İleri evre kronik böbrek hastalığında erken kardiyovasküler hastalık ve erken yaşlanmayı etkileyen faktörler
Early cardiovascular disease and premature aging in advanced chronic kidney disease: Contributing factors
- Tez No: 1004629
- Danışmanlar: PROF. DR. NUR CANPOLAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Nefroloji, Child Health and Diseases, Nephrology
- Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, KBH, arteriyel sertlik, erken vasküler yaşlanma, kronik inflamasyon, pteridin metabolitleri
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH) yüksek morbidite ve mortaliteye yol açan önemli bir sağlık sorunudur ve çocuk hastalarda erken dönemde kardiyovasküler hastalık (KVH) riskini artırmaktadır. KVH gelişiminde klasik (dislipidemi, hipertansiyon, obezite) ve non-klasik (kronik inflamasyon, oksidatif stres, anemi, mineral bozuklukları) risk faktörleri rol oynar. Bu faktörler, oksidatif DNA hasarı ve immün yanıt aracılığıyla vasküler yapısal değişikliklere neden olur. Arteriyel sertlik, büyük arterlerin elastikiyet kaybı ile karakterizedir ve KVH mortalitesinin bağımsız bir belirleyicisi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, ileri evre KBH'li çocuk hastalarda arteriyel sertlik, ateroskleroz prevalansının belirlenmesi ve bunların non-klasik KVH risk faktörleriyle ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, kesitsel çalışmaya, glomerüler filtrasyon hızı (GFR) <60 mL/dk/1.73m2 olan, 6-21 yaş aralığında, aktif enfeksiyonu, sistemik hastalığı ya da bilinen kardiyovasküler hastalığı bulunmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 45 çocuk ve ergen (12 diyaliz, 33 evre 3-5 KBH) dahil edildi. Kontrol grubu olarak yaş ve cinsiyet açısından uyumlu 24 sağlıklı çocuk alındı. Hasta ve kontrol gruplarının serum örneğinden hsCRP, total antioksidan etki (TAS) , total oksidan etki (TOS), klotho, pterin metabolitleri (neopterin, biopterin, monapterin, pterin, pterin-6-karboksilik asit, izoksantopterin, serum kinürenin ve triptofan) analiz edildi. Subklinik KVH, karotis intima-media kalınlığı (CIMT) ve nabız dalga hızı (PWV) ölçümleri ile değerlendirildi. CIMT ve PWV artışı, bu parametrelerin standart sapma skorunun (SDS) >2 olması olarak tanımlandı. Bulgular: Çalışmaya alınan hasta grubunun ortanca yaşı 15 (10,9; 16,4) yıl, kız erkek oranı 20/25 idi. Neopterin, biopterin, pterin düzeyleri ve kinürenin / triptofan oranı hem diyaliz alan hem de diyaliz almayan KBH gruplarında sağlıklı kontrollerden anlamlı yüksek bulundu (hepsi için p<0,001). Neopterin ve pterin düzeyleri ile GFR arasında negatif korelasyon saptandı (p<0.001). Bu korelasyon, diyaliz hastaları analizden çıkarıldıktan sonra da anlamlılığını korudu. Neopterin düzeyleri, ferritin ile pozitif (p=0.009), hsCRP ile sınırda (p=0.055) anlamlı bir korelasyon gösterdi. On iki hastada (%27) PWV, on hastada (%22) ise artmış CIMT saptandı. PWV değeri yüksek olan hastalarda neopterin düzeyleri (p=0.024), CIMT değeri yüksek hastalarda ise Kinürenin / Triptofan oranı (p=0.016) anlamlı yüksekti. Regresyon analizine göre neopterin PWV artışının (R²=0.53; p=0.024), Kinürenin / Triptofan oranı ise CIMT artışının (R²=0.209; p=0.024) bağımsız belirleyicileri olarak saptandı. Sonuç: KBH olan çocuklarda, sağlıklı kontrollere kıyasla pteridin metabolitlerinin arttığı gösterilmiştir. Bu metabolitlerdeki artışının GFR düşüşü ile ilişkili olması, birikimin azalmış renal klirense bağlı olduğunu düşündürmektedir. Bununla birlikte diğer enflamatuvar belirteçlerle gösterdiği pozitif korelasyon sistemik enflamasyonla olan ilişkiyi desteklemekte ve pteridinlerin alternatif enflamatuvar belirteçler olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Neopterin ve kinürenin/triptofan oranının, sırasıyla PWV ve CIMT ile olan anlamlı ilişkisi ve pteridin metabolitlerinin birlikte değerlendirilmesinin çocukluk çağı KBH hastalarında KVH riskinin öngörülmesinde yararlı olabileceğini düşündürmektedir. Bu mekanizmaların daha iyi anlaşılabilmesi için ileri çalışmalara gereksinim vardır.
Özet (Çeviri)
Aim: Chronic kidney disease (CKD) is a major health problem associated with high morbidity and mortality and increases the risk of early-onset cardiovascular disease (CVD) in pediatric patients. Both classical (dyslipidemia, hypertension, obesity) and non-classical (chronic inflammation, oxidative stress, anemia, and mineral bone disorder) risk factors contribute to CVD development. These factors lead to vascular structural alterations through oxidative DNA damage and immune responses. Arterial stiffness, characterized by loss of elasticity in large arteries, is considered an independent predictor of CVD-related mortality. This study aimed to determine the prevalence of arterial stiffness and atherosclerosis in children with advanced-stage CKD and to investigate their associations with non-classical CVD risk factors. Material and Methods: In this single-center cross-sectional study, the cohort included 45 children and adolescents with CKD stages 3–5 and 24 age- and sex-matched healthy controls. The inclusion criteria were (1) current age 6-21 years and (2) an estimated glomerular filtration rate (eGFR) of <60 mL/min/1.73m2. Patients with known cardiovascular diseases, active infections, malignancies, autoimmune or autoinflammatory diseases were excluded. Serum samples from both patient and control groups were analyzed for inflammatory, oxidative stress, and premature aging markers including pteridin metabolites (neopterin, biopterin, monapterin, pterin, pterin-6-carboxylic acid, isoxanthopterin, serum kynurenine, tryptophan), high-sensitivity C-reactive protein (hsCRP), total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), and klotho. Patients were evaluated for subclinical cardiovascular disease using measurements of carotid intima-media thickness (CIMT) and aortic pulse wave velocity (PWV). The relationship between inflammatory, oxidative stress, and premature aging markers and both PWV and CIMT were also analyzed. Results: Patients enrolled in the study had a median age of 15 years (10.9–16.4) with a female-to-male ratio of 20/25. Serum neopterin, biopterin, pterin and kynurenin/triptofan (Kyn/Trp) ratio levels were significantly higher in both non-dialysis and dialysis CKD patients compared to healthy controls (p<0,001 for all). Neopterin levels showed a positive correlation with ferritin (p=0.009) and a borderline correlation with hsCRP (p=0.055). Both neopterin and pterin were negatively correlated with GFR. Twelve patients (27%) had an increased PWV, and ten patients (22%) had an increased CIMT. Neopterin levels were significantly higher in patients with increased PWV (p=0.024), while Kyn/Trp ratios were elevated in those with increased CIMT (p=0.016). However, hsCRP did not differ between the groups with or without increased PWV or CIMT. In multivariate analysis, neopterin emerged as independent predictors of PWV (R²=0.53; p=0.024) and Kyn/Trp ratio emerged as independent predictors of CIMT-SDS (R²=0.209; p=0.024). Conclusion: Pteridine metabolites were elevated in CKD patients, with neopterin showing inverse correlation with renal function and positive correlation with inflammatory markers. These findings may suggest both reduced renal clearance and inflammation-driven production. In addition, Neopterin independently predicted PWV, while the Kyn/Trp ratio predicted CIMT. These findings suggest that neopterin and Kyn/Trp may serve as promising surrogate markers for chronic inflammation and early CVD in pediatric CKD patients. However, prospective studies are needed to confirm their prognostic value.
Benzer Tezler
- Kronik böbrek hastalığında fibroblast growth faktör 23 (FGF23) ile sol ventrilül kitle indeksi ve koroner kalsifikasyon
Left ventrilile mass index and coronary calcification with fibroblast growth factor 23 (FGF23) in chronic renal disease
ŞENNUR KÖSE
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2011
NefrolojiSağlık BakanlığıNefroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR ÜNSAL
- Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığında serum fibroblast growth faktör 23 düzeyi ile inflamasyon ve ateroskleroz ilişkisi
The relationship of serum fibroblast growth factor 23 and inflammation and atherosclerosis in autosomal dominant polycystic renal disease
BİROL OCAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
NefrolojiSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRCAN KISAKOL
- Kronik böbrek hastalığında retinol bağlayıcı protein-4 düzeyi ve endotel disfonksiyonu ilişkisi
Relationship RBP-4 levels with endothelial dysfunction in CKD
GÜRKAN ÇELEBİ
- Diffüz İdiyopatik İskelet Hiperosteozu(DİSH) sıklığı ve özellikleri
Prevalence and characteristics of Diffuse Idiopathic Skeletal Hyperostosis (DISH)
BERNA BULUT ATAYETER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıSüleyman Demirel Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATALAY DOĞRU
- Kronik böbrek hastalığı tanılı çocukların plazma fibroblast growth faktör-23 ve klotho konsantrasyonu ile kalp fonksiyonları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between plasma fibroblast growth factor-23 and klotho concentration and cardiac functions in children with chronic kidney disease
HİLAL GÜNGÖR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KAZIM ÖZTARHAN