Birinci basamakta skabiyez hastalarının tanı ve tedavi süreçlerinin niteliksel değerlendirilmesi
Diagnosis and treatment processes of patients with scabies in primary care: A qualitative study
- Tez No: 1004457
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, birinci basamak, kaşıntı, skabiyez, Family medicine, primary care, pruritus, scabies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Skabiyez hastalığı, Sarcoptes scabiei akarı tarafından oluşturulan parazitik bir deri hastalığıdır. Skabiyez, etkilenen bireyler üzerinde önemli bir yük oluşturan küresel bir sağlık sorunudur. Bu çalışmada Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı polikliniklere başvuran skabiyez tanısı alan ve tedavi süreci tamamlanan hastaların hastalık süreçlerindeki deneyimlerini değerlendirmek amaçlandı. YÖNTEM: Bu tez çalışması tanımlayıcı nitelikte olup niteliksel yöntemle yapılmıştır. Çalışmaya Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı polikliniklere ayaktan başvuran skabiyez tanısı alan ve tedavi süreci tamamlanan hastalar katılmıştır. Veriler; sosyodemografik özelliklerin ve Skabiyez hastalığının tanı, hastalık ve tedavi süreçlerinin değerlendirildiği yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen görüşler; alt temalar ve temalar şeklinde gruplandırılmıştır. BULGULAR: Araştırmaya 12'si kadın (%60,00), 8'i erkek (%40,00) olmak üzere 20 katılımcı dahil edildi. Veriler; tanı süreci, hastalık seyri, psikososyal etkiler ve hane içi hastalık yönetimi başlıklarında değerlendirildi. Özgül olmayan başlangıç belirtilerine bağlı tanısal gecikmeler, şiddetli gece kaşıntısına bağlı uyku bozulması, temizlik-bakım yükünün çoğunlukla kadınlarda yoğunlaşması, damgalanma/utanç ve sosyal izolasyon ile iyileşme sonrası nüks kaygısı ve hayalet kaşıntı öne çıkan bulgulardı. SONUÇ: Skabiyez yönetiminde özgün destek sistemleri güçlendirilmelidir. Birinci basamak sağlık hizmetlerinde hastaya özel bilgilendirme, danışmanlık ve izlem hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır. Ayrıca çevresel hijyen uygulamalarına ilişkin uygulanabilir eğitimler standartlaştırılmalı ve tedaviye uyumu kolaylaştıracak, gereksiz temizlik yükünü azaltacak pratik yönlendirmeler ile damgalanmayla mücadeleyi destekleyen toplum temelli farkındalık çalışmaları teşvik edilmelidir.
Özet (Çeviri)
AIM: Scabies is a parasitic skin disease caused by the mite Sarcoptes scabiei and represents a global public health problem that imposes a substantial burden on affected individuals. This study aimed to evaluate the experiences of patients diagnosed with scabies who presented to the outpatient clinics of the Department of Family Medicine at Sakarya University Faculty of Medicine and had completed their treatment process. MATERIALS AND METHODS: This thesis was designed as a descriptive qualitative study and conducted using qualitative research methods. Patients who had been diagnosed with scabies, completed their treatment process, and attended the outpatient clinics affiliated with the Department of Family Medicine at Sakarya University Faculty of Medicine were included in the study. Data were collected using a semi-structured interview form designed to evaluate sociodemographic characteristics as well as experiences related to the diagnosis, disease course, and treatment processes of scabies. The obtained data were analyzed and organized into subthemes and overarching themes. RESULTS: Among the 20 participants (12 women, 60.0%; 8 men, 40.0%), diagnostic delays were frequently observed due to nonspecific symptoms, and severe nocturnal itching markedly impaired sleep quality. A substantial cleaning and caregiving burden was identified, largely undertaken by women within the household. Psychosocially, patients experienced pronounced stigma, shame, and social isolation. Clinical recovery was often followed by persistent relapse anxiety and phantom itching. CONCLUSION: Scabies-specific support in primary care should be strengthened through tailored education, counselling and follow-up, alongside standardized, practical guidance on environmental hygiene to improve adherence, reduce unnecessary cleaning burden, and support stigma-reducing community awareness.
Benzer Tezler
- Türkiye'deki tam zamanlı aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin sık görülen dermatolojik hastalıklar hakkındaki bilgi düzeylerinin ölçülmesi
Measuring the level of knowledge about common dermatological diseases of full-time family medicine specialist students in Turkey
VİLDAN SÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
PROF. DR. AYSUN ŞİKAR AKTÜRK
- Birinci basamakta sık görülen dermatolojik hastalıklar ve etkileyen faktörler
Common dermatological diseases in primary care and affecting factors
ELİF GÜLSÜM PARLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- İstanbul'daki aile hekimlerinin ve aile hekimliği asistanlarının Skabiyez hakkındaki bilgi beceri tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the Knowledge , Skills , Attitudes and Behaviors of Family Physicians and Family Medicine Assistants in İstanbul About Scabies
HİDAYET DİRİL GÖĞÜŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- Birinci basamakta tıbbi kayıtlar ve sağlık hizmet profili
Medical records and health care service profile in primary care
MULLA İNAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ESRA SAATÇI
- Birinci basamakta elektronik hasta kayıtları ve sağlık hizmet profili
Electronic patient records and health care service in primary care
M. ERGÜN ÖKSÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ESRA SAATÇI