Diabetes mellitus tanılı çocuğu olan ebeveynlerde kronik hastalık yönetimi öz merhamet ve stres arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between chronic illness management, self-compassion, and stress in parents of children diagnosed with diabetes mellitus
- Tez No: 992266
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU DEMİR GÖKMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diabetes Mellitus tanılı çocuğu olan ebeveynlerde kronik hastalık yönetimi, öz merhamet ve stres arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Yöntem: Araştırma kesitsel ve ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini; Ağrı Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrin Polikliniği'ne kayıtlı olan, tedavi ve gözlemlerine devam eden 7-17 yaş arası 120 T1DM tanılı çocuğun ebeveyni oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü, araştırmanın amacına uygun olarak G*Power 3,1 programı kullanılarak hesaplanmıştır. Araştırma sürecinde veriler, Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocuk Kronik Hastalık Yönetimi Ölçeği: Aile Formu, Diyabete Özgü Öz Merhamet Ölçeği Ebeveyn Versiyonu, Algılanan Stres Ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Analizlerde p<0,05 (%95 güven aralığı) anlamlılık düzeyi esas alınmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan T1DM tanılı çocukların ebeveynlerinin %69,9'unun kadın, %88,3'ünün evli ve yaş ortalaması 34,67'dir. Çocukların ise %55,6'sı kız, yaş ortalaması 14,21 ve ortalama 3 yıldır tanı almışlardır. Araştırmada ebeveynlerin algıladıkları stres ile çocuk sayısı, çocuğun tanı süresi ile ebeveynin kronik hastalık yönetimi, ebeveynin öz merhamet düzeyi ile kronik hastalık yönetimi arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir (p<0,05). Araştırmada ebeveynlerin T1DM tanılı çocuklarının kronik hastalığını orta düzeyde yönetebildikleri ve öz merhamet ile algıladıkları stres düzeyi ise orta seviyeye yakındır. Araştırmada ebeveynlerin öz merhametlerinin, algıladıkları stres, çocuk sayısı ve çocuğun DM tanı süresi ile ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmada ebeveynlerin öz merhamet düzeyleri, çocuğun kronik hastalığını yönetebilmesinde %18 kadarını yordamaktadır. Sonuç: Araştırmada evli olan, kız çocuğu olan T1DM tanılı çocukların ebeveynlerin hastalığı daha iyi yönetebildikleri belirlenmiştir. Araştırmada çocuk sayısı fazla olan ailelerde ebeveynlerin algıladığı stres düzeyi daha azdır. Çocuğun T1DM tanı süresi artıkça ebeveynler, kronik hastalığı yönetmede zorlanmaktadırlar. Araştırmada öz merhamet düzeyi yüksek olan ebeveynler, çocuğun kronik hastalığını daha iyi yönetebilmektedirler. Hemşireler, öz merhametin psikolojik iyilik hâlini koruyucu etkisini dikkate alarak hastalık yönetiminde bundan yararlanabilirler. Bu nedenle hemşireler, kendilerini geliştirilebilen yapılandırılmış öz merhamet eğitimlerinden yararlanarak hasta ve yakınlarına yardımcı olabilirler.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to determine the relationship between chronic illness management, self-compassion, and stress in parents of children aged 7–17 years diagnosed with Type 1 Diabetes Mellitus. Materials and Methods: This study was designed as a cross-sectional and correlational research. The population of the study consisted of parents of 120 children aged 7–17 years diagnosed with Type 1 Diabetes Mellitus who were registered at the Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic of Ağrı Training and Research Hospital and who continued their treatment and follow-up. The sample size was calculated in accordance with the study objectives using the G*Power 3.1 software. Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the Child Chronic Illness Management Scale: Family Form, the Diabetes-Specific Self-Compassion Scale–Parent Version, and the Perceived Stress Scale. Data analysis was performed using the SPSS software. A significance level of p <0.05 (95% confidence interval) was considered statistically significant. Findings: Among the parents of children diagnosed with T1DM who participated in the study, 69.9% were women, 88.3% were married, and the mean age was 34.67 years. Of the children, 55.6% were female, the mean age was 14.21 years, and they had been diagnosed for an average of three years. The study identified significant relationships between parents' perceived stress and the number of children, between the duration of the child's diagnosis and parents' chronic disease management, and between parents' self-compassion levels and chronic disease management (p < 0.05). The findings indicated that parents were able to manage their children's T1DM-related chronic condition at a moderate level, while their levels of self-compassion and perceived stress were close to moderate. No significant relationships were found between parents' self-compassion levels and perceived stress, number of children, or the duration of the child's diabetes diagnosis. Additionally, parents' self-compassion levels were found to explain approximately 18% of the variance in managing their child's chronic illness. Conclusion: The study found that parents of children with T1DM who were married and had a female child were better able to manage the disease. In families with a higher number of children, parents reported lower levels of perceived stress. As the duration of the child's T1DM diagnosis increased, parents experienced greater difficulty in managing the chronic illness. The findings also indicated that parents with higher levels of self-compassion were more effective in managing their child's chronic condition. Nurses can benefit from incorporating self-compassion into disease management by considering its protective effect on psychological well-being. Therefore, nurses may support patients and their families by utilizing structured self-compassion training programs that can be developed and enhanced through professional practice.
Benzer Tezler
- Tip-I diyabet tanısı almış çocuklar ile ailelerinin, hastalığa uyum süreci ve hastalığı kabul düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of adaptation period and adjustment level to disease, in juvenile diabetic children and in their families
SİNEM ÜSTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
- Tip 1 diyabetes mellitus tanılı ergenlerde psikopatoloji, yaşam kalitesi ve ebeveyn tutumlarının değerlendirilmesi
Assessment of psychopathology, quality of life and parental attitudes in adolescents with type 1 diabetes mellitus
NİLFER ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
PsikiyatriErciyes ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DİDEM BEHİCE ÖZTOP
- Tip 1 diyabet tanılı çocuğu olan ebeveynlerin covid-19 pandemi dönemindeki bakım yüklerinin incelenmesi
Investigation of Care Burdens of Parents with A Child Diagnosed with TYPE 1 Diabetes During the Covid-19 Pandemic Period
RIDVAN KALMİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN ŞEN CELASİN
- Ebeveynlerin Tip 1 diyabet hastalığı hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi
Assessment of parents' knowledge levels of Type 1 diabetes
MERT UMUT BALKI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZGE TUNCER
- Tip 1 diyabet tanılı çocuğu olan ebeveynlere verilen sağlığı geliştirme model temelli eğitim ve motivasyonel görüşmelerin diyabet öz yönetimi ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of health promotion model-based education and motivational interviews given to parents of children diagnosed with Type 1 diabetes on diabetes self-management and quality of life
GÖZDE EKŞİ
Doktora
Türkçe
2025
Halk SağlığıSağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERVE KOLCU