Geri Dön

İklim değişikliği ekseninde yenilik tabanlı yeşil büyüme: AB ülkeleri ve Türkiye karşılaştırması

Innovation based green growth in the axis of climate change: A comparision of EU countries and Turkey

  1. Tez No: 1004958
  2. Yazar: ORÇUN SUNAL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF TUNALI ÇALIŞKAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ekonomi, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Bölgesel yenilik sistemleri, Ekolojik ekonomi, Sosyo-mekansal etkileşim, Teknolojik inovasyon, Yeşil büyüme, Yeşil inovasyon, Yıkıcı inovasyon, Çevre ekonomisi, Regional innovation systems, Ecological economics, Socio-spatial Interaction, Technological innovation, Green growth, Green innovation, Disruptive innovation, Environmental economics
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, AB ülkeleri ve Türkiye'nin iklim değişikliği ekseninde yenilik tabanlı yeşil büyüme performansını incelemektedir. Tezde iklim değişikliğinin yarattığı yapısal kısıtlar altında yenilik tabanlı yeşil büyüme sürecinin AB ülkeleri ve Türkiye'de nasıl şekillendiği ve bu süreçteki mekânsal etkilerin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Tezde; iklim değişikliğinin geçici bir şok olmanın ötesinde geleneksel büyüme teorilerinde yarattığı yapısal kısıtlar araştırılmıştır. Bu kısıtların büyümeyi yeniden tanımlaması ile ortaya çıkan yeşil büyüme teorisi üçüz dönüşüm süreçleri ve yaratıcı yıkım perspektifinden açıklanmıştır. Son dönemde ortaya çıkan ve yeşil büyümenin sınırları arasında kabul edilen büyümeme ve yeşil boyama eleştirilerine değinilen tezde AB ülkeleri ve Türkiye'nin yeşil büyüme ve iklim performansı gösterge temelli olarak karşılaştırılmıştır. Bu çerçevede AB ülkeleri ve Türkiye'nin yenilik tabanlı büyüme açısından farklılık gösterdiği noktalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Yenilik tabanlı yeşil büyüme; yenilenemeyen kaynakların sürdürülebilir kullanımına dayanmakta, ekonomik büyümeyi daha düşük karbon emisyonu ile paralel götürmeyi hedefe almaktadır. Bu bağlamda; bu tezde 2008-2021 dönemi için 25 AB ülkesi ve Türkiye'nin yer aldığı ülkeleri kapsayan 26 ayrı ekonomi için yenilik tabanlı yeşil büyüme modeli oluşturulmuş. Yenilik tabanlı yeşil büyüme modelinin bağımlı değişkeni için karbon salımı verileri seçilirken; bağımsız değişkenler ise sırasıyla yenilenebilir enerji arzı, çevresel vergi gelirleri, çevresel Ar&Ge harcamaları, çevre ile ilgili patent verileri, endüstriyel enerji tüketimi ve Reel GSYİH verilerinden oluşmuştur. Söz konusu modellerin testi için mekânsal ekonometri yöntemi seçilmiştir. Analiz sonuçları, yenilik tabanlı yeşil büyümenin karbon emisyonlarını azaltma potansiyeli taşısa da bu etkinin kısa vadede tek başına ortaya çıkmadığını, politika tasarımı, kurumsal kapasite ve üretim yapısındaki dönüşümle birlikte uzun vadeli bir yapısal dönüşüm süreci içinde daha belirgin hale geldiğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

This thesis examines the innovation based green growth performance of the European Union (EU) countries and Türkiye within the context of climate change. The primary aim of the study is to analyze how the process of innovation based green growth evolves in the EU countries and Türkiye under the structural constraints imposed by climate change, and to investigate the spatial effects associated with this process. This thesis argues that climate change constitutes not only a temporary shock but also generates structural constraints that challenge the foundations of traditional growth theories. In this context, the study discusses how these constraints reshape the understanding of economic growth and explains the emergence of green growth theory from the perspectives of triple transformation processes and creative destruction. Furthermore, the thesis addresses recent critical debates surrounding green growth, particularly the degrowth and greenwashing critiques, which are increasingly considered among the key limitations of the green growth paradigm. Within this framework, the green growth and climate performance of the EU countries and Türkiye are compared using indicator based measures. The analysis seeks to identify the key areas in which the EU countries and Türkiye diverge in terms of innovation based green growth dynamics. Innovation based on green growth is based on the sustainable use of non renewable resources and aims to maintain economic growth in parallel with lower carbon emissions. In this context, this thesis constructs an innovation based green growth model for the period 2008–2021, covering 26 economies, including 25 EU countries and Türkiye. Within the model, carbon emissions are selected as the dependent variable, while the independent variables consist of renewable energy supply, environmental tax revenues, environmental R&D expenditures, environmental patent data, industrial energy consumption, and real GDP, respectively. To test the proposed models, the spatial econometric method is used. The empirical findings indicate that although innovation-driven green growth has the potential to reduce carbon emissions, this effect does not emerge independently in the short term. Rather, it becomes more pronounced within a long-term structural transformation process that is supported by effective policy design, institutional capacity, and structural changes in the production system.

Benzer Tezler

  1. Göç, iklim değişikliği ve afetler ekseninde sosyal yenilik: Türkiye örneği

    Migration,climate change and social innovation in disasters axis: The Turkey simple

    ŞEYMA GÜLEÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    EkonomiAfyon Kocatepe Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAD TİRYAKİOĞLU

  2. Küresel iklim değişikliği konusunda eğitsel oyun uygulamalarınınfen bilgisi öğretmen adaylarının bilgi düzeyleri ve yaratıcı düşünme eğilimlerine etkisi

    The effects of educational game applications on pre-service science teachers' knowledge levels and creative thinking dispositionsabout global climate change

    EMİNE AKIN TALAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN MIHLADIZ TURHAN

  3. İklim değişikliği ekseninde vergi politikalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri

    The effects of tax policies on economic growth in the axis of climate change

    ÖZDEN ŞENTÜRK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Ekonomiİstanbul Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEYHUN DOĞAN

  4. Zarar görebilirlik ve toplumsal mukavemet ekseninde Türkiye'nin afet yönetimi analizi: bir afet tipi olarak küresel iklim değişikliği üzerinden Türkiye örneği

    An analysis of Turkey's disaster management system in the context of disaster vulnerability and social resilience: The case of Turkey and global climate change

    CANGÜL KUŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Kamu YönetimiDokuz Eylül Üniversitesi

    Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZERRİN TOPRAK KARAMAN

  5. Çevresel psikoloji ve iklim değişikliği ekseninde mekan algısı: iklim kurgu romanlarının analizi

    Spatial perception in the context of environmental psychology and the climate change experience: an analysis of climate fiction novels

    GİZEM NUR ÖNCÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    MimarlıkFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİNE KÖSEOĞLU ÇAMAŞ