Geri Dön

Obez bireylerde diyet etkinliğini ölçmek için yeni bir ölçek geliştirme: Diyet Gözlemsel Değerlendirme Formu (DOA-OB)

Developing a new scale to measure dietary effectiveness in obese individuals: The Dietary Observational Evaluation form (DOA-OB)

  1. Tez No: 1004443
  2. Yazar: BÜŞRAHAN SANCAK ÖZEN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE TOKPUNAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Diyet süreci, Diyet Değerlendirme, Ağırlık kaybı, Beslenme müdahalesi, Ölçek geliştirme, Diet process, Diet assessment, Weight loss, Nutritional intervention, Scale development
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Biruni Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Obezite tedavisinde diyet sürecinin değerlendirilmesi genellikle ağırlık kaybı üzerinden yapılmakta, bireyin diyeti uygulama ve sürdürme sürecini etkileyen faktörleri bütüncül olarak ölçen bir ölçek bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı obezlerde bireysel (BBF) ve diyetsel faktörleri (DBF) birlikte değerlendiren Diyet Gözlemsel Değerlendirme Formu-Obezite (DOA-OB) adlı yeni bir ölçek geliştirmektir. Zayıflama diyeti uygulanmak üzere, online beslenme ve diyet hizmeti alan 300 obez bireye klinik diyetisyen tarafından beslenme anamnez formu, DOA-OB Formu uygulanmış, haftalık antropometrik ölçüm verileri alınarak, tüm veriler 2 hafta boyunca kaydedilmiştir. DOA-OB Formu, iki bölümlü, analitik rubrik (dereceli puanlama) sistemi kullanan, alt boyut puanları bazında değerlendirme yapılan, 2-0 arası puanlanan 22 maddeli bir ölçektir. BBF, bireyin başlangıç biyopsikososyal altyapısını; DBF ise diyetin etkinliğini göstermektedir. Veri analizinde, ölçek üzerinde Temel Bileşenler Analizi ve Cronbach alfa katsayısı kullanılmış; ROC eğrisi analizi yapılmıştır. Analizler sonucu, BBF kadınlarda 4, erkeklerde 3 faktöre; DBF her iki cinste de 3 faktörlü yapıya indirgenmiştir. Güvenirlik katsayıları, DBF (0,709) ve BBF-kadın (0,623) için kabul edilebilir, BBF erkek için düşük (0,217) bulunmuştur. BBF erkek için hesaplanan düşük iç tutarlılık sonuçlarının sebebi; madde sayısının azlığı, heterojen yapı ve ölçek içindeki ters kodlanan maddelerdir. İki haftalık çalışma süresi boyunca DBF puanları değişimi önemli bulunmuştur (p<0,001). Haftalık ağırlık kaybı≥ vücut ağırlığının %0,3'ü olan bireyler başarılı (1), bu eşiğin altında kalanlar ise başarısız (0) olarak belirlenmiş ve ROC analizi sonuçlarına göre DBF puanları diyette başarılı ve başarısız kişiler için mükemmel düzeyde ayırt edici bulunmuştur (AUC=0,958 ve 0,949). Sonuç olarak, DOA-OB Formu'nun obezitenin beslenme tedavisinde nitel ve nicel değerlendirmeler sağlayarak hem klinik hem araştırma amaçlı kullanılabileceği gösterilmiştir.

Özet (Çeviri)

In obesity treatment, the evaluation of the diet process is generally based on weight loss; however, there is no comprehensive scale that measures the factors influencing an individual's implementation and maintenance of the diet holistically. The aim of this study is to develop a new scale called the Diet Observational Assessment Form-Obesity (DOA-OB) that evaluates both individual (IF) and dietary factors (DRF) in obese individuals. Thirty-one obese individuals receiving online nutrition and diet services for weight loss diets were administered a nutritional history form and the DOA-OB Form by a clinical dietitian. Weekly anthropometric measurements were taken, and all data were recorded for two weeks. The DOA-OB Form is a 22-item scale using a two-part analytical rubric (graded scoring) system, with sub-dimension scores ranging from 0 to 2. IO represents the individual's initial biopsychosocial background, while DFP indicates the effectiveness of the diet. Principal Component Analysis and Cronbach's alpha coefficient were used in data analysis, and ROC curve analysis was performed. As a result of the analyses, BBF was reduced to 4 factors in women and 3 factors in men; DBF was reduced to a 3-factor structure in both sexes. Reliability coefficients were found to be acceptable for DBF (0.709) and BBF-women (0.623), and low for BBF men (0.217). The reason for the low internal consistency results calculated for BBF men is the small number of items, heterogeneous structure, and reverse-coded items within the scale. The change in DBF scores during the two-week study period was found to be significant (p<0.001). Individuals with weekly weight loss ≥ 0.3% of body weight were determined as successful (1), and those below this threshold were determined as unsuccessful (0), and according to the ROC analysis results, DBF scores were found to be an excellent discriminator for successful and unsuccessful individuals in dieting (AUC=0.958 and 0.949). In conclusion, it has been shown that the DOA-OB Form can be used for both clinical and research purposes by providing qualitative and quantitative assessments in the nutritional treatment of obesity.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    519104

    Hipertansif bireylerin tedaviye uyum ve yaşam değişikliği başarısını değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi

    Development of the evaluation scale for treatment compliance and life change success of hypertensive individuals

    LALE ESİRGEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Halk Sağlığıİstanbul Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜNAY CAN

  2. Tez No

    787752

    İnsülin direnci tanısı almış yetişkin bireylerde akdeniz tipi beslenmeye uyumun antropometrik ölçümler ve biyokimyasal parametreler ile ilişkisi

    The relationships of adherence to the mediterranean diet with anthropometric measurements and biochemical parameters in adult individuals diagnosed with insulin resistance

    HİLAL EVCİMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BURCU ATEŞ ÖZCAN

  3. Tez No

    783175

    Obez bireylerde kilo azaltımı için uygulanan diyet, egzersiz ve auriküler vagus sinir uyarımı etkinliğinin karşılaştırılması

    Comparison of diet, exercise and auricular vagus nerve stimulation efficacy for weight reduction in obese individuals

    GÖZDE İN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonBahçeşehir Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ VEYSEL ÖZDEN

  4. Tez No

    230098

    Aerobik ve kombine aerobik dirençli egzersizlerin aşırı kilolu ve obez kadın ve erkeklerde vücut kompozisyonu, kas kuvveti, endurans, kan basıncı, fiziksel yaşam kalitesi ve duyguduruma etkisi

    The effects of aerobic and combined aerobic resistance training on body composition, muscle strength, endurance, blood pressure, mood and physical quality of life in overweigth and obese men and women

    ENGİN ŞANAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonPamukkale Üniversitesi

    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü

    PROF. DR. FÜSUN ARDIÇ

  5. Tez No

    916867

    Aerobik egzersizin aterosklerotik kardiyovasküler hastalığı olan obez hastalarda kinezyofobi, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkileri

    Effects of aerobic exercise on kinesophobia, functional capacity and quality of life in obese patients with atherosclerotic cardiovascular disease

    SELİM OĞUZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    UZMAN FATMA GÜL ÜLKÜ DEMİR

Geri Dön