Avrupa Yeşil Mutabakatı: Sınırda karbon düzenlemesi mekanizması ve yenilenebilir enerji kaynakları
European Green Deal: Carbon border adjustment mechanizm and renewable energy sources
- Tez No: 1005067
- Danışmanlar: PROF. DR. HARUN BAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Avrupa Yeşil Mutabakatı, Sınırda Karbon Düzenlemesi mekanizması, Yenilenebilir Enerji Kaynakları, European Green Deal, Carbon Border Adjustement Mechanizm, Renewable Energy Sources
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmanın birinci bölümünde Avrupa Yeşil Mutabakatının (AYM) içeriği ve hangi amaçları barındırdığı hakkındaki bilgilere yer verilmektedir. Türkiye özelinde AYM ele alınarak, mutabakatın hedefleri doğrultusunda Türkiye'nin aldığı aksiyonlar belirtilmektedir. Sonrasında, AYM kapsamında oluşturulan Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması (SKDM) bilgilendirilmesi yapılarak Türkiye özelinde SKDM ele alınmaktadır. SKDM'nin bütünüyle kavranabilmesini sağlamak adına Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi açıklanmaktadır. SKDM kapsamında belirtilen öncelikli ürün gruplarının ilgili Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) kodlarına göre Türkiye'den Avrupa Birliği (AB) ülkelerine olan ihracat belirlenerek olası kayıplar veya kazanımlar değerlendirilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümde yenilenebilir enerji kaynakları tanımlanarak önemi vurgulanmakta, Türkiye özelinde yenilenebilir enerji kaynaklarının güncel durumu hakkında bilgilere yer verilmektedir. Türkiye'nin yenilenebilir enerji üretimi (YEÜ) avantajına karşılaştırmalı olarak örneklerle yer verilmektedir. Bu bölümde son olarak Kahramanmaraş ilinde bulunan bir fabrikanın öz tüketim kaynaklı kurulacak çatı tipi güneş elektrik santrali verileri ile yatırımın geri ödeme süresi hesaplanarak ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmektedir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise YEÜ'nün büyüme etkisi üzerine zaman serisi ekonometrik analizi yapılmıştır. Analizde bağımsız değişken olarak YEÜ ve net enerji ithalatı verileri kullanılmış, bağımlı değişken olarak da Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) kullanılmıştır. Analizde kullanılan veriler 1996-2024 dönem aralığını kapsamaktadır. Modelin analizi yapılırken öncelikle serilerin durağanlık araştırması için birim kök testleri yapılmıştır. İkinci aşama olarak, Var modeli çözülerek gecikme kriteri bulunmuş ve sonrasında Johansen koentegrasyon analizi yapılmıştır. Diğer bir aşamada ise hata düzeltme modeli kurularak yorumlanmış devamında modelin sağlamlığını anlamak için diagnostik testler uygulanmıştır. Bir sonraki aşama olarak nedensellik analizleri yapılmış, son olarak da etki-tepki analizi yapılarak yorumlanmıştır.
Özet (Çeviri)
The first section of the study provides information on the content of the European Green Deal (EGD) and its objectives. The EGD is examined specifically in relation to Turkey, and the actions taken by Turkey in line with the objectives of the agreement are outlined. Subsequently, information is provided on the Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) established under the EGD, and CBAM is examined specifically in relation to Turkey. To ensure a comprehensive understanding of the CBAM, the European Union Emissions Trading System is explained. The exports from Turkey to European Union countries are determined according to the relevant HS codes of the priority product groups specified under the CBAM, and potential losses or gains are evaluated. The second section of the study defines renewable energy sources and emphasizes their importance, providing information on the current status of renewable energy sources in Turkey. Turkey's renewable energy production (REP) advantage is illustrated with comparative examples. Finally, in this section, the payback period of the investment is calculated using data from a rooftop solar power plant to be established for self-consumption at a factory in Kahramanmaraş province and evaluated within the framework of relevant legislation. The third section of the study presents a time series econometric analysis of the growth effect of REP. The analysis uses REP and net energy import data as independent variables and Gross Domestic Product (GDP) as the dependent variable. The data used in the analysis covers the period 1996-2024. When analyzing the model, unit root tests were first performed to investigate the stationarity of the series. In the second stage, the VAR model was solved to find the lag criterion, and then Johansen cointegration analysis was performed. In another stage, an error correction model was established and interpreted, followed by diagnostic tests to understand the robustness of the model. In the next stage, causality analyses were performed, and finally, an impulse-response analysis was conducted and interpreted.
Benzer Tezler
- Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın enerji bağlamında Türkiye'ye etkileri
The effects of the European Green Deal on Turkey in context of energy
BEYZA HAZAL KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kamu YönetimiAkdeniz ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHUNDE HAYIRSEVER TOPÇU
- Kalıplama ile üretilen otomotiv yedek parçasının yaşam döngüsü analizi
Life cycle analysis of automotive spare parts produced by molding
KÜBRA ZEKİYE YAZIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiBursa Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET AYGÜN
- Türkiye ve Avrupa Birliği'nin yenilenebilir enerji dönüşümünde yol haritaları
Roadmaps for renewable energy transition in Turkey and the European Union
TUNCAY YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EnerjiAmasya ÜniversitesiYenilenebilir Enerji ve Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF BAHADIR KESKİN
- Avrupa Birliği sınırda karbon düzenleme mekanizmasının Türkiye'de istihdam yaratma potansiyeli
The employment creation potential of the European Union's carbon border adjustment mechanism in Türkiye
NURİ ERDEM EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KÜRŞAT TUTAR
- Karbon ayak izinin hesaplanması ve raporlanması: Türk somonu yetiştiriciliği yapan bir üretim işletmesi üzerine araştırma
Calculation and reporting of carbon footprint: A research on a production business that culturs Turkish salmon
MEHMET USTA