Kronik Hastalığı Olan 10-18 Yaş Arası Çocukların Ebeveynlerinin Stres Düzeyinin Psikolojik Sağlamlık Durumuna Etkisi
The Effect of Stress Levels on Psychological Resilience in Parents of Children Aged 10-18 with Chronic Illnesses
- Tez No: 1004617
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLBEYAZ BARAN DURMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Hemşirelik, Child Health and Diseases, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn stresi, psikolojik sağlamlık, kronik hastalık, hemşirelik, Parental stress, psychological resilience, chronic illness, nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmada, 10-18 yaş arası kronik hastalığı olan çocukların ebeveynlerinde algılanan stresin psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisi ve demografik faktörlerle ilişkisi incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Nisan-Temmuz 2025 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Çocuk Hastanesi'nde tedavi gören 95 çocuğun ebeveyni (72 kadın, 23 erkek) ile tanımlayıcı kesitsel bir çalışma yürütülmüştür. Veriler Algılanan Stres Ölçeği, Ebeveyn Stres Ölçeği, Kısa Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve sosyo-demografik form kullanılarak toplanmıştır. Analizler; tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyonu, regresyon, t-testleri ve ANOVA'yı içermektedir. Bulgular: Ebeveynlerin ortalama yaşı 38,6±6,4 yıldır. Stres düzeyleri orta ila yüksekti (Algılanan Stres: 33,15±7,61; Ebeveyn Stresi: 32,51±7,89). Psikolojik dayanıklılık orta düzeydeydi (19,17±8,15) ve stresle negatif korelasyon gösterdi (r≈-0,34; p<0,01). Regresyon, algılanan ve ebeveyn stresinin dayanıklılığı önemli ölçüde azalttığını gösterdi (açıklanan varyans: %14,1; F=8,716; p<0,001). Anneler, babalara göre daha yüksek stres ve daha düşük dayanıklılık bildirdi (p < 0,01). Bir veya iki çocuğu olan ebeveynler, üç veya dört çocuğu olanlara göre daha yüksek stres yaşadı (p<0,05). Sonuç: Stres, kronik hastalığı olan çocukların ebeveynlerinde psikolojik dayanıklılığı olumsuz etkilemektedir. Ebeveyn stresinin izlenmesi ve özellikle annelere, genç ebeveynlere ve küçük ailelere destek sağlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study examined the effect of perceived stress on psychological resilience and its relationship with demographic factors in parents of children aged 10–18 with chronic illnesses. Materials and Methods: A descriptive cross-sectional study was conducted between April and July 2025 with the parents of 95 children (72 women, 23 men) receiving treatment at Dicle University Children's Hospital. Data were collected using the Perceived Stress Scale, Parental Stress Scale, Brief Psychological Resilience Scale, and a socio-demographic form. Analyses included descriptive statistics, Pearson correlation, regression, t-tests, and ANOVA. Results: The mean age of the parents was 38.6 ± 6.4 years. Stress levels were moderate to high (Perceived Stress: 33.15 ± 7.61; Parental Stress: 32.51 ± 7.89). Psychological resilience was at a moderate level (19.17 ± 8.15) and negatively correlated with stress (r ≈ -0.34; p < 0.01). Regression analysis showed that perceived and parental stress significantly decreased resilience (explained variance: 14.1%; F = 8.716; p < 0.001). Mothers reported higher stress and lower resilience compared to fathers (p < 0.01). Parents with one or two children experienced higher stress than those with three or four children (p < 0.05). Conclusion: Stress negatively affects psychological resilience in parents of children with chronic illnesses. Monitoring parental stress and providing support particularly to mothers, young parents, and smaller families is recommended.
Benzer Tezler
- Diabetes mellitus tanılı çocuğu olan ebeveynlerde kronik hastalık yönetimi öz merhamet ve stres arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between chronic illness management, self-compassion, and stress in parents of children diagnosed with diabetes mellitus
ÖZLEM AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU DEMİR GÖKMEN
- COVİD-19 pandemisi ile ilgili ebeveyn farkındalığının ve kaygı düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of parental awareness and anxiety level regarding COVID-19 pandemic
FATİH GÜNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ŞİMŞEK ORHON
- 12 yaş ve üstü çocuğu olan ebeveynlerin çocuklarına COVID-19 aşılarını yaptırma konusunda düşünce ve tutumları
Thoughts and attitudes of parents who have children aged 12 and over about getting their children vaccinated against COVID-19
KÜBRA TANRIKULU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSÜM İCLAL BAYHAN
DOÇ. DR. AHMET KESKİN
- 24-72 ay arasındaki çocuklarda obezite sıklığı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of obesity prevalence and associated factors in children aged 24–72 months
AYŞE ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Bir eğitim aile sağlığı merkezi'nde kayıtlı bulunan yaş aralığı 3-72 ay arası olan çocuklarda gelişimsel gecikme riskinin saptanması
Determination of the risk of developmental delay in children aged 3 to 72 months registered at an educational family health center
EZGİ SOLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM SOLAK
DR. UMUT DURAK