Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılanYesevi Türkçe kitap setindeki okuma metinlerininokunabilirlik düzeyleri
Readability levels of reading texts in Yesevi Turkish book set used in teaching Turkish as a foreign language
- Tez No: 1004557
- Danışmanlar: DOÇ. MUSTAFA ULUOCAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, Yesevi Türkçe Öğretim Seti içerisinde yer alan A1, A2, B1, B2, C1 düzeyindeki okuma metinlerinin okunabilirlik düzeylerini belirlemek ve bu metinlerin hedeflenen öğrenici seviyelerine uygunluğunu incelemektir. Bu doğrultuda, öğretim setindeki okuma metinleri; Ateşman (1997), Çetinkaya-Uzun (2010) ve Bezirci-Yılmaz (2010) tarafından geliştirilen okunabilirlik formülleri kullanılarak nicel bir analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın bulgular bölümünde; kullanılan üç farklı formüle göre metinlerin kelime/cümle uzunlukları, hece sayıları ve okunabilirlik puanları tespit edilmiş; metinlerin seviyeler arasındaki sayısal değişimleri tablolar hâlinde sunulmuştur. Elde edilen nicel veriler, metinlerin okunabilirlik düzeylerinin genel olarak seviyelerle paralel bir artış gösterdiğini, ancak özellikle üst düzey metinlerin (B2-C1) yapısal olarak daha karmaşık bir görünüm sergilediğini ortaya koymuştur. Çalışmanın tartışma ve sonuç bölümlerinde bu bulgular, Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (D-AOBM 2020) Tamamlayıcı Cilt'te tanımlanan yeterlilik alanları ve stratejilerle ilişkilendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda; üst düzey metinlerin sadece dilsel zorluk değil, aynı zamanda D-AOBM'nin vurguladığı“örtük anlamları anlama”ve“ince ayrıntıları kavrayabilme”(s. 58) gibi bilişsel süreçleri de içeren bir alımlama kapasitesi gerektirdiği saptanmıştır. Ayrıca, metin yapılarının öğrenicinin“alımlama stratejilerini”(s. 63) kullanma süreciyle doğrudan bağlantılı olduğu belirlenmiştir. Öneriler kısmında ise, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi için materyal tasarlanırken sadece nicel verilerin değil, D-AOBM'nin“eylem odaklı yaklaşım”(s. 33) kriterlerinin de dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır. Bu çalışma, Türkçe öğretim setlerinin bilimsel ve uluslararası standartlara uygun bir dikey eksende yapılandırılmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this research is to determine the readability levels of reading texts in the Yesevi Turkish Language Teaching Set for A1, A2, B1, B2, and C1 levels and to evaluate their suitability for the targeted learner proficiency stages. Accordingly, the reading texts in the teaching set were subjected to quantitative analysis using readability formulas developed by Ateşman (1997), Çetinkaya-Uzun (2010), and Bezirci-Yılmaz (2010). In the findings section of the study, word/sentence lengths, syllable counts, and readability scores were identified according to the three different formulas used, and the numerical changes of the texts across levels were presented in tables. The quantitative data obtained revealed that while readability levels generally showed an increase parallel to the proficiency levels, the advanced-level texts (B2-C1) exhibited a structurally more complex profile. In the discussion and conclusion sections of the study, these findings were correlated with the proficiency descriptors and strategies defined in the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR 2020) Companion Volume. The evaluation results indicated that advanced-level texts require a reception capacity that includes cognitive processes such as“understanding implicit meaning”and“recognizing fine details”(p. 58), as emphasized by CEFR, rather than mere linguistic difficulty. Furthermore, it was determined that text structures are directly linked to the process of utilizing the learners'“receptive strategies”(p. 63). In the recommendations section, it is emphasized that not only quantitative data but also the“action-oriented approach”(p. 33) criteria of CEFR should be considered when designing materials for teaching Turkish as a foreign language. This study aims to contribute to the structuring of Turkish teaching sets on a scientific and international vertical scale.
Benzer Tezler
- Kazakistan'da yükseköğretimde Türkiye Türkçesini öğrenen öğrencilerin Türkoloji bölümünü seçme sebepleri
Reasons for choosing Turkology department for students who learn Turkish in higher education in Kazakhstan
TOGZHAN ZHUMAKANOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPASLAN OKUR
- Lise öğrencilerinin Almanca dersine ilişkin tutum ve görüşleri
High school students' attitudes and opinions about German course
ŞULE ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NURİ GÖMLEKSİZ
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde özgün metinlerle çalışma yolları
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM DİLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiYabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. NİLÜFER TAPAN
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde alıştırmalar
Başlık çevirisi yok
RAMAZAN ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. TÜLİN POLAT
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yazınsal metinler
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRAN DİLİDÜZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiYabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. TÜLİN POLAT