEVİN DEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Aile HekimliğiSağlık Bakanlığı

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. KADRİYE AYDIN TEZCAN

  4. Tez No

    840841

    Kronik böbrek hastalığında vitamin D düzeyi ile klinik ve laboratuvar parametreleri arasındakii ilişki

    The relationship between vitamin D level and clinical andlaboratory parameters in chronic kidney disease

    MEHMET KARAÇALI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    İç HastalıklarıGaziantep Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CELALETTİN USALAN

  5. Tez No

    359060

    Kronik böbrek yetmezliği olan protein-enerji tükenme sendromlu hastalardaki agouti-related peptit düzeylerinin klinik, antropometrik ölçümler ve sitokinlerle arasındaki ilişki

    The correlation between agouti-related peptide level and clinic, anthropometric measurements and cytokines in patients with chronic renal failure and protein energy wasting syndrome

    REFİKA KARAER

    Tıpta Yan Dal Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    NefrolojiÇukurova Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM KARAYAYLALI

Geri Dön