Fen bilimleri öğretiminde ChatGPT uygulamasına yönelik fenbilimleri öğretmenlerinin görüşleri
Science teachers' opinions on the application of ChatGPT in science teaching
- Tez No: 1004927
- Danışmanlar: PROF. DR. ATİLLA TEMÜR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin ChatGPT uygulamasının fen öğretiminde kullanımına ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırma, nitel araştırma deseniyle yürütülmüş olup Türkiye'nin farklı illerinde görev yapan 10 fen bilimleri öğretmeni (5 kadın, 5 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ve uzman görüşleriyle son hâline getirilen yarı yapılandırılmış mülakat formu aracılığıyla toplanmış; betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmenler, ChatGPT'nin ders planlama, içerik oluşturma ve materyal geliştirme süreçlerinde destekleyici bir araç olarak kullanılabileceğini belirtmişlerdir. Katılımcılar, bu aracın öğrencilerin bireysel öğrenme hızına uyum sağlayarak öğrenmeyi kolaylaştırabileceğini ifade etmişlerdir. Bununla birlikte, ChatGPT'nin öğretim programına tam uyum göstermemesi, öğrencilerde hazır bilgiye bağımlılık oluşturma riski ve etik sorunlar gibi sınırlılıklarının da bulunduğu vurgulanmıştır. Öğretmenler, yapay zekâ tabanlı araçların fen öğretiminde kalıcı olacağı, ancak bu sürecin etkili olabilmesi için altyapı güçlendirme, etik eğitim ve hizmet içi öğretmen eğitimlerinin gerekliliğini ifade etmişlerdir. Ayrıca ChatGPT'nin öğretim sürecinde zamandan tasarruf sağladığı, inovatif düşünmeyi teşvik ettiği ve öğrenci motivasyonunu artırdığı yönünde görüşler öne çıkmıştır. ChatGPT'nin fen eğitiminde yenilikçi bir öğrenme ortamı sunduğu, ancak öğretmen rehberliğinde ve pedagojik bir yaklaşımla kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, fen eğitiminin geleceğinde yapay zekâ destekli öğretim uygulamalarının önemine dikkat çekerek, alandaki araştırmalara ve uygulamalara yol gösterici niteliktedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine science teachers' views on the use of the ChatGPT application in science education. The research was conducted using a qualitative research design with 10 science teachers (5 female, 5 male) working in different provinces of Turkey. Data were collected through a semi-structured interview form developed by the researcher and finalized with expert opinions, and analyzed using descriptive and content analysis methods. According to the findings, teachers stated that ChatGPT can be used as a supportive tool in lesson planning, content creation, and material development processes. Participants emphasized that this tool facilitates learning by adapting to students' individual learning pace. However, they also pointed out certain limitations such as partial inconsistency with the curriculum, risk of students becoming dependent on ready-made information, and ethical concerns. Teachers expressed that AI-based tools will become permanent in science education, but effective implementation requires infrastructure development, ethical awareness, and in-service teacher training. They also highlighted that ChatGPT saves time during instruction, encourages creativity, and increases student motivation. In conclusion, ChatGPT provides an innovative learning environment in science education, yet it should be used under teacher guidance and with a pedagogical approach. This study draws attention to the importance of AI-supported teaching practices in the future of science education and serves as a guide for further research and practice in the field.
Benzer Tezler
- Matematik eğitiminde chatgpt yapay zekâ uygulamasının kullanımına yönelik ortaokul öğrenci ve öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi
Examining the opinions of secondary school students and teachers on the use of chatgpt artificial intelligence application in mathematics education
SONER KARABACAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MatematikVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENES ABDURRAHMAN BİLGİN
- Fen bilimleri öğretiminde yapay zeka tabanlı çözüm stratejileri: LGS sorularının ChatGPT ile analizi
Artificial intelligence based solution strategies in science teaching: analysis of LGS questions with ChatGPT
BUĞRA TAŞKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ERGUN
- Fen bilimleri dersinde başarı testlerinin üretken yapay zeka ile değerlendirilmesi
Assessing science achievement tests through generative articial intelligence
KEVSER BAYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HARUN ÇELİK
- Fonksiyon öğrenme sürecinde ChatGPT-öğrenci etkileşiminin incelenmesi
An investigation of ChatGPT–student interaction during the learning of functions
BETÜL OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜLBURNU
- 21. yüzyıl matematik öğretmen adaylarının kullandıkları temsiller ve eleştirel düşünme becerileri
21st century mathematics teacher candidates' use of representations and critical thinking skills
NAZLI KARATAŞ MARAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Matematikİnönü ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AZİZ İLHAN