II. Abdülhamid Han Kütüphanesi'nde bulunan Delâ'ilü'l-Hayrât eserlerinin Hat Sanatı açısından incelenmesi
Examination of Delâ'lilü'l-Hayrat works in Istanbul University Rare Works Library in terms of calligraphy
- Tez No: 1004707
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MESUDE HÜLYA DOĞRU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslamiyet'in kabul edilmesiyle birlikte dini bilgilerine yer aldığı yazmaların yazımının artması günümüze değeri biçilemeyecek kıymetli eserler ulaşmasını sağlamıştır. Bunların başında Kur'an-ı Kerimler, Delâ'ilü'l-Hayrat'lar, murakkaalar, kıt'alar, en'amlar ve 16. yüzyıl itibarı ile yazılmaya başlayan levhalar gelmektedir. Yazma eserlerin üretilmesinde hattatların ustalıkları ile şekillenen“Aklâm-ı Sitte”adı da verilen sülüs, nesih, muhakkak, reyhâni, tevki', rik'a ile kûfî, siyâkat, ta'lik, dîvânî, gubari gibi farklı yazı çeşitleri kullanılmıştır. Yüzyıllar boyunca hazırlanan yazma eserler ve levhalar hattatların en özenli çalışmalarının ürünleri olarak zamanın tahribatına da dayanarak günümüze ulaşmıştır. Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı Sultan II. Abdülhamid Han Kütüphanesi Koleksiyonu'na 8 farklı koleksiyon ve kütüphaneden 49 adet el yazması Delâ'ilü'l- Hayrât geldiği tespit edilmiştir. Bu kütüphaneler sırasıyla Mehmet Halis Efendi Kitap Koleksiyonu, Yıldız Ediye Kütüphanesi, Yıldız Sufiye Kütüphanesi, Yıldız Hususi Kütüphanesi, İstanbul İlahiyat Kütüphanesi, Rıza Paşa Kütüphanesi, Sahip Molla Kütüphanesi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kütüphanesi'dir. Delâ'ilü'l-Hayrât'ların Osmanlı döneminde, tanınmış hattatlar tarafından yazıldığı hat sanatı eserleri içinde yazma eserlerinin ve levhalarının günümüze ulaşan örnekleri kamu ve özel koleksiyonlarda yer aldığı görülmektedir. Nadide el yazma Delâ'ilü'l-Hayrât'ların gün ışığına çıkması, konuyla ilgili yapılacak olan bilimsel araştırmaların gelecek nesillere aktarılması ayrı bir önem arz etmektedir. İnceleme ve araştırması yapılan eserlerin“Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı Sultan II. Abdülhamid Han Kütüphanesi Koleksiyonu”n da bulunan 49 adet Delâ'ilü'l-Hayrât'ların hat, tezhip ve cilt sanatı bakımından incelemesi yapılacaktır.
Özet (Çeviri)
With the acceptance of Islam, the increase in the writing of manuscripts containing religious knowledge has resulted in invaluable works reaching our time. Foremost among these are the Qur'ans, Delâ'ilü'l-Hayrat, murakkaas, qitas, en'ams, and the levahs that began to be written in the 16th century. In the production of manuscripts, different types of calligraphy were used, shaped by the mastery of calligraphers, including sülüs, nesih, muhakkak, reyhâni, tevki', rik'a, kûfî, siyâkat, ta'lik, dîvânî, and gubari, also known as aklam-ı sitte. Manuscripts and panels prepared over the centuries have survived to the present day, enduring the ravages of time as the products of calligraphers' most meticulous work. The Sultan II. Abdülhamid Han Library Collection of the National Palaces Administration has acquired 49 manuscripts of Delâ'ilü'l-Hayrât from 8 different collections and libraries. These libraries are, in order: the Mehmet Halis Efendi Book Collection, Yıldız Ediye Library, Yıldız Sufiye Library, Yıldız Private Library, Istanbul Theology Library, Rıza Paşa Library, Sahip Molla Library, and Istanbul University Faculty of Literature Library. Examples of manuscripts and panels of Delâ'ilü'l-Hayrât, written by renowned calligraphers during the Ottoman period, have survived to the present day and can be found in public and private collections. The discovery of rare Delâ'ilü'l-Hayrât manuscripts will contribute to the study of the subject are of particular importance for future generations. The works examined and researched are 49 Delâ'ilü'l-Hayrât manuscripts from the 'Presidency of National Palaces Administration Sultan II. Abdülhamid Han Library Collection,' which will be examined in terms of calligraphy, illumination, and bookbinding.
Benzer Tezler
- İbnü'l-Cevzî'nin Tefsîru Lüğati'l-Kur'an'ının tahkîki ve tahlili
Examining and analyzing İbn al-Jawzee's tafsir Lugat al-Quran (Interpretation of dictionary of Quran)
AHMET GÖKHAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DinUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULHAMİT BİRIŞIK
- أبهى القلائد لأحمد فائز للبرزنجي"دراسة وتحقيق
Ahmed Faiz El-Berzenci'nin Ebha'l-Kalaid isimli eserinin tahkik ve incelenmesi
AKRİMAH YOUNIS AHMED AL-ABBASI
- H. 1143-1191 tarihli Sivas-Divriği Şer'iyye Sicili (Değerlendirme-metin)
H. 1143-1191 date of Sivas-Divri̇ği şer'iyye registry (Assessment-text)
MEHMET YÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihSivas Cumhuriyet Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBUBEKİR SIDDIK YÜCEL
- Vak`a Hamidiyye Mehmet Sadık Zaim-zade: Tenkidli transkripsiyon
Vak`a-i Hamidiyye Mehmed Sadık Zaim-zade: Criticised transcription
MUSTAFA ÖĞE
- İstanbul'daki 19. yüzyıl ve sonrası Osmanlı ticaret han ve pasajlarının stil ve fonksiyon bakımından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NURSEL GÜLENAZ
Doktora
Türkçe
1998
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ÖZER
