Ahmed Mustafa el-Merâğî'nin Tefsîru'l-Merâğî adlı eserinde münâsebâtü'l-Kur'ân
Ahmed Mustafa el-Merâğî's work Tefsîru'l-Merâğî: Münâsebâtü'l-Kur'ân
- Tez No: 1004367
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ÇETİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kâinatı belli bir nizam ve düzen içinde yaratan ve onu muhteşem bir ahenk ile donatan Yüce Allah, insanlığa hidayet kaynağı olarak lütfettiği Kur'ân-ı Kerîm'in nazmını da beşer üstü bir intizam ve insicam çerçevesinde tertip etmiştir. Yirmi üç yıl gibi uzun bir zaman zarfında ve çeşitli sebeplere bağlı olarak parça parça nazil olan Kur'ân'ın en büyük i'câz yönlerinden biri, âyet ve sûrelerin sıralanmasındaki muazzam tertip, belâgat ve üsluptur. Onun bu mucizevî özelliklerinden birini teşkil eden âyet ve sûrelerin tertibindeki zerâfet, letâfet ve ahengi inceleyen ilim dalı Münâsebâtu'l-Kur'ân olarak adlandırılmaktadır. Âyet ve sûreler arası irtibatı inceleyen münâsebet disipliniyle ilgili dikkate değer çalışmalardan biri, Ahmed Mustafa elMerâğî'nin yaklaşık otuz ciltlik Tefsîru'l-Merâğî adlı eseridir. Merâğî, tefsirinde bu ilme özel bir yer vermekte ve Kur'ân'ın bütünlüğünü esas alan yorumlarıyla dikkat çekmektedir. Bu bağlamda araştırmada Merâğî'nin ilgili eserinde geniş bir şekilde değinilen münâsebet ilmine dair örnekler değerlendirilerek müfessirin metodu ortaya koyulmaya gayret edilmiştir. Araştırmada genel olarak metin tahlili ve veriler arasında mukayese metodu kullanılarak müfessirin âyet ve sûreler arasındaki münâsebete dair dile getirdiği yorumlar değerlendirilmiştir. Neticede Merâğî'nin, münâsebet ilmiyle alakalı kâideleri tefsirinde bizâtihî tatbik ettiği ve âyet ve sûreler arasındaki irtibatı uygulamalı olarak ortaya koyduğu tespit edilmiştir. Tefsirinde âyetler arasındaki tertip ve insicamı ortaya koyması ve özellikle her sûrenin öncekiyle uyum ve irtibatını açıklaması, onun münâsebet ilmine verdiği değeri ve bu ilimden fazlaca istifade ettiğini göstermektedir. Diğer yandan Merâğî, münâsebet ilmine tefsirinde yer vererek sadece Kur'ân'ın i'câzına işaret etmekle yetinmemiş aynı zamanda çağın insanın dinî anlayışı ve toplumsal sorunlarına ihtiyaç duyduğu cevapları da bu vesileyle açıklamaya gayret etmiştir. Onun bu yöntemi zamanla kendine özgü bir hale gelmiş ve geçmiş kaynaklardan naklettiği münâsebet yorumları onun üslubunda belirgin bir özellik kazanmıştır. Zira müfessir, münâsebet tercihlerini âyetlerin mesajını insanlara en güzel şekilde aktarmak için tefsirini yaptığı âyetin ifade ettiği anlama en yakın olan görüşe göre şekillendirir. İlgili tefsirin mukaddimesinde de ifade ettiği üzere, bunu tefsiri kolaylaştırma ve okuyucuya en faydalı olanı sunma amacına uygun olarak yapar.
Özet (Çeviri)
This study examines the science of Munâsabât al-Qur'ân, which investigates the interconnections and coherence between Qur'anic verses and chapters, through the exegetical methodology of Ahmad Mustafa al-Marâghî as reflected in his work Tafsîr al-Marâghî. Despite the gradual revelation of the Qur'an over twenty-three years under diverse circumstances, its orderly structure and internal coherence constitute one of its fundamental aspects of inimitability (iʿjâz). Al-Marâghî places particular emphasis on these structural relationships and adopts a holistic approach that foregrounds the unity of the Qur'anic text. Methodologically, the study employs textual analysis and comparative evaluation to analyze al-Marâghî's interpretations concerning the relationships between verses and chapters. Selected examples from Tafsîr al-Marâghî are examined in order to identify how the principles of munâsabât are applied in practice. The findings indicate that al-Marâghî does not merely theorize about intertextual coherence but systematically implements the rules of munāsabāt within his exegetical practice, especially by clarifying the thematic continuity between consecutive chapters. The study concludes that al-Marâghî's consistent use of munâsabât functions as a methodological tool that enhances both the structural coherence of his exegesis and its interpretive clarity. By prioritizing the most contextually appropriate relationships between verses and chapters, he aims to facilitate understanding and present the most beneficial interpretation to the reader.
Benzer Tezler
- منهج الشيخ أحمد مصطفى المراغي في تفسيره (تفسير المراغي) آيات الحجاب أنموذج
Ahmed Mustafa el-Maraghi'nin Tafsir el-Maraghi adlı eserinde hicap ayetlerini yorumlamadaki yaklaşımı bir örnek olarak
HARFI ADE FEBRA PUTRA
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED SIDDIK
- Tefsîru'l-Merâğî'nin ictimâî tefsir açısından değerlendirilmesi
Evaluation of Tafsiru'l-Maraghî in of the iqtimâî interpretation
MEHMET SERİ DOĞRU
Doktora
Türkçe
2021
DinErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM GÖRENER
- حقوق الإنسان وتطبيقاتها في القرآن الكريم: تفسير المراغي أنموذجًا
Kur'an-ı Kerim'de insan hakları ve uygulamaları: Bir model olarak tefsir el-meraği
TAREK AMMAR OMRAN AMMAR
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ KURT
- Ahmed Mustafa el-Merâğî'nin 'Ulûmu'l-Belâğa adlı eserinin belâğat açısından değerlendirilmesi
The rhetorical evaluation of the work called 'Ulûmu'l-Belâğa by Ahmed Mustafa el-Merâğî
ABDUSSELAM TAKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimŞırnak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAŞAR ACAT
- Türk mûsikîsi icralarında nağme ve perde ilişkisi: Tanburi Cemil örneği
The relationship between melodic pattern and perde in Turkish music performances: Example of Tanburi Cemil
NURULLAH KANIK
Doktora
Türkçe
2024
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN DOĞRUSÖZ DİŞİAÇIK