Erken Cumhuriyet Döneminde devletin ideolojik mekanları: halkevleri spor salonları
Ideological spaces of the state in the Early Republican period: halkevleri sports halls
- Tez No: 1004645
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜFİDE YORUÇ ÇOTUK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Tarih, Siyasal Bilimler, Sports, History, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet ideolojisi, Halkevleri, Spor tarihi, Türk tarihi, Republic ideology, Community houses, Sport history, Turkish history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, erken cumhuriyet döneminde sporda devletleşme hamlesi ile ortaya çıkan spor politikaları içerisinde Halkevleri spor şubelerinin yeri, rolü ve etkilerini, spor alanları üzerinden mekan teorileri vasıtasıyla incelemek ve özünde kamusal alanlar olarak yapılandırılan spor salonlarının siyasi alanlar olarak kullanılmasının, dönemin siyasi iktidarının spor anlayışı ve spor politikalarının içerisinde nasıl bir yer edindiğini analiz etmektir. İstanbul'da yer alan Halkevleri spor salonlarını mekânsal olarak analiz eden bu çalışmada görüldüğü üzere spor salonları, yalnızca fiziksel bir oyunun oynandığı yerlerden ziyade akılcı ve işlevselci bir anlayışın ürünü olarak değerlendirilmelidir. Erken Cumhuriyet dönemi spor politikalarına uygun biçimde spor salonlarına, halkı spor yoluyla ideolojik mesajların verildiği bir merkeze çekmek, beden terbiyesi ve spor politikalarının merkezinde yer alan gençlik meselesi olarak ele almak, kadın ve erkeklerin bir arada bulunmasının mümkün olduğu alanlarda modernleşmelerini sağlamak, kapalı spor salonları inşa ederek kumar, içki gibi alışkanlıklardan uzak tutmak, spor salonlarında yapılan çalışmalara katılmasını sağlayarak Türkleştirmek gibi önemli roller verildiği görülmektedir. Erken Cumhuriyet dönemi spor politikaları içerisinde yeni bir adım olarak spor salonlarının, İstanbul'da yer alan Halkevleri spor salonlarının mekânsal analizinin yapılmasıyla, işlevsellik ve araçsallaştırma açısından dönemin iktidarı açısından önemli bir role sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak Halkevlerinin Türkiye'nin her yerinde yapılandırılan teşkilat yapısına sahip olması nedeniyle maddi imkanların kısıtlı olmasından dolayı, inşa edilen spor alanları açısından arzu edilen ilerlemeyi sağlamaktan uzak kalındığını söylemek mümkündür.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the place, role, and impact of Halkevleri sports branches within the sports policies that emerged with the state-building initiative in sports during the early republican period, through the lens of spatial theories in sports venues. It also aims to analyze how sports halls, which were essentially constructed as public spaces, were used as political spaces and how this fit into the political power's understanding of sports and sports policies during that period. As a new step in the sports policies of the early Republican period, it was concluded that the spatial analysis of sports halls, particularly those located in Halkevleri (People's Houses) in Istanbul, played an important role in terms of functionality and instrumentalization from the perspective of the ruling power of the period. However, due to the limited financial resources available, it is possible to state that the desired progress in terms of the construction of sports facilities was not achieved, given the organizational structure of the Halkevleri, which were established across Turkey. Halkevleri sports halls, as sports venues, have been seen to enable young people and the general public to come together through disciplined bodies and achieve the ideal of a“modern”and“healthy”society. In Istanbul specifically, Halkevleri sports halls have been assigned important roles such as facilitating modernization in spaces where women and men can interact, keeping people away from habits like gambling and alcohol consumption, and promoting the integration of foreign nationals residing in the area into sports hall activities.
Benzer Tezler
- An urban node in the ritual landscape of byzantine constantinople: The church of St John the Baptist of the Stoudios Monastery
Bizans Konstantinopolis'inin ritüelistik peyzajinda kentsel bir düğüm noktası: Stoudios Manastırı Vaftizci Yahya Kilisesi
DİLARA BURCU GİRİTLİOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN YONCACI ARSLAN
- Cumhuriyet döneminde sergiler ve sergileme: Değişen ideolojiler ve yaklaşımlar (1923-1960)
Exhibitions and exhibiting in the Republican period: Changing ideologies and approaches (1923-1960)
MİNE BİCAN
Doktora
Türkçe
2025
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜNAL ARAÇ
- 1923-1950 yılları arasında Ankara'daki yerli ve yabancı mimarların eğitim yapılarının karşılaştırmalı ön yüz düzeni analizi
Comparative facade design analysis of educational buildings by local and foreign architects in Ankara between 1923 and 1950
ALİ MERZUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat TarihiAnkara ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ÖZKAN ALTINÖZ
- Türkiye'de heykel sanatının çağdaşlaşma süreci 1950-1980
The modernization process of sculpture in Turkey 1950-1980
ÖMER EREN KOYUNOĞLU
Doktora
Türkçe
2018
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU PELVANOĞLU
- Erken Cumhuriyet Dönemi'nde Ankara kenti mekansal dönüşümlerinin Ankara Romanı üzerinden değerlendirilmesi
The Evaluation of the residental transformation of the city Ankara in the Early Republican Era through the Novel Ankara
DİDEM ERTUĞRUL AKSAMAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
MimarlıkDokuz Eylül ÜniversitesiBina Bilgisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DÜRRİN SÜER KILIÇ