Kronik spontan ürtiker hastalarında saç kortizol seviyesinin değerlendirilmesi
Evaluation of hair cortisol levels in patients with chronic spontaneous urticaria
- Tez No: 1004605
- Danışmanlar: PROF. DR. MÜZEYYEN GÖNÜL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Kortizol, Psikolojik Stres, Saç, Ürtiker, Cortisol, Hair, Stress, Psychological, Urticaria
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik Spontan Ürtiker Hastalarında Saç Kortizol Düzeylerinin Değerlendirilmesi Amaç: Kronik spontan ürtiker (KSÜ) patogenezi tam olarak aydınlatılamamış kronik inflamatuvar bir deri hastalığıdır. KSÜ'nün stresle ilişkisine dikkat çeken yayınlar bulunmaktadır. Ancak etiyolojide mi yer aldığı yoksa hastalığın getirdiği yükün sonucu mu olduğu halen tartışmalı da olsa psikolojik ve nöroendokrin mekanizmaların rolü üzerinde durulmaktadır. Son çalışmalarda saç kortizol düzeyi, hipotalamo-hipofiz-adrenal (HPA) aks aktivitesini uzun dönem gösteren objektif bir stres belirteci olarak kabul edilmektedir. KSÜ'de daha önce objektif bir metotla stres etkisi çalışıldığına dair bir yayın bulunmamaktadır. Bu çalışmada, stresin objektif bir göstergesi olduğu düşünülen saç kortizol düzeylerinin KSÜ hastaları ile sağlıklı kontroller arasında karşılaştırılması ve hastalık şiddeti ile algılanan stres düzeyiyle ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel vaka-kontrol tasarımındaki çalışmaya 30 kronik spontan ürtiker hastası ve 29 sağlıklı kontrol dahil edilmiş olup demografik ve klinik özellikleri kaydedilmiştir. Hastalık aktivitesi Ürtiker Aktivite Skoru ile, algılanan stres düzeyi Algılanan Stres Ölçeği-10 ile değerlendirilmiştir. Saç örneklerinden kortizol düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. İstatistiksel analizlerde grup karşılaştırmaları, korelasyon analizleri ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Kronik spontan ürtiker hastalarında saç kortizol düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Lojistik regresyon analizinde log-saç kortizol düzeyinin KSÜ varlığı ile bağımsız olarak ilişkili olduğu ve her 1 birimlik artışın hastalık olasılığını yaklaşık 8 kat artırdığı saptanmıştır. ROC analizinde saç kortizol düzeylerinin hasta ve kontrol gruplarını ayırt edebildiği ancak güçlü bir tanısal belirteç olmadığı gösterilmiştir. Saç kortizol düzeyleri ile hastalık süresi, hastalık şiddeti (UAS7) ve algılanan stres skorları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bununla birlikte, anjiyoödemi olan hastalarda saç kortizol düzeylerinin anjiyoödem olmayan hastalara göre anlamlı derecede daha düşük olduğu bulunmuştur. Sonuç: Algılanan stres ölçeği skorları ile saç kortizol düzeylerinin de hasta grubunda yüksek olması KSÜ'nün stres ile ilişkisini desteklemiştir. Anjioödemin eşlik ettiği hastalarda anlamlı düşük olması ise akut atakların kortizol salgılanması üzerindeki etkiyi değiştirebileceğini gösterebilir. Hastalık şiddeti ve algılanan stres ölçeği ile saç kortizol seviyesi arasında paralellik olmaması hastaların algıladığı şiddetin şiddet ölçüm skorlarından farklı olması ve stresin patogeneze tek etkisinin HPA aks ve kortizol salınımı üzerinden olmayıp diğer nöromediatörlerin mast hücre aktivasyonuna, inflamatuvar sitokinlerin ve mediatörlerin salınımına neden olabilmesi ile açıklanabilir. Ancak bulgularımızın anlamlılığının netleştirilmesi için daha geniş örneklemli ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Evaluation Of Hair Cortisol Levels In Patıents With Chronic Spontaneous Urtıcaria Aim: Chronic spontaneous urticaria (CSU) is a chronic inflammatory skin disease whose pathogenesis has not been fully elucidated. Several studies have suggested a relationship between CSU and stress. However, whether stress plays a role in the etiology of the disease or represents a consequence of the disease burden remains controversial. Nevertheless, the role of psychological and neuroendocrine mechanisms has been increasingly emphasized. In recent studies, hair cortisol level has been accepted as an objective biomarker reflecting long-term activity of the hypothalamic–pituitary–adrenal (HPA) axis. To date, no study has objectively evaluated the effect of stress in CSU using hair cortisol measurements. The aim of this study was to compare hair cortisol levels, considered an objective indicator of chronic stress, between patients with CSU and healthy controls, and to investigate their relationship with disease severity and perceived stress levels. Materials and Methods: This study was designed as a cross-sectional case-control study including 30 patients with chronic spontaneous urticaria and 29 healthy controls. Demographic and clinical characteristics of the participants were recorded. Disease activity was assessed using the Urticaria Activity Score, and perceived stress level was evaluated using the Perceived Stress Scale-10. Hair cortisol levels were measured from hair samples using the ELISA method. Statistical analyses included group comparisons, correlation analyses, and logistic regression analysis. Results: Hair cortisol levels were found to be significantly higher in patients with chronic spontaneous urticaria compared with the control group. Logistic regression analysis demonstrated that log-transformed hair cortisol levels were independently associated with the presence of CSU, and each one-unit increase was associated with approximately an eight-fold increase in the likelihood of the disease. ROC analysis showed that hair cortisol levels could differentiate patients from controls, although they were not a strong diagnostic biomarker when used alone. No significant relationship was found between hair cortisol levels and disease duration, disease severity (UAS7), or perceived stress scores. However, hair cortisol levels were significantly lower in patients with angioedema compared with those without angioedema. Conclusion: The higher levels of both perceived stress scores and hair cortisol in the patient group support the relationship between CSU and stress. The significantly lower levels observed in patients with concomitant angioedema may indicate that acute attacks could modify cortisol secretion. The lack of correlation between disease severity, perceived stress scores, and hair cortisol levels may be explained by differences between perceived disease burden and clinical severity scores, as well as by the possibility that stress influences disease pathogenesis not only through the HPA axis and cortisol secretion but also through other neuromediators that may trigger mast cell activation and the release of inflammatory cytokines and mediators. Further studies with larger sample sizes and prospective designs are needed to clarify the significance of these findings.
Benzer Tezler
- Kronik spontan ürtiker hastalığında 7-dehidrokolesterol redüktaz, 25-hidroksi vitamin d ve kortizol düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between 7-dehydrocholesterol reductase, 25-HFDROXY vitamin d and cortisol levels in chronic spontaneous urticaria
EREN VURGUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
BiyokimyaSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLCAN GÜNTAŞ
- Kronik spontan ürtiker hastalarında hastalık şiddeti ile cinsel işlev bozukluğu arasındaki ilişkinin araştırılması
The investigation of the relationship between severity and sexual functionality in chronic spontaneous urticaria diseases
MAİWAND HAMİDİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCAN KARABACAK
- Kronik spontan ürtiker hastalarında omalizumab tedavisinin immunolojik belirteçler üzerine etkilerinin araştırılması
The effect of omalizumab on immunological markers in chronic spontaneous urticaria
PIRIL ETİKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
DermatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR EMEK KOCATÜRK GÖNCÜ
- Kronik spontan ürtiker hastalarında bağırsak mikrobiyomunun metagenomik DNA profili
Investigation of the relationship between chronic spontaneous urticaria and gut microbiome DNA
GÜLCAN YÜKSEKAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
DermatolojiSakarya ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR SEVİMLİ DİKİCİER
- Kronik spontan ürtiker hastalarında omalizumab tedavisinin hastalık şiddeti, hematolojik parametreler ve C-reaktif protein üzerine etkisi
The effect of omalizumab treatment on disease severity, hematological parameters and C-reactive protein in chronic spontaneous urticaria patients
MUSTAFA ESEN