Doğu Akdeniz enerji jeopolitiğinde Türkiye-Mısır enerji iş birliğinin önemi
The importance of Turkey-Egypt energy cooperation in Eastern Mediterranean energy geopolitics
- Tez No: 1004685
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÇAVUŞOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Enerji, Coğrafya, Energy, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortadoğu Coğrafyası ve Jeopolitiği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğu Akdeniz, sahip olduğu jeopolitik konumu, zengin hidrokarbon potansiyeli ve küresel enerji akışları üzerindeki belirleyici rolü nedeniyle uluslararası enerji jeopolitiğinde giderek artan bir öneme sahiptir. Son yıllarda bölgede keşfedilen hidrokarbon yatakları, Doğu Akdeniz'i yalnızca bir enerji merkezi olmaktan çıkararak, aynı zamanda enerji arz güvenliği ve bölgesel güç dengeleri açısından bölgenin jeopolitik değerini pekiştirerek, devletler arası rekabet ve iş birliği dinamiklerini yeniden şekillendirmektedir. Doğu Akdeniz, yalnızca hidrokarbon kaynaklarıyla değil, aynı zamanda enerji arz güvenliği ve enerji nakil hatları üzerindeki belirleyici rolüyle de küresel ölçekte öne çıkmaktadır. Ancak Karadeniz'deki gerilimler ve Doğu Akdeniz'deki çatışmaların yanı sıra son dönemde İran-İsrail-ABD hattında yaşanan gelişmeler, küresel enerji arzında riskleri artırmış ve alternatif kaynak arayışlarını hızlandırmıştır. Bu süreçte Mısır, İsrail, GKRY ve Yunanistan ile geliştirilen deniz yetki anlaşmaları öne çıkarken, EastMed ve Doğu Akdeniz Gaz Forumu gibi girişimlerde Türkiye'nin dışlanması, bölgesel enerji dengelerinde önemli kırılmalar yaratmıştır. Bu gelişmeler, Doğu Akdeniz'in enerji güvenliği ve nakli açısından alternatif bir merkez olma potansiyelini daha da güçlendirmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'nin Doğu Akdeniz enerji güvenliği ve nakli denkleminde, jeopolitik konumu ile enerji nakil anlaşmaları çerçevesinde, önemli bir açılım sağlama potansiyeline sahip olması ve özellikle Mısır-Türkiye enerji iş birliği çerçevesinde, güvenli bir enerji koridoru oluşturulmasıdır. Türkiye ve Mısır arasında geliştirilmesi beklenen enerji iş birliği çerçevesinde tesis edilmesi gereken enerji koridoru, hem Doğu Akdeniz enerji naklinin kapasitesinin artırılmasına hem de Türkiye'nin enerji tedariği ve güvenliğine, bölgesel jeopolitik konumunu güçlendirmesine, önemli katkılar sağlayacaktır. Türkiye'nin bu bağlamda yeni deniz yetki anlaşmaları ve enerji naklindeki jeopolitik konumu sayesinde, enerjinin merkezi (Hub) olması öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
The Eastern Mediterranean has increasing importance in international energy geopolitics due to its geopolitical location, rich hydrocarbon potential and decisive role in global energy flows. The hydrocarbon deposits discovered in the region in recent years are reshaping the dynamics of interstate competition and cooperation by not only making the Eastern Mediterranean an energy centre, but strengthening the geopolitical value of the region in terms of energy supply security and regional power balances. The region stands out for its resources and role in energy supply security and transmission routes. Tensions in the Black Sea, conflicts in the Eastern Mediterranean, and developments on the Iran-Israel-US line increase risks in global energy supply and accelerate the search for alternatives. Maritime authorisation agreements with Egypt, Israel, GKR, and Greece gain importance, while Türkiye's exclusion from EastMed and the Eastern Mediterranean Gas Forum disrupts regional energy balances and reinforces its potential as an alternative centre. In this study, Türkiye has the potential to provide a significant opening in the Eastern Mediterranean energy security and transport equation, particularly through Egypt-Türkiye cooperation. The energy corridor, which should be established within the framework of energy cooperation, which is expected tobe developed between Türkiye and Egypt, will make significant contributions to both increasing the capacity of Eastern Mediterranean energy transportation and strengthening Türkiye's regional geopolitical position in energy supply and security. In this context, it is envisaged that Türkiye will be the centre of energy (Hub) thanks to its new EEZ agreements and its geopolitical position in energy transportation.
Benzer Tezler
- Doğu Akdeniz'de Kıbrıs Sorunu ve enerji jeopolitiğine etkileri
The Cyprus Problem in the Eastern Mediterranean and its impacts on energy geopolitics
GÖKHAN KIRKGEÇİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Topkapı ÜniversitesiGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN AK
- Doğu Akdeniz jeopolitiği ve enerji keşifleri
East Mediterranean geopolitics and energy resources
GÖKHAN YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerİstanbul Arel ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASRET ÇOMAK
- Doğu Akdeniz bağlamında Türkiye-Mısır ilişkileri: Jeopolitik bir değerlendirme
Türkiye-Egypt relations in the context of the Eastern Mediterranean: A geopolitical assessment
ÖMER DUMAN
Doktora
İngilizce
2025
Uluslararası İlişkilerBursa Uludağ ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER ERCAN YILMAZ
- Doğu Akdeniz jeopolitiğinde Türkiye ve Mavi Vatan Doktrini
Türkiye and the Blue Homeland Doctrine in Eastern Mediterranean geopolitics
MEHMET ALPER YAKA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal Bilimlerİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN SEZGİN ERKAN
- Doğu Akdeniz jeopolitiğine Mısır üzerinden bakış, Mısır-Türkiye normalleşmesi
A view of Eastern Mediterranean geopolitics through Egypt, normalization between Egypt and Turkey
GÜNGÖR FARUK KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerKütahya Dumlupınar ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSAMETTİN İNAÇ