Stresin fiziksel, biyokimyasal ve hematolojik parametreler üzerine etkisi
Effect of stress on physical, biochemical, and hematological parameters
- Tez No: 1004042
- Danışmanlar: PROF. DR. ASLAN KALINBACAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Beyaz gürültü, biyokimya, hematolojik parametreler, stres, Biochemical, hematological parameters, stress, white noise
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Stres, vücudun çevresel uyaranlara verdiği fonksiyonel tepki olup, vücut sistemlerinin işleyişi üzerinde derin etkiye sahiptir. Bu çalışmada günlük hayatta maruz kaldığımız 70 dB şiddetindeki beyaz gürültüye organizmanın verdiği yanıtın değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 8–10 haftalık yaşta toplam 20 adet Wistar albino sıçan (10 dişi, 10 erkek) kullanılmıştır. Hayvanlar rastgele kontrol ve stres grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Stres grubundaki sıçanlar, 30 gün boyunca günde 1 saat süreyle 70 dB SPL geniş bant beyaz gürültüye maruz bırakılmış; kontrol grubu standart laboratuvar koşullarında tutulmuştur. Deney öncesi ve sonrası alınan kan örneklerinde serum glukoz, total kolesterol, tiroksin (T4), protein fraksiyonları, kan biyokimya ve hemogram analizleri yapılarak sonuçlar raporlanmıştır. İstatistiksel analizler uygun testler kullanılarak yapılmış, cinsiyet ve stres etkileşimi iki yönlü ANOVA ile incelenmiştir. Kronik beyaz gürültü stresine maruz kalan sıçanlarda serum glukoz düzeylerinde artış, total kolesterol düzeylerinde ise azalma gözlenmiş; bu değişimlerin erkek sıçanlarda daha belirgin olduğu saptanmıştır. Dişi sıçanlarda gürültü stresine maruz bırakılan grupta, serum T4 düzeyleri kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunurken (p<0,001), erkek sıçanlarda serum kolesterol düzeyi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Biyokimyasal ve hematolojik bulgular değerlendirildiğinde, Glukoz, Na/K ve protein parametrelerinde daha belirgin stres yanıtı oluştururken, dişi sıçanlar daha stabil biyokimyasal profil gösterdi. Dişi sıçanlarda lökosit, eritrosit ve trombosit serilerini kapsayan daha çok sistemli bir yanıt gelişirken, erkek sıçanlarda yanıtın daha sınırlı ve trombosit ağırlıklı olduğu belirlendi. Kronik beyaz gürültü stresi, sıçanlarda metabolik, endokrin, biyokimyasal ve hematolojik sistemleri kapsayan entegre bir adaptasyon yanıtı oluşturmaktadır. Gözlenen cinsiyete bağlı farklılıklar, stres yanıtının hormonal ve düzenleyici mekanizmalarla şekillendiğini göstermektedir. Bu bulgular, kronik çevresel stresörlerin organizma üzerindeki sistemik etkilerinin anlaşılmasına katkı sağlamış olup, ileri çalışmalara kaynak teşkil edecektir.
Özet (Çeviri)
Stress is a functional response of the organism to environmental stimuli and exerts profound effects on the regulation of multiple physiological systems. The aim of this study was to evaluate the biological response of the organism to chronic exposure to white noise at an intensity of 70 dB, a level commonly encountered in daily life. A total of twenty Wistar albino rats (10 females and 10 males), aged 8–10 weeks, were included in the study. Animals were randomly divided into control and stress groups. Rats in the stress group were exposed to broadband white noise at 70 dB SPL for 1 hour per day over a period of 30 days, while the control group was maintained under standard laboratory conditions. Blood samples were collected before and after the experimental period. Serum glucose, total cholesterol, thyroxine (T4), protein fractions, routine biochemical parameters, and complete blood count (hemogram) indices were analyzed. Statistical analyses were performed using appropriate tests, and the interaction between sex and stress was examined using two-way ANOVA. In rats exposed to chronic white noise stress, serum glucose levels increased, whereas total cholesterol levels decreased; these changes were more pronounced in male rats. In female rats exposed to noise stress, serum T4 levels were found to be significantly higher compared to the control group (p<0.001), while in male rats, serum cholesterol levels showed a statistically significant change (p<0.05). Evaluation of biochemical and hematological findings revealed a more prominent stress response in glucose, Na/K ratio, and protein parameters, whereas female rats exhibited a relatively more stable biochemical profile. Hematological assessment demonstrated a more multi-systemic response involving leukocyte, erythrocyte, and platelet series in female rats, while the response in male rats was more limited and predominantly platelet-oriented. Chronic white noise stress elicits an integrated adaptive response in rats involving metabolic, endocrine, biochemical, and hematological systems. Observed sex-dependent differences suggest that the stress response is shaped by hormonal and regulatory mechanisms. These findings contribute to understanding the systemic effects of chronic environmental stressors on the organism and will serve as a basis for further research.
Benzer Tezler
- 10-12 yaş yüzücülerde detraining ve retraining`in oksidatif stres ve antioksidan savunma sistemi üzerine etkisi
The effects of detraining and retraining on oxidative stress and antioxidant defence system in 10-12 years old swimmers
MUSTAFA ARMAĞAN ONGUN
- Koyunlarda doğum öncesi ve sonrası haptoglobin düzeylerinin araştırılması
The ınvestıgatıon of haptoglobın levels at the prepartum and postpartum perıod ın sheep
İBRAHİM ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Veteriner HekimliğiErciyes ÜniversitesiVeterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEHBİ GÜNEŞ
- Tuz ve su stresinin asmaların bazı fiziksel ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkileri
Effects of salt and water stress on some physiological and biochemical characteristics of grapevines
ZEHRA BABALIK
Doktora
Türkçe
2012
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN GÖKTÜRK BAYDAR
- Sağlıklı erişkinlerde fiziksel aktivitenin eritosit ve plazmadaki oksidan/antioksidan parametreler üzerine olan etkilerinin belirlenmesi ve yüksek antioksidan özelliği olduğu bilinen nar suyunun bu parametreler üzerine olan etkilerinin araştırılması
Influence of physical activity on erythrocyte and plasma oxidant/ antioxidant parameters in healthy adults and possible effects of pomegranate juice on these parameters
MEHMET ALTUĞ
- Diyabette oksidatif stresle ilişkili paraoksonaz 1 gen polimorfizminin beslenme durumu, vücut bileşimi ve bazı biyokimyasal parametrelerle ilişkisi
Correlation paraoxonase 1 gene polymorphisms associated with oxidative stress in diabetes with nutritional status, body composition and some biochemical parameters
EMİNE KOÇYİĞİT
Doktora
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAKBULE GEZMEN KARADAĞ