Safevî dönemi mushaflarının falnâme tezhiplerinin analizi (Türk İslam Eserleri Müzesi)
Analysis of the illustrations in mushafs from the Safavid period (Turkish Islamic Art Museum)
- Tez No: 1004091
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİHAL ARACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Safevî dönemi siyasî açıdan oldukça hareketli ve bunun yanında zengin bir kültürle vâr olmuştur. Bu siyasî hareketin sanat açısından coğrafyanın zenginleşmesine katkısı olduğunu söylemek mümkündür. Kültürler arası etkileşim, kimi zaman bir savaş ganimeti, kimi zaman da bir hediyeleşme yoluyla sunulan yazma eserler sayesinde gerçekleşmiştir. Sanat tarihi bakımından tüm coğrafî ve siyasî çalkantılara rağmen sanat, hanedanlıkların her daim en mühim meselelerinden biri olarak görülmüştür. Yazma eserlere ve sanatçılara verilen değer bakımından, Safevî dönemi bezemeleriyle en göz alıcı eserlerin üretildiği dönemlerden biri olmuştur. Özellikle tezhipli ve minyatürlü eserler bu dönemin şahidi olarak günümüze ulaşmıştır. Çalışmamızın içeriğini Safevî dönemi mushaflarında bulunan falnâme sayfalarının tezhipleri oluşturmaktadır. TİEM'de yapılan araştırma sonucunda Safevî dönemi tezhip özelliklerini barındıran mushafların büyük bir kısmında falnâmeler görülmüştür. Çalışma disiplininde öncelikle falnâme konusu ve çeşitleri ele alınmış, ardından Safevî dönemi siyasal, kültürel ve sanatsal açıdan incelenerek konunun içeriği desteklenmiştir. Araştırma sonucunda tespit edilen 61 mushafın falnâme tezhipleri kompozisyon itibarıyla ele alınarak motif, renk ve desen kurgusu bakımından incelenerek çizimleri yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
The Safavid period was politically quite turbulent and, at the same time, rich in culture. It is possible to say that this political turmoil contributed to the enrichment of the region in terms of art. This interaction took place sometimes through manuscripts presented as spoils of war, and sometimes through gifts. From an art historical perspective, despite all geographical and political upheavals, art has always been regarded as one of the most important concerns of dynasties. The Safavid period, one of the most important periods in terms of the value placed on written works and artists, was also a period when the most eye-catching works were produced. In particular, illuminated and miniaturised works have survived to the present day as witnesses to this period. The content of our study consists of the illuminations found on the falnâme pages of Safavid-period Qur'ans. Research conducted at TİEM revealed that falnâmeler are found in the majority of Safavid-period Qur'ans that feature Safavid-period illumination characteristics The study primarily addresses the subject of falnâme and its varieties, followed by an examination of the Safavid period from political, cultural and artistic perspectives to support the content of the subject. The 61 manuscripts identified in the research were examined in terms of their composition, motif, colour and pattern design, and drawings were made.
Benzer Tezler
- Türk ve İslam Eserleri Müzesi'ndeki XVI. yüzyıl Safevî dönemi mushafların zahriye tezhibinde sayfa düzeni
Page layout in the zahriye illumination of the XVI. century Safavid period mushafs in the Museum of Turkish and Islamic Arts
ŞEYMA ALTIPARMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. GÜLNUR DURAN
- İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesindeki A. 6661 numaralı mushafın tezhip özellikleriyle incelenmesi
Examination of the koran numbered a. 6661 at İstanbul University Rare Books Library with its illuminated manuscript features
DİLAN ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. GÜLNUR DURAN
- Türk ve İslam Eserleri Müzesi'ndeki 192 numaralı mushafın tezhip özellikleri
Discussion features of the Qur'an no.192 in the Turkish and Islamic Art Museum
FUNDA ARI KARAKAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. GÜLNUR DURAN
- Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesinde bulunan seçili eserlerin negatif teknik açısından incelenmesi
Examination of selected manuscripts in the Topkapi Palace Museum Library in terms of negative technique
FATMA ZEHRA NEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÜÇER
- Safevi dönemi Herat ve Şiraz üslubuna ait bazı Kur'an-ı Kerim yazmalarında Zahriye ve Serlevha tezyinatı
Front endpaper and heading pages illuminations in some Quranic manuscripts belonging to the Herat and Shiraz style of the Safavid period
HATİCE SEVDE ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. GÜL GÜNEY